Glutation dla wsparcia odporności

Czym jest glutation oraz w jaki sposób wpływa na naszą odporność?

Glutation dla wsparcia odporności

Glutation to jeden z najważniejszych antyoksydantów naszego ciała, ponieważ wykazuje wyjątkowo dużą skuteczność w usuwaniu wolnych rodników, a nawet pomaga odzyskiwać inne przeciwutleniacze np. witaminę C czy E. Dodatkowo jego działanie pozwala wspierać układ odpornościowy w walce z wirusami czy bakteriami.

Glutation (zredukowany GSH) jest jednym z najsilniejszych endogennych przeciwutleniaczy naturalnie wytwarzanych w organizmie. Wykazuje silną zdolność do zwalczania stresu oksydacyjnego. Cząsteczka glutationu zbudowana jest z 3 aminokwasów cysteiny, glicyny i kwasu glutaminowego1. Gdy te trzy aminokwasy zostaną połączone w tripeptyd – glutation, zyskują moc detoksykacji niebezpiecznych wolnych rodników, toksycznych leków i metali ciężkich chroniąc organizm przed zaburzeniami i chorobami1,2,3. Nasz organizm nie tylko może produkować glutation, a nawet musi, aby zachować prawidłowe funkcje komórek czy barierę ochronną.

Niedobór glutationu – skąd się bierze?

Istnieje wiele przyczyn niskiego poziomu glutationu w komórkach: wolne rodniki, brak materiałów do jego budowy czy substancji do odzyskiwania jego aktywnej formy. Przede wszystkim czynniki, które nasilają produkcję wolnych rodników i prowadzą do stresu oksydacyjnego będą powodowały nadmierne zużycie glutationu: stres, toksyny czy infekcje wirusowe. Im więcej pracy wymaga detoksykacja i usuwanie rodników, tym więcej glutationu jest zużywane, szybciej spada jego poziom i ważniejsze staje się jego odzyskanie lub uzupełnienie.

Liczne badania wskazują, że niedobór glutationu w organizmie powstaje na skutek jego zmniejszonej biosyntezy lub zwiększonego wyczerpania. Niski poziom GSH jest jednym z czynników przyczyniających się do rozwoju różnych chorób o podłożu zapalnym.

Najczęstsze przyczyny endogennego niedoboru glutationu, a także mechanizmy, które pogłębiają niedobór glutationu to4:

  • wiek powyżej 65 roku życia
  • niskie spożycie źródeł glutationu (świeże warzywa i owoce, białko)
  • choroby przewlekłe (cukrzyca typu 2, choroby serca i układu krążenia, schorzenia wątroby, ukł. oddechowego, rak)
  • palenie papierosów

Infekcje obniżają poziom glutationu

Podczas infekcji wirusowych w organizmie dochodzi do stanów zapalnych i rozwoju stresu oksydacyjnego5. Wtedy glutation jest intensywnie wykorzystywany. W wielu chorobach przewlekłych osłabiona odporność i zwiększona ilość infekcji są związane z niskim poziomem zredukowanego glutationu GSH6.

Wykazano, że nawet jeśli spożycie białka w diecie (materiału do tworzenia glutationu) jest prawidłowe, może okazać się nie wystarczające do utrzymania właściwego poziomu GSH w warunkach stresu oksydacyjnego7. Niedobór GSH może również wynikać z problemów metabolicznych. Na przykład u pacjentów z AIDS odnotowano spadek aktywności enzymu do przekształcania glutationu w wątrobie.

Glutation zwalcza stres oksydacyjny

Podstawą wszystkich korzyści glutationu jest zmniejszenie ilości reaktywnych form tlenu (ROS) i stresu oksydacyjnego w organizmie8,9,10. Procesy te są najpoważniejszym zagrożeniem przy niemal każdej chorobie, także infekcji wirusowych. Glutation zwiększa barierę antyoksydacyjną, a nawet regeneruje inne antyoksydanty jak witamina C czy E. Stymuluje aktywność komórek odpornościowych. Natomiast w wyniku wyczerpania zasobów glutationu komórki odpornościowe tracą zdolność do zwalczania infekcji.

Glutation – rola w odporności

Odpowiedni poziom glutationu zredukowanego (GSH) pomaga utrzymać układ odpornościowy silny i gotowy do walki z infekcjami.

Badania pokazują, że aktywny glutation (GSH) pobudza białe krwinki, takie jak NK (ang. Natural Killer – naturalni zabójcy) i limfocyty T. Limfocyty T wzmocnione działaniem GSH są w stanie wytwarzać więcej substancji zwalczających infekcje, kontrolując zarówno infekcje bakteryjne, jak i wirusowe11.

