Witamina B12 dla dzieci

Kiedy podawać witaminę B12 dziecku? Jakie objawy mogą świadczyć o jej niedoborze?

Witamina B12 dla dzieci

Witamina B12, inaczej kobalamina, potrzebna jest zarówno dorosłym, jak i dzieciom z tą różnicą, że dorośli potrafią magazynować jej duże ilości, a rozwijający się organizm dziecka szybko wykorzystuje ją do wzrostu i podziału komórek oraz wielu innych procesów. Braki tej witaminy u dzieci mają szeroki wpływ na ich zdrowie, a nawet przypominają oznaki autyzmu.  Jak objawia się niedobór witaminy B12 u dzieci oraz kiedy warto ją stosować?

Witamina B12 u dzieci – kiedy podawać?

Organizm dziecka potrzebuje wielu niezbędnych składników do prawidłowego rozwoju. Jednym z nich jest witamina B12, która ważna jest jeszcze za życia płodowego. Umożliwia prawidłowy rozwój układu nerwowego, ponieważ uczestniczy w budowie osłonek mielinowych i neurotransmiterów. Razem z kwasem foliowym zapewnia wytworzenie czerwonych krwinek transportujących tlen i dwutlenek węgla w organizmie. Ponadto liczne procesy metaboliczne takie jak: przemiany i metabolizm węglowodanów, białek, tłuszczy, synteza DNA czy tworzenie szpiku kostnego – możliwe są dzięki obecności witaminy B12. Jest ona także potrzebna do pracy układu pokarmowego – wydzielania czynnika Castle’a w żołądku. Warto badać poziom witaminy B12 i w razie potrzeby podawać ją dziecku.

Badania dowodzą, że niedobór witaminy B12 może powodować opóźnienie rozwoju, czy obniżone IQ. Dzieci z niedoborem witaminy B12 wykazują opóźnienia w rozwoju mowy, problemy w kontaktach społecznych, zaburzenia zachowania czy upośledzenie umysłowe. Ważne jest jak najwcześniejsze zdiagnozowanie ewentualnego braku kobalaminy. Ponadto zaleca się, aby już w czasie ciąży kobiety zadbały o odpowiednie zaopatrzenie organizmu w ten składnik (więcej w art. Jak przygotować organizm do ciąży?).

Objawy niedoboru B12 u dzieci

U niemowląt niedobór B12 może objawiać się:

  • spowolnionym rozwojem, zwłaszcza układu nerwowego,
  • ospałością i / lub drażliwością,
  • mniejszym rozmiarem głowy,
  • drgawkami lub ruchami mimowolnymi.

U dzieci i młodzieży można zaobserwować także:

  • brak apetytu,
  • zaparcia,
  • zmęczenie i ospałość
  • zmiany nastroju,
  • bóle głowy,
  • drętwienie oraz mrowienie nóg i rąk,
  • problemy z kondycją skóry i włosów.

Długotrwały niedobór prowadzi najczęściej do anemii (megaloblastycznej / złośliwej) i problemów takich jak depresja czy objawy przypominające autyzm.  Może powodować nawet nieodwracalne zmiany w układzie nerwowym.

Konsekwencje niedoboru witaminy B12 u dzieci

Niedobór witaminy B12 może pojawić się u dzieci w każdym wieku, zarówno u kilkulatków, młodzieży, jak i noworodków. Na poziom tej witaminy wpływa wiele czynników: styl życia i dieta, zaopatrzenie organizmu matki w czasie ciąży czy zaburzenia genetyczne powodujące np. problemy z metylacją, które utrudniają przyswajanie witaminy B12. W takich przypadkach niezbędna jest odpowiednia postać witaminy B12 – metylokobalamina. (więcej w artykule zaburzenia metylacji).

  1. Niedobór B12 u kobiet w ciąży wpływa na zdrowie dziecka

Witamina B12 razem z kwasem foliowym uczestniczy w prawidłowym kształtowaniu cewy nerwowej u płodu. Sugeruje się, że suplementacja witaminą B12 wraz z kwasem foliowym może zmniejszyć ryzyko uszkodzenia cewy nerwowej skuteczniej niż przyjmowanie samego kwasu foliowego. Braki witaminy B12 u kobiet mają wpływ także na zdrowie dziecka po porodzie. Jeśli u ciężarnej kobiety występują niedobory witaminy B12, może to prowadzić do zaburzeń metabolicznych u dziecka i zwiększać ryzyko cukrzycy typu 2 1.

