LEKSYKON ZDROWIA

Leksykon jest bazą wiedzy o procesach biochemicznych, wyjaśnia pojęcia, terminy naukowe oraz ich skróty. Zachęcamy do zapoznania się z nimi dla lepszego zrozumienia treści zawartych na portalu.

A
ACESULFAM K sztuczny słodzik, E950, jednym z jego składników jest rakotwórczy chlorek metylenu
ACETON prosty keton, powstaje w wyniku spontanicznego rozkładu innego ciała ketonowego - acetylooctanu, nadmiar acetonu w moczu stwierdza się przy kwasicy ketonowej
ACETYLACJA wymiana atomu wodoru H w cząsteczce (np. DNA) przez grupę acetylową (sprzyja transkrypcji genów) przy udziale enzymów acetylotransferaz, czynnikiem acetylującym jest często kwas octowy, na drodze acetylacji powstają m.in. ketony (nie mylić z ciałami ketonowymi) jak też np. kwas acetylosalicylowy czy heroinę (z morfiny)
ACETYLO-COA aktywny octan, wytwarzany w mitochondriach z pirogronianu oraz koenzymu A (CoA), przy udziale m. in. Dehydrogenazy pirogronianowej
ADDISONA, ZESPÓŁ zespół chorobowy, któemu towarzyszy niedobór kortykosteroidów (kortyzolu), wiele spośród objawów tej choroby przypomina objawy CFS (hipoglikemia, kwasica mleczanowa, osłabienie, obniżenie nastroju, osłabienie siły mięśni)
ADENINA rodzaj puryn, jeden z substratów do syntezy DNA
ADENOZYNOTRÓJFOSFORAN patrz: ATP
ADINOPEKTYNA hormon wydzielany przez tkankę tłuszczową, hamuje glukoneogenezę, hamuje syntezę trójglicerydów, zwiększa wrażliwość komórek na insulinę
ADIPOCYTY komórki tkanki tłuszczowej, mające zdolność magazynowania tłuszczów w postaci trójglicerydów jako zapasowego materiału energetycznego, adipocyty białek tkanki tłuszczowej mogą wydzielać hormony oraz substancje pro-zapalne, są pozbawione mitochondriów, liczba adipocytów jest niezmienna przez całe życie, adipocyty mogą się powiększać lub zmniejszać
ADMA tzw.: asymetryczna dimetyloarginina, wydzielana w stanie hipoksji, hamuje syntezę eNO i jest jednym z czynników ryzyka miażdżycy
AGE Advanced Glycation Endproducts (produkty zaawansowanej glikacji), szkodliwy produkt glikacji (zcukrzania) białek
AKONITAZA jeden z enzymów cyklu Krebsa, występuje w macierzy mitochondrialnej, jego kofaktorem jest żelazo
AKROLEINA substancja wydzielana zwłaszcza podczas ogrzewania tłuszczu powyżej jego punktu dymienia (masło, oliwa), niszczy DNA oraz białka odpowiedzialne za jego naprawę, potencjalnie rakotwórcza
AKTYWNY OCTAN patrz: acetylo - CoA
ALFA, FALE MÓZGOWE fale mózgowe o częstotliwości od 8-13Hz, fale relaksu i odpoczynku, wykorzystywane w technikach szybkiego uczenia się, wspomagają regenerację organizmu
ALLOSTERYCZNY MODULATOR reguluje siłę działania ligandu: dodatni (substancja nasilająca działanie agonisty / antagonisty receptora) lub ujemny (substancja osłabiająca działanie antagonisty lub agonisty receptora)
AMD patrz: zwyrodnienie plamki żółtej
AMID KWASU NIKOTYNOWEGO aktywna postać witaminy B3
AMPK kinaza aktywowana 5'AMP, enzym występujący np. w wątrobie i aktywowany w warunkach spadku ATP, AMPK pobudza oksydację kwasów tłuszczowych oraz ketogenezę, stymuluje wydzielanie insuliny
AMYLAZA enzym odpowiedzialny za trawienie skrobii
ANGIOGENEZA proces tworzenia naczyń włosowatych, może mieć charakter fizjologiczny (gojenie ran) lub patologiczny (towarzyszy zmianom nowotworowym)
ANGIOTENSYNA hormon regulujący gospodarkę sodowo - potasową w organizmie, jedna z jej izoform angiotensyna II ma silny wpływ na kurczenie naczyń krwionośnych - podnosi ciśnienie krwi oraz zwiększa częstotliwość pracy serca
ANTYOKSYDANTY też: przeciwutleniacze, substancje, które mają zdolność neutralizowania tzw. wolnych rodników tlenowych, przykłady antyoksydantów: witamina C, izomery witaminy E, glutation, koenzym Q10, selen, liczne substancje fitochemiczne
APOPTOZA programowana śmierć komórki, proces fizjologiczny prowadzący do usunięcia starych/zużytych komórek, komórki nowotworowe nie podlegają apoptozie, apoptozę nasilają: stany zapalne, promieniowanie jonizujące, cytokiny, rodniki, niektóre wirusy, wzrost stężenia jonów Ca+
ASPARTAM sztuczny słodzik, E951, w organizmie rozkłada się m. in. Na kancerogenny formaldehyd
ATP też: adenozynotrójfosforan, molekuła energii, produkt wielu przemian metabolicznych, np. glikolizy, fermentacji, beta - oksydacji kwasów tłuszczowych, jednak najważniejszym źródłem ATP w naszym organizmie jest mitochondrialna fosforylacja oksydacyjna
AUTOFAGOCYTOZA komórkowy proces fizjologiczny, nasilający się w stanie głodu lub stresu, w ramach którego komórki katabolizują własne obumarłe lub uszkodzone fragmenty, aktywność autofagocytozy hamuje kinaza mTOR
ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY (AZS) Przewlekła i nawracająca choroba skórna o podłożu zapalnym, której objawem jest uporczywy i mocno nasilony świąd, oraz charakterystyczne zmiany skórne. Bywa klasyfikowana jako choroba autoimmunologiczna
Przeglądaj według alfabetu
4 5 A B C D E F G H I K Ł L M N O P Q R S T U V W Z
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med