Choroby dziąseł mogą wpływać na zdrowie mózgu

Organizm to nie pojedyncze organy, ale złożona całość. Najnowsze badanie opublikowane                  22 października 2025 roku w czasopiśmie Neurology® Open Access wydawanym przez Amerykańską Akademię Neurologii sugeruje, że dbanie o jamę ustną może pomóc… chronić mózg.

Naukowcy z Amerykańskiej Akademii Neurologii wykryli zależność między schorzeniami przyzębia, które wywołują przewlekły stan zapalny jamy ustnej, a dysfunkcją kluczowej struktury budującej mózg – istoty białej.

Istota biała tworzy sieć włókien nerwowych, które pozwalają na przekazywanie sygnałów pomiędzy różnymi obszarami mózgu. Jeśli przestanie działać prawidłowo, może zaburzać funkcje poznawcze, takie jak pamięć czy rozumowanie, ale też zwiększać ryzyko udaru czy depresji. Hiperintensywne zmiany w istocie białej, widoczne jako jasne punkty w badaniu rezonansowym mózgu, są uznawane za marker uszkodzenia tej tkanki, a jednocześnie objaw choroby małych naczyń mózgowych.

Od lat naukowcy podejrzewali, że przewlekły proces zapalny toczący się w obrębie jamy ustnej może indukować ogólnoustrojową odpowiedź zapalną, która sprzyja rozwojowi licznych schorzeń, w tym chorób naczyniowych, takich jak miażdżyca¹.

Najnowsze wyniki badań opublikowane w czasopiśmie Neurology® Open Access pokazują ciekawe rezultaty:

• W analizie brały udział 1143 osoby dorosłe o średniej wieku 77 lat. Wśród nich 800 cierpiało na choroby dziąseł, a 343 nie.
• Uczestnicy przeszli badanie stomatologiczne oraz rezonans magnetyczny mózgu w celu wykrycia objawów choroby małych naczyń mózgowych. U osób z chorobami dziąseł stwierdzono wyższą średnią objętość hiperintensywnych ognisk w istocie białej – 2,83% całkowitej objętości mózgu w porównaniu z 2,52% u osób ze zdrową jamą ustną. Po uwzględnieniu czynników takich jak wiek, płeć, rasa, ciśnienie krwi, cukrzyca i palenie tytoniu, osoby z chorobą dziąseł miały o 56% większe prawdopodobieństwo znalezienia się w grupie z najbardziej rozległym uszkodzeniem istoty białej.

Nie stwierdzono natomiast korelacji między chorobami dziąseł a innymi rodzajami zmian w mózgu, takimi jak mikrokrwawienia czy zawały lakunarne. Może to wskazywać, że związek jest specyficzny dla uszkodzeń istoty białej.

Autor badania, dr Souvik Sen z Uniwersytetu Karoliny Południowej, podkreśla, że zdrowie jamy ustnej może odgrywać ważną rolę w profilaktyce chorób mózgu, choć potrzebne są dalsze badania, aby zrozumieć tę zależność.

Przeprowadzona analiza ma jednak pewne ograniczenia – ocena stanu uzębienia i rezonans magnetyczny mózgu zostały wykonane tylko raz, dlatego nie można prześledzić zmian, które nastąpiły u pacjentów po czasie. Mimo to, wyniki te wpisują się w rosnącą liczbę dowodów sugerujących, że dbanie o zdrowie i higienę jamy ustnej może mieć większe znaczenie dla ochrony mózgu, niż mogłoby się wydawać.

Źródło:
Jaclyn Meyer, Chylee Martin, Stefanie Wood, Forrest Lowe, Leonardo Bonilha, Hamdi S. Adam, Ryan Demmer, Bruce A. Wasserman, Wayne D. Rosamond, James D. Beck, Souvik Sen. Periodontal Disease Independently Associated With White Matter Hyperintensity Volume. Neurology Open Access, 2025; 1 (4) DOI: 10.1212/WN9.0000000000000037