  1. Niedobór witaminy B powoduje otyłość dzieci

Nawet kiedy dziecko urodzi się z prawidłowym poziomem witaminy B12, styl życia może zdeterminować jego zapotrzebowanie na ten składnik. Coraz więcej dzieci i młodzieży ma nadwagę. Zwiększa to ryzyko wystąpienia chorób, takich jak cukrzyca i problemy sercowo-naczyniowe. Okazuje się, że wśród otyłych dzieci niedobór kobalaminy jest bardzo częsty. Zespół naukowców z australijskiego uniwersytetu ustalił, że ryzyko rozwoju nadwagi i otyłości u dzieci i młodzieży jest szczególnie zwiększone ze względu na niedobory witamin z grupy B, w tym witaminy B122.

  1. Niedobór B12 u dzieci może przypominać objawy autyzmu

Oznaki niedoboru B12 u dzieci często przypominają objawy zaburzeń spektrum autyzmu3. Zarówno dzieci z autyzmem, jak i te z niedoborami B12 wykazują zaburzenia obsesyjno-kompulsywne i mają trudności z mową i pisaniem. Niedobór witaminy B12 może również powodować wycofanie społeczne. Niestety, bardzo niewiele dzieci z objawami autystycznymi przechodzi odpowiednie badania pod kątem niedoboru witaminy B12. Apatyczne dzieci, które mają podobne objawy, uznawane są po prostu za wolniej rozwijające się i nie są diagnozowane. Tymczasem niezauważony niedobór naraża je nawet na trwałe uszkodzenie mózgu i układu nerwowego. Leczenie, jak i zapobieganie niedoborom B12 jest łatwe. Zwykle po suplementacji witaminą B12, uszkodzenia mózgu ustępują, co dowodzi obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Jeśli jednak niedobór zostanie zdiagnozowany zbyt późno, może dojść do trwałej niepełnosprawność intelektualnej4.

  1. Problemy trawienne

Również niemowlęta i małe dzieci są zbyt rzadko diagnozowane w kierunku niedoborów. Objawy żołądkowe wynikające z niedoboru witaminy B12 można łatwo pomylić z kolką lub zapaleniem żołądka i jelit.

Dawkowanie

Zapotrzebowanie na witaminę B12 jest zróżnicowane i zależy m.in. od wieku i stanu zdrowia. Według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej dawkowanie kobalaminy dla dzieci w zależności od wieku wygląda następująco [µg/dobę]:

  • od 1 do 3 roku życia – 0,9 µg,
  • od 4 do 6 roku życia – 1,2 µg,
  • od 7 do 9 roku życia – 1,8 µg,
  • od 10 do 18 roku życia – od 1,8 do 2,4 µg.

Zalecenia dotyczące stosowania witaminy B12 w przypadkach mają charakter ogólny. W przypadku konieczności przyjmowania witaminy B12 indywidualną wysokość dawki skonsultuj z lekarzem lub terapeutą. Równie ważne jest, aby w razie podejrzeń w porę wykonać odpowiednie badania (Jak zbadać poziom B12?). W przypadku stwierdzenia niedoboru wprowadzić terapię witaminą B12 najlepiej pod kontrolą lekarza. Warto wtedy wybrać odpowiedni preparat z metylokobalaminą (aktywną postacią witaminy B12). Więcej na temat suplementacji witaminą B12 w artykule: Witamina B12 – co powinieneś o niej wiedzieć?

  1. https://www.sciencedaily.com/releases/2016/11/161107111017.htm
  2. https://www.researchgate.net/publication/270653605_Low_Serum_Vitamin_B-12_and_Folate_Concentrations_and_Low_Thiamin_and_Riboflavin_Intakes_Are_Inversely_Associated_with_Greater_Adiposity_in_Mexican_American_Children
  3. https://www.researchgate.net/publication/289278179_Pediatric_vitamin_B12_deficiency_When_Autism_isn’t_autism
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9301352/

Autor: Paulina Żurek