LEKSYKON ZDROWIA

Leksykon jest bazą wiedzy o procesach biochemicznych, wyjaśnia pojęcia, terminy naukowe oraz ich skróty. Zachęcamy do zapoznania się z nimi dla lepszego zrozumienia treści zawartych na portalu.

K
KALCYTRIOL 1,25-dihydroksycholekalcyferol, aktywna biologicznie postać witaminy D3
KANCEROGEN też: czynnik rakotwórczy, substancja kancerogenna: czynniki przyczyniające się do rozwoju choroby nowotworowej, są to np. niektóre wirusy, niektóre substancje chemiczne, promieniowanie UV, promieniowanie jonizujące, alkohol, dym papierosowy, etc.
KARBOKSYLAZA PIROGRONIANOWA enzym przekształcający pirogronian w szczawiooctan i umożlwiający tym samym włączenie pirogronianu do cyklu Krebsa
KARDIOLIPINA dwufosfatydyloglicerol, jedyny rodzaj fosfolipidów, który jest syntetyzowany w mitochondriach, występuje w wewnętrznej błonie mitochondrialnej (rola uszczelniająca), uczestniczy w łańcuchu oddechowym (reguluje funkcjonowanie enzymu COX-oksydazy cytochromu c)
KATECHOLO-O-METYLOTRANSFERAZA też: COMT, enzym odpowiadający za rozkład hormonów stresu (adrenalina, noradrenalina), mutacje COMT (szacunkowo nawet 80% społeczeństwa) są przeciwwskazaniem dla intensywnego uprawiania sportu,
KERATYNA białko stanowiące element strukturalny np. włosów, paznokci, zrogowaciałego naskórka oraz powstaje głównie z aminokwasów cysteina tyrozyna, metionina
KETOGENEZA proces metaboliczny zachodzący w mitochondriach komórek wątroby, prowadzący do wytworzenia trzech kwasów ketonowych z trójglicerydów lub aminokwasów ketogennych, alternatywny mechanizm zapewniający energię narządom zdanym wyłącznie na glukozę (np. mózg, erytrocyty)
KINAZA KREATYNOWA też: CK, enzym, w razie potrzeby CK generuje z kreatyny molekułę energii ATP. Podwyższona wartość CK sugeruje miopatię obwodową bądź miopatię mięśnia sercowego,
KINAZA MTOR "ang. mammalian target of rapamycin, jej aktywność rośnie wraz z wiekiem, kinaza mTOR jest bardzo aktywna np.w cukrzycy, chorobie Alzheimera, kinaza ta hamuje autofagocytozę, aktywność kinazy mTOR obniża niskokaloryczna dieta lub lek rapamycyna, spadek poziomu kinazy mTOR uwrażliwia komórki nowotworowe na terapię cytostatyczną, wysoki poziom kinazy mTOR = większa ilość uszkodzonych komórek w organizmie
KOBALAMINA witamina B12
KOENZYM A aktywna postać kwasu pantotenowego czyli witaminy B5, niezbędny do wytworzenia w mitochondriach acetylo-CoA (aktywny octan), koenzym A JEST NIEZBĘDNYM czynnikiem pozwalającym na pozyskanie energiiw organizmie
KOENZYM Q10 związek chemiczny aktywnie uczestniczący w mitochondrialnym łańcuchu oddechowym (jako transporter elektronów i kofaktor przy produkcji energii - ATP), antyoksydant, ma również działanie przeciwzapalne
KOFAKTOR "związek chemiczny wprowadzający enzym w stan aktywny, takie jak jony metali czy pewne aniony
KOMPLEKS DEHYDROGENAZY PIROGRONIANOWEJ kompleks trzech enzymów, przekształca pirogronian w acetylo-CoA
KOZŁEK LEKARSKI też: waleriana, napar z tej rośliny ma działanie uspokajające i lekko nasenne, nie uzależna, dodany do kąpieli działa rozkurczowo (przydatny podczas leczenia kolki oraz skurczów jelitowych)
KREATYNA substancja odkładająca się głównie w mięśniach, niewielkie ilości znajdują się też w sercu, nerkach, wątrobie, jej elementem składowym jest kwas octowy, kreatynę aktywuje enzym kinaza kreatynowa, ok.50% biosyntezy z aminokwasów (glicyna+arginina), pozostała część - z pożywienia (mięso, ryby), kreatyna ma potencjalnie działanie antyoksydacyjne, może też chronić mitochondria mięśni przed uszkodzeniami
KREATYNINA pochodna kreatyny (powstaje w wyniku nieenzymatycznego rozkładu kreatyny), która występuje zarówno we krwi jak i w moczu, a która ulega wydaleniu z organizmu wraz z moczem, podwyższony poziom kreatyniny sugeruje choroby nerek,
