Wycieczka rowerowa za miasto, napisanie pracy egzaminacyjnej, przyniesienie zakupów z samochodu, złożenie kupionej w sklepie meblowym szafy, pielęgnowanie ogrodu, przygotowanie prezentacji, udział w maratonie, przeczytanie ze zrozumieniem tego artykułu. Co łączy ze sobą wszystkie te, z pozoru tak różne czynności?

Energia

Wszystkie aktywności oraz każda wykonywana przez nas czynność wymaga energii. Bez niej bylibyśmy martwi. Wysiłek fizyczny, praca umysłowa, bicie serca, regeneracja tkanek, widzenie i słuchanie, oddychanie – to wszystko nie byłoby możliwe, gdyby nasz organizm nie miał do dyspozycji maleńkich cząsteczek energii, które nazywamy ATP.
ATP czyli adenozynotrójfosforan to molekuła magazynująca i przenosząca energię. Z energii tej korzystają następnie żywe komórki, tkanki, narządy oraz całe układy narządów.

Jak podkreśla w swojej książce doktor Bodo Kuklinski:

Dorosły człowiek każdego dnia produkuje ATP o masie sięgającej około połowy wagi ciała. W przypadku maksymalnych obciążeń ilość wytworzonego ATP może sięgnąć nawet do 100 kilogramów. ATP ulega natychmiastowemu wykorzystaniu do podtrzymania funkcjonowania różnych narządów, dlatego mierzalna ilość AMP, ADP oraz ATP w naszym ciele wynosi zaledwie od 3 do 5 gramów. Oznacza to, że konwersja ATP do ADP musi codziennie zachodzić ponad tysiąc razy. Ponadto mitochondria nadzwyczaj szybko reagują na różne bodźce zewnętrzne, dlatego w przypadku dużego obciążenia fizycznego, podczas posiłku czy aktywacji układu sympatycznego natychmiast reagują zwiększeniem syntezy ATP.

Przy czym AMP oraz ADP to uboższe w energię molekuły transportujące adenozynomonofosforan oraz adenozynodifosforan.

Rolę mitochondriów możemy przedstawić w obrazowy sposób: Prąd dla naszego organizmu (czyli cząsteczki ATP) produkowany jest w maleńkich elektrowniach prądotwówczych (mitochondriach), co pozwala na sprawne funkcjonowanie wszystkich urządzeń domowych (komórek, tkanek, narządów oraz układów narządów). Rolę węgla/wody/wiatru pełnią tutaj odpowiednio: węglowodany (docelowo – glukoza), białka (aminokwasy glukogenne) oraz tłuszcze, przy czym najwydajniejszym substratem do produkcji energii wydają się być lipidy, ponieważ z jednej cząsteczki tłuszczu otrzymujemy największą ilość ATP. Procesy technologiczne, które pozwalają na otrzymanie ATP w organizmie człowieka to m. in.:

  • glikoliza (poza mitochondrium – w cytozolu komórki, niewielkie ilości ATP)
  • beta - oksydacja kwasów tłuszczowych / glikoliza / katabolizm białek (rozkład aminokwasów glukogennych) + cykl Krebsa + łańcuch oddechowy / fosforylacja oksydacyjna (wewnątrz mitochondriów i częściowo w cytozolu, ten cykl przemian jest najwydajniejszym sposobem produkcji adenozynotrójfosforanu w organizmie, duże ilości ATP)

Produkcja adenozynotrójfosforanu czyli życiodajnej energii to najważniejsze zadanie mitochondriów. Ale nie jedyne.

Wewnętrzną przestrzeń Mt (mitochondriów) określamy jako macierz mitochondrialną, a przestrzeń pomiędzy membranami – przestrzenią międzybłonową. Ponieważ z macierzy mitochondrialnej przez wewnętrzną błonę mitochondrialną do wnętrza przestrzeni międzybłonowej macierzy Mt nieustannie przepompowywane są protony (H+, które wytwarzają kwaśny odczyn pH o obniżającej się wartości), w obrębie macierzy Mt występuje środowisko lekko zasadowe o wartości pH równej 8 (co wiąże się z utratą protonów H+), natomiast w obrębie przestrzeni międzybłonowej oraz w cytozolu – pH przyjmuje wartość około 7. Zjawisko to podkreśla rolę konieczności utrzymania odpowiedniej równowagi pH w organizmie (tzw. gospodarki kwasowo – zasadowej). Nasze tkanki nie mogą być ani zbyt kwaśne, ani zbyt zasadowe (alkaliczne), w przeciwnym razie niewłaściwe pH zahamuje prawidłowe funkcjonowanie mitochondriów, a tym samym – produkcję energii.

