Zapalenie błony śluzowej nosa to najczęściej doświadczana dolegliwość, spowodowana chorobą alergiczną. W jego terapii bywa stosowany przeciwastmatyczny lek o działaniu przeciwzapalnym i zapobiegającym skurczom oskrzeli, Montelukast. W dotychczasowym badaniach kwasy omega-3 dały się poznać jako cząsteczki immunomodulujące, jak również przeciwalergiczne. Badanie opublikowane w lutym 2024 roku miało na celu wyjaśnienie skuteczności ogólnoustrojowego leczenia montelukastem i kwasami tłuszczowymi omega-3 w modelach alergicznego nieżytu nosa u szczurów rasy Wistar Hannover.
Nieżyt nosa to zapalenie błony śluzowej nosa. Jest to stan kliniczny charakteryzujący się dwoma lub większą liczbą objawów, takich jak katar, kichanie, przekrwienie błony śluzowej nosa i swędzenie, utrzymujący się zwykle przez ponad godzinę w ciągu dwóch lub więcej kolejnych dni. Nieżyt nosa jest częstą chorobą, która nie tylko pogarsza jakość życia, ale także ma poważny wpływ na wyniki w pracy i szkole.
Szacuje się, że alergiczny nieżyt nosa może dotykać około 20–40% światowej populacji, a częstość jego występowania wzrasta z roku na rok. W leczeniu alergii stosuje się miejscowe i doustne leki przeciwhistaminowe, miejscowe i doustne kortykosteroidy, leki zmniejszające przekrwienie, mukolityczne, przeciwcholinergiczne i roztwory do irygacji nosa. Montelukast jest dobrze znanym antagonistą receptora leukotrienowego, przepisywanym w leczeniu alergicznego nieżytu nosa i astmy. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu aktywności leukotrienów, powodujących zwężenie i obrzęk dróg oddechowych oraz objawy alergiczne.
Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe występują między innymi w błonach komórkowych. Wpływają na ich lepkość, zmieniają ich skład oraz odgrywają istotną rolę w reakcjach immunologicznych poprzez modulację sygnalizacji komórkowej. Czynnikiem odgrywającym zasadniczą rolę w rozwoju alergicznego nieżytu nosa jest odżywianie. Dotychczas stwierdzono, że dieta śródziemnomorska, obejmująca spożycie zbóż, oleju rybnego, ryb i innych owoców morza, może zmniejszać ryzyko alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa.
W ramach badania, po raz pierwszy opublikowanego w lutym 2024 roku, naukowcy podjęli próbę wyjaśnienia skuteczności terapeutycznej kwasów tłuszczowych omega-3 w terapii alergicznego nieżytu nosa u szczurów rasy Wistar Hannover.
Badania przeprowadzono na 28 zdrowych szczurach rasy Wistar Hannover o masie ciała 250–350 g. Po ustaleniu modelu alergicznego nieżytu nosa (zastosowano wielokrotne podanie roztworu antygenu albuminy jaja kurzego), obserwowano i oceniano objawy ze strony nosa, a błonę śluzową nosa wszystkich szczurów badano histologicznie. Mikroskopię świetlną wykorzystano do oceny stopnia utraty rzęsek, przerostu komórek kubkowych, przekrwienia naczyń, proliferacji naczyń, nacieku komórek zapalnych, nacieku eozynofili i przerostu chondrocytów.
W wyniku analizy danych uzyskanych z badania ustalono, że u szczurów w grupie leczonej montelukastem i kwasami omega-3 typowe objawy alergicznego nieżytu nosa, takie jak drapanie nosa i kichanie, uległy istotnej redukcji. Testy histologiczne po leczeniu olejem rybim nie wykazały typowych zmian zapalnych w alergicznym nieżycie nosa. U żadnego ze szczurów w grupie montelukastu i omega-3 nie zaobserwowano wzrostu liczby komórek kubkowych, podczas gdy u 14,3% szczurów w grupie kontrolnej zaobserwowano łagodny wzrost.
Na podstawie wyników tych badań autorzy stwierdzili, że montelukast i kwasy tłuszczowe omega-3 histopatologicznie i klinicznie wykazały działanie przeciwalergiczne w modelu alergicznego nieżytu nosa.
W wielu modelach zwierzęcych wykazano kliniczne, biochemiczne i immunologiczne korzyści stosowania kwasów tłuszczowych w diecie. Obejmują one przykładowo wydłużenie średniej długości oraz zmniejszenie stanu zapalnego. Obserwacje wykazują, że omega-3 mogą być równie pomocne u ludzi. Potrzebne są dalsze randomizowane, kontrolowane badania w celu zweryfikowania ich zastosowania w leczeniu alergicznego nieżytu nosa.
Źródło:
Alper Tabaru, Sahin Ogreden, Salih Akyel, Mehmet Faruk Oktay, Kemal Uslu, Funda Kaya Emre, Comparison of treatment efficacy of omega-3 fish oil and montelukast in ovalbumin-protease-induced allergic rhinitis model in rats, Epub 2024 Feb 21 / Brazilian Journal of Otorhinolaryngology, Volume 90, Issue 3, May-June 2024. DOI: 10.1016/j.bjorl.2024.101399