KSENOBIOTYKI substancje egzogenne (obce) dla naszego organizmu, które w warunkach fizjologicznych w nim nie występują ani nie są przyjmowane wraz z pożywieniem, do ksenobiotyków zaliczamy leki, sztuczne substancje chemiczne oraz trucizny
KSYLITOL naturalny cukier, tzw. Cukier brzozowy, alkohol cukrowy, w smaku bardzo zbliżony do cukru. Znajdziemy go w np. w kalafiorze, malinach, truskawkach czy korze brzozowej, o niskim IG - ok. 8-10
KUMARYNA może powodować marskość wątroby, hamuje proliferację komórek, pochodną kumaryny jest lek warfaryna, w niewielkich ilościach kumarynę zawiera cynamon, daktyle oraz tzw. trawa żubrówka, przyprawa do popularnej w Polsce wódki
KWAS ALFA - LINOLENOWY też: ALA, niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy z rodziny kwasów omega - 3, główne źródło to olej lniany, zapotrzebowanie organizmu na niego jest niskie
KWAS DOKOZAHEKSAENOWY też: DHA, jeden z nienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3, źródło: algi, tłuste ryby pełnomorskie, ale nasz organizm może syntetyzować go również sam (z ALA, jednak ALA wg najnowszych badań nie nadaje się jako substytut DHA!), zapotrzebowanie organizmu na DHA jest wysokie
KWAS EIKOZAPENTAENOWY też: EPA, jeden z nienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3, nasz organizm może syntetyzować z niego niewielkie ilości DHA, zapotrzebowanie organizmu jest wysokie
KWAS GAMMA-AMINOMASŁOWY też:GABA, aminokwas, neuroprzekaźnik, funkcja: hamowanie sekrecji glukagonu, zmniejszanie pobudzenia, rozluźnianie mięśni, synteza w komórkach beta trzustki (tych samych, które produkują insulinę) z glutaminianu, synteza powiązana z cyklem Krebsa, GABA metabolizowane jest w mitochondriach w ramach tzw. procesu GABA shunt
KWAS LINOLOWY niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy z rodziny kwasów omega - 6, najbogatsze źródło to olej lniany i słonecznikowy oraz tłuszcze zwierzęce
KWAS LIPONOWY kwas - alfa - liponowy, nasycony kwas tłuszczowy, kofaktor jednego z enzymów kompleksu dehydrogenazy pirogronianowej, kofaktor reakcji dekarboksylizacji kwasów ketonowych, przeciwutleniacz, ma zdolność regenerowania witaminy C oraz E, może chelatować metale
KWASICA KETONOWA nadmierny spadek pH krwi, wywołany nadmiernym wzrostem stężenia produktów metabolizmu tłuszczów czyli ciał ketonowych (tzw. ketonów). Ciała ketonowe mają odczyn kwaśny i obniżają tym samym pH krwi, kwasica ketonowa może pojawić się jako skutek cukrzycy typu 2 lub diety ketogennej (ketodiety)
KWASICA METABOLICZNA niefizjologiczny stan zaburzenia gospodarki kwasowo - zasadowej w organizmie, związany z nadmiernym obniżeniem pH krwi (potocznie mówimy, że krew staje się kwaśna), rodzaje to np. kwasica ketonowa, kwasica alkoholowa, kwasica mleczanowa
KWASICA MLECZANOWA stan nadmiernego nagromadzenia mleczanów w organizmie (tzw. Zakwaszenie mięśni), kwasica mleczanowa blokuje działanie wielu enzymów, może być spowodowana np. niewydolnością cyklu Krebsa, niewydolnością kompleksu dehydrogenazy pirogronianowej, zatorem pirogronianowym
KWASU MLEKOWEGO CYKL patrz: Corich cykl
KWAS MLEKOWY Kwas mlekowy powstaje w produktach spożywczych otrzymywanych przez fermentację mlekową. Kwas mlekowy racemiczny (racemat) wspomaga procesy regeneracji nabłonków przewodu pokarmowego, zapobiega niestrawności, wykazuje właściwości prebiotyczne i probiotyczne.
KATALAZA enzym z grupy oksydoreduktaz, który katalizuje proces rozkładu nadtlenku wodoru do wody i tlenu
Przeglądaj według alfabetu
4 5 A B C D E F G H I K Ł L M N O P Q R S T U V W Z
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med