Rys. Schemat budowy mitochondrium

Zauważ: zakwaszenie organizmu (którego specyficzną odmianą jest kwasica mleczanowa) wiąże się zawsze ze spadkiem energii w organizmie – czujemy się wtedy osłabieni, nie mamy siły w mięśniach, etc.

Jednak zgodnie z powiedzeniem: małe jest piękne, mimo tak niewielkich rozmiarów, lista funkcji spełnianych przez te organelle wydaje się naprawdę imponująca. Przytaczamy tutaj (za doktorem Kuklinskim) najważniejsze z nich, aby pokazać Ci, jak ogromne znaczenie dla Twojego zdrowia oraz samopoczucia ma sprawne funkcjonowanie mitochondriów oraz tak zwanych mitochondrialnych szlaków metabolicznych (czyli tych wszystkich przemian biochemicznych, których część lub całość zlokalizowana jest w mitochondriach).

Funkcje mitochondriów:

  • Zaopatrują nas w energię
    poprzez reakcje wytwarzające ATP: metabolizm pirogronianu, cykl cytrynianowy (tzw. cykl Krebsa), łańcuch oddechowy, fosforylacja oksydacyjna, β-oksydacja kwasów tłuszczowych, a także pośrednio na drodze: glukoneogenezy (początek tego procesu ma miejsce właśnie w mitochondriach) i syntezy ciał ketonowych
  • Przeprowadzają reakcje anaboliczne
    rozkład kwasów ketonowych oraz aminokwasów
  • Oczyszczają oraz usuwają zbędne elementy
    niektóre etapy rozkładu mocznika oraz amoniaku, wstępny etap apoptozy (programowanej śmierci komórkowej).
  • Tworzą materiał budulcowy
    synteza cząstek protein będących częścią łańcucha oddechowego, a także elementów budulcowych wewnętrznej błony mitochondrialnej (tzw. kardiolipin), synteza niektórych aminokwasów (np. ornityny i argininy w ramach cyklu mocznikowego)
  • Syntetyzują hormony i inne substancje
    początek syntezy hormonów steroidowych (a konkretniej: przetworzenie substratu niezbędnego do produkcji tych hormonów czyli hemu), końcowy etap syntezy kortyzolu oraz aldosteronu, początek oraz koniec syntezy hemu, synteza porfiryny (porfiryna to element budulcowy hemu).

Jeżeli w trakcie życia w organizmie dojdzie do zaburzenia funkcjonowania mitochondrialnych szlaków metabolicznych lub uszkodzeń samych mitochondriów komórkowych mówimy o mitochondriopatii wtórnej / nabytej. Mitochondriopatia wtórna polega na dysfunkcji szlaków metabolicznych, których przebieg nieodłącznie wiąże się z mitochondriami (np. cykl kwasu cytrynowego czy beta – oksydacja kwasów tłuszczowych czy też metabolizm pirogronianu). Bez względu na rodzaj – mitochondriopatia to choroba, która zawsze wiąże się z ograniczeniem ilości energii w organizmie oraz (szybszym lub wolniejszym) postępującym zaburzeniem funkcjonowania coraz liczniejszych narządów / układów narządów.

Na bazie wieloletniej praktyki lekarskiej doktor Bodo Kuklinski opisuje to tak:

Dotknięte mitochondriopatią osoby odczuwają, że wraz z wiekiem ich wydajność fizyczno-umysłowa obniża się stopniowo. Swoją pracę wykonują z coraz większym wysiłkiem. Pracują coraz wolniej, a ilość popełnianych przez nich błędów rośnie. Wieczorem czują się totalnie wyczerpani. Akumulatory są zupełnie puste, a na ponowne naładowanie potrzebują dużo czasu. Jednocześnie odstępy między posiłkami stają się coraz krótsze. Podczas gdy dawniej wystarczały im trzy główne posiłki dziennie, teraz muszą spożywać coś co cztery, trzy, a nawet dwie godziny, w przeciwnym razie pojawi się u nich zmęczenie, objawy hipoglikemii, mroczki przed oczami oraz rozdrażnienie. Ich rezerwy energii (czyli również związana z nimi synteza ATP) są ograniczone. Podczas pracy w walce ze stanami niedocukrzenia wystarcza im częste picie, ponieważ hormony stresu i związana z nimi sekrecja glukagonu zapobiegają spadkowi glukozy we krwi. Jeżeli jednak dojdzie u nich do nadmiernego deficytu energii, pojawiają się ataki wilczego głodu, w szczególności zaś – na słodycze. Ponieważ jednak spożywanie węglowodanów prowadzi u mitochondriopatów do zatorów pirogronianu, a w konsekwencji do kwasicy mleczanowej – skutki sięgania po słodkości są nieprzyjemne.

Więcej fachowej wiedzy i ciekawych informacji na temat medycy mitochondrialnej znajdziesz w książce doktora Bodo Kuklinskiego: Mitochondria. Diagnostyka uszkodzeń mitochondrialnych i skuteczne metody terapii.

Jeżeli część lub nawet całość tego opisu przypomina Twoją sytuację, skutecznym ratunkiem może okazać się dla Ciebie medycyna mitochondrialna, ponieważ to ona jako jedyna podchodzi do chorób pacjenta z punktu widzenia mitochondriów, a jednocześnie traktuje organizm człowieka jako całość. Tylko medycyna mitochondrialna oraz związana z nią dieta stawia za podstawowy cel przywrócenie prawidłowego działania mitochondriów jak również regenerację tych organelli komórkowych. W tym miejscu warto podkreślić jeszcze jedną – istotną cechę mitochondriów – mają cudowną zdolność regeneracji. Uszkodzone części /DNA mitochondriów zostają oddzielone (ang. fissing) oraz strawione (tzw. zjawisko mitofagii). Proces mitofagii przypomina sprzątanie domu czy ulic miasta przez specjalne służby i jest zjawiskiem jak najbardziej pożądanym biologicznie, niestety intensywność mitofagii słabnie wraz z wiekiem. Jednak i na to medycyna mitochondrialna znalazła radę, doradzając swoim pacjentom umiarkowany wysiłek fizyczny oraz niskokaloryczną dietę, ponieważ te dwa czynniki mogą skutecznie stymulować przebieg mitofagii.

Medycyna mitochondrialna to medycyna, która opiera się na faktach i najnowszej wiedzy biochemicznej. Zajmuje się diagnozowaniem oraz usuwaniem bezpośrednich przyczyn chorób przewlekłych (jednego narządu lub wielonarządowych). Natomiast kluczem do sukcesu terapii mitochondrialnej jest dokładne poznanie budowy oraz funkcji naszych maleńkich prądotwórczych elektrowni czyli mitochondriów.  Pamiętaj o nich zawsze: gdy biegniesz na przystanek, podnosisz dziecko, robisz zakupy, jedziesz rowerem, pamiętaj o nich, gdy ćwiczysz, spożywasz posiłek, bierzesz każdy kolejny oddech, budzisz się i zasypiasz. Mitochondria to Twoi sprzymierzeńcy – jeżeli będziesz o nie dbać, Twoje szanse na odzyskanie zdrowia oraz poprawę jakości życia (psychofizycznego) wzrosną.

Twoje zdrowie jest w Twoich rękach.

 

Bibliografia:

  1. Kuklinski B., Medycyna mitochondrialna, objawy, diagnostyka oraz metody terapii, 2017
  2. Kukliński B., Schemionek A., Medycyna mitochondrialna. Nowatorska metoda na pozornie nieuleczalne choroby, Wyd. Vital, 2015
  3. Karlson, D. D., Karlsons Biochemie und Pathobiochemie, Thieme, 15. Auflage
Stres zaburza równowagę hormonalną

Czy wiedziałeś, że w trakcie długotrwałego stresu zapotrzebowanie na kortyzol jest tak wysokie, że cały materiał budulcowy wykorzystywany jest do jego produkcji i już nie wystarcza do tworzenia innych hormonów? Dochodzi wówczas do zaburzeń hormonalnych w całym organizmie. Jeśli w porę nie poradzisz sobie ze stresem rozwinie się u Ciebie syndrom wyczerpania nadnerczy wraz z jego typowymi symptomami: silnym zmęczeniem, potrzebą stymulantów w postaci kawy i cukru, niskim ciśnieniem krwi, bólem głowy, infekcjami i alergiami, przyspieszonym biciem serca.

Leksykon Zdrowia
4 4-HNE 4-HYDROKSYNONENAL 5 5-MTHF A ACESULFAM K ACETON ACETYLACJA ACETYLO-COA ADDISONA, ZESPÓŁ ADENINA ADENOZYNOTRÓJFOSFORAN ADINOPEKTYNA ADIPOCYTY ADMA AGE AKONITAZA AKROLEINA AKTYWNY OCTAN ALFA, FALE MÓZGOWE ALLOSTERYCZNY MODULATOR AMD AMID KWASU NIKOTYNOWEGO AMPK AMYLAZA ANGIOGENEZA ANGIOTENSYNA ANTYOKSYDANTY APOPTOZA ASPARTAM ATP AUTOFAGOCYTOZA ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY (AZS) B BABKA JAJOWATA BETA - OKSYDACJA KWASÓW TŁUSZCZOWYCH BETA, FALE MÓZGOWE BETA-BLOKERY BIAŁA TKANKA TŁUSZCZOWA BIAŁKO C-REAKTYWNE BŁONNIK POKARMOWY BRĄZOWA TKANKA TŁUSZCZOWA BRCA1 C CFS CHELATACJA CHROMOGRANINA A CIAŁA KETONOWE CISPLATYNA CK COMT CORICH CYKL COX CRP CYJANOKOBALAMINA CYKL CYTRYNIANOWY CYKL KREBSA CYKL KWASU CYTRYNOWEGO CYKL MOCZNIKOWY CYKL ORNITYNOWY CYKLAMINIAN CYKLOOKSYGENAZA PROSTAGLANDYNOWA CYP2D6 CYSTATIONINA CYTOCHROM C CYTOKINY STANU ZAPALNEGO CYTOZYNA CYTRULINA CZYNNIK INDUKOWANY HIPOKSJĄ CZYNNIK TOLERANCJI GLUKOZY CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYNIOWEGO CHOLINA D DEHYDROGENAZA PIROGRONIANOWA DEHYDROGENAZY DEKSTRYNA DELTA, FALE MÓZGOWE DHA DIALDEHYD MALONOWY DINUKLEOTYD NIKOTYNOAMIDOADENINOWY DIOKSYGENAZA DIOKSYNY DOKSORUBICYNA DYSMUTAZA PONADTLENKOWA DYSTONIA DESATURACJA E EBV ECGF EEG ELEKTROENCEFALOGRAFIA ENDOTOKSYNA ENO ENTEROCYTY EPA EPIGENETYKA ERYTRYTOL F FAD FADH2 FENOLOWE KWASY FERMENTACJA MLECZANOWA FIBRATY FIBROMIALGIA FILOCHINON FITOSTERYNY FITOWY, KWAS FLAWONOIDY FLUPIRTYNA FMS FOSFATYDYLOSERYNA FOSFORAN-5-PIRYDOKSALU FOSFORYLACJA OKSYDACYJNA FRATAKSYNA FRUKTOZO-1,6-BIFOSFORAN FURANY FAGOCYTOZA G GABA GALAKTOZA GALENIKA GAMMA, FALE MÓZGOWE GASTRYNA GENISTEINA GLICEROLO-3-FOSFORAN GLIKOLIZA GLUKAGON GLUKOKORTYKOIDY GLUKONEOGENEZA GLUT GLUTAMINA GLUTAMINIAN GLUTATION GLUTATION ZREDUKOWANY GSH GSSG GTP GUANINA H HAPTOKORYNA HBA1C HDL HEMOGLOBINA HENLEGO, PĘTLA HIF1Α HIPOKSJA HISTONY HOLOTRANSKOBALAMINA HYDROPEROKSYLOWY, RODNIK HASHIMOTO I IGA IGE IGF-1 IGG IMMUNOGLOBULINA A IMMUNOGLOBULINA E IMMUNOGLOBULINA G INDEKS GLIKEMICZNY (IG) INDEKS INSULINOWY (FII) INHIBITORY ENZYMÓW INHIBITORY POMPY PROTONOWEJ INO INSULINA INSULINOOPORNOŚĆ INULINA INULINA K KALCYTRIOL KANCEROGEN KARBOKSYLAZA PIROGRONIANOWA KARDIOLIPINA KATECHOLO-O-METYLOTRANSFERAZA KERATYNA KETOGENEZA KINAZA KREATYNOWA KINAZA MTOR KOBALAMINA KOENZYM A KOENZYM Q10 KOFAKTOR KOMPLEKS DEHYDROGENAZY PIROGRONIANOWEJ KOZŁEK LEKARSKI KREATYNA KREATYNINA KSENOBIOTYKI KSYLITOL KUMARYNA KWAS ALFA - LINOLENOWY KWAS DOKOZAHEKSAENOWY KWAS EIKOZAPENTAENOWY KWAS GAMMA-AMINOMASŁOWY KWAS LINOLOWY KWAS LIPONOWY KWASICA KETONOWA KWASICA METABOLICZNA KWASICA MLECZANOWA KWASU MLEKOWEGO CYKL KWAS MLEKOWY KATALAZA KLASTER Ł ŁAŃCUCH ODDECHOWY L LDL LEKTYNY LEPTYNA LEPTYNOOPORNOŚĆ LIGAND LIGNANY LIKOPEN LIMONINA LINDAN LINDANY LIPAZA LIPOLIZA LIZOSOM M MALONOWY, DIALDEHYD MALTODEKSTRYNA MAŚLAN MASŁOWY, KWAS MCS MDA MDR – P MEDYCYNA MITOCHONDRIALNA METYLACJA METYLOKOBALAMINA MITOCHONDRIUM MITOFAGIA MLECZAN MRNA MRNA MTDNA MTHFR MTNO MTRNA N NAD NAD+ NADH NADPH NADTLENEK WODORU NADTLENOAZOTYN NEFRONU, PĘTLA NFKB NIACYNA NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE NIEZBĘDNE NIENASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE NLPZ NMDA NNO O OKSYDAZA CYTOCHROMU C OKSYDOREDUKTAZY OKSYGENAZA HEMOWA 1 ORAC OROTOWY, KWAS OSTROPEST PLAMISTY OŚ HPA P PEKTYNY PEPSYNA PEPTYDY PEROKSYDAZY PET PIEPRZ METYSTYNOWY PIROFOSFORAN TIAMINY PIROGRONIAN PIRYDOKSYNA PIRYMIDYNY PLUSKWICA GRONIASTA POCHP PODSTAWNIK POJEMNOŚĆ ANTYOKSYDACYJNA ORGANIZMU POLIFENOLE POLISACHARYDY POSZARPANE CZERWONE WŁÓKNA PPI PRODUKT ZAAWANSOWANEJ GLIKACJI PROTEAZY PROTEOLIZA PRZECIWUTLENIACZE PURYNY PARESTEZJA Q QTC R REAKCJA ANAPLEROTYCZNA REPERFUZJA RESWERATROL RÓŻENIEC RYBOFLAWINA RYBOZA REAKCJA AUTOIMMUNOLOGICZNA S S-100, BIAŁKA SAPONINY SIRT3 SIRTUINY SOD SOD-1 SOD-2 SOMATOLIBERTYNA SOMATOSTATYNA SSRI STATYNY STRES NITROZACYJNY STRES OKSYDACYJNY SUKRALOZA SYLIMARYNA SZCZAWIOOCTAN SIBO Ś ŚRÓDBŁONKOWY CZYNNIK WZROSTU T T3 T4 TEOBROMINA THETA, FALE MÓZGOWE TIAMINA TLENEK AZOTU (NO) TORSADE DE POINTES TRANSKOBALAMINA I TRANSKOBALAMINA II TRIJODOTYRONINA TRÓJGLICERYDY TRYPSYNA TYMINA TYROKSYNA U U, ZAŁAMEK URACYL UTLENIONE GSH V VEGF W WIELOKSZTAŁTNY CZĘSTOKURCZ KOMOROWY WOLNE RODNIKI Z ZESPÓŁ PRZEWLEKŁEGO ZMĘCZENIA ZESPÓŁ WRAŻLIWOŚCI NA WIELORAKIE SUBSTANCJE CHEMICZNE ZWYRODNIENIE PLAMKI ŻÓŁTEJ
Reklama
kompendium
Pierwsze polskie kompendium medycyny mitochondrialnej dr Bodo Kuklinskiego.
niestabilność
Najnowsza książka dr Bodo Kuklinskiego o niestabilności odcinka szyjnego kregosłupa. Symptomy, diagnostyka i sposoby terapii.
Reklama
kompendium
Pierwsze polskie kompendium medycyny mitochondrialnej dr Bodo Kuklinskiego.
niestabilność
Najnowsza książka dr Bodo Kuklinskiego o niestabilności odcinka szyjnego kregosłupa. Symptomy, diagnostyka i sposoby terapii.
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med