Badanie kliniczne (randomizowane z podwójnie ślepą próbą) trwające 6 miesięcy oceniało doustne stosowanie glutationu GSH (250 lub 1000 mg na dobę) na wzrost jego poziomu we krwi, erytrocytach, osoczu i limfocytach, a także jego wpływ na markery odpornościowe11. Wykazano, że po 6 miesiącach poziom GSH wzrósł o 30-35% w erytrocytach, osoczu i limfocytach. Natomiast cytotoksyczność komórek NK (zdolność do zabijania patogenów) wzrosła dwukrotnie. Odkrycia te pokazują, że codzienne spożywanie suplementów GSH skutecznie zwiększało poziom GSH12. W innym badaniu naukowcy odkryli, że GSH moduluje zachowanie wielu komórek układu odpornościowego, wpływając na odporność adaptacyjną i chroniąc przed infekcjami bakteryjnymi, wirusowymi i pasożytniczymi13.

W badaniu z 2006 r. dowiedziono, że glutation był w stanie zablokować namnażanie się wirusów grypy, wirusa (HIV) i wirusów opryszczki pospolitej w modelach komórkowych14.

Również doktor B. Kuklinski podkreśla jego działanie przeciwwirusowe i stosuje w terapiach mitochondrialnych:

Ponieważ GSH to substancja wirusobójcza, przyjmowanie jej wydaje się być wskazane w przypadku uporczywie nawracających infekcji wirusowych (opryszczki jamy ustnej, HOV1b) oraz niewydolności układu odpornościowego. Antywirusowe działanie glutationu wzmacnia ubichinol.

Dlaczego glutation zredukowany?

Glutation tworzony jest z dostępnych mu składników – albo przyswajany z przewodu pokarmowego. Występuje w dwóch formach: zredukowanej (GSH) i utlenionej (GSSG). Podczas obrony przed wolnymi rodnikami aktywny GSH ulega utlenieniu do GSSG. Może jednak zostać odzyskany z powrotem do formy zredukowanej. Jeśli w organizmie przeważa forma utleniona jest to sygnał, że odtwarzanie glutationu nie przebiega prawidłowo lub ilość procesów z udziałem wolnych rodników jest tak duża, że glutation nie może zostać odzyskany.

Jak podnieść poziom glutationu?

Sposobem na zwiększenie poziomu jest po prostu zmniejszenie jego zużycia oraz zapewnienie odpowiedniej ilości innych antyoksydantów do wzmocnienia obrony. Wsparciem jest dieta bogata w składniki do syntezy glutationu i przeciwutleniacze zwłaszcza wszelkiego rodzaju pokarmy roślinne. Unikanie źródeł wolnych rodników, takich jak palenie papierosów czy picie alkoholu. Bardzo istotne jest unikanie paracetamolu – najpopularniejszego środka przeciwbólowego, który niestety błyskawicznie wykorzystuje glutation. Aby poziom glutationu był odpowiedni i mógł chronić nas przed stresem oksydacyjnym czy infekcjami należy dostarczać składników do jego produkcji: aminokwasów: cysteiny, glicyny i kwasu glutaminowego. Ponadto niezbędne są również składniki do jego odzyskiwania. Tutaj szczególnie ważny jest koenzym Q10, który pozwala sprawnie przywracać aktywną formę glutationu zredukowanego, ponadto witamina C, selen, cynk, magnez, witamin E, B12 i kwas foliowy.

Tworzenie glutationu przebiega w dwóch etapach16:

  • W pierwszym etapie z aminokwasów: kwasu glutaminowego i cysteiny powstaje γ-glutamylocysteina.
  • Następnie do γ-glutamylocysteiny przyłączana jest glicyna.

Enzymy przeprowadzające te reakcje wymagają energii ATP oraz magnezu.

Co suplementować z glutationem i dlaczego?

Istnieje szereg zależności pomiędzy witaminami i mikroelementami, które sprawiają, że wskazana jest ich równoległa suplementacja. Dla przykładu, witamina C dość wyraźnie podnosiła poziom glutationu we krwi17 oraz w komórkach układu odpornościowego18. Przyjmowanie selenu u osób mających jego niski poziom może dość mocno zwiększyć aktywność glutationu19. Witamina E nie tylko zwiększa poziom GSH wewnątrz komórek20, ale też znacznie zwiększa jego skuteczność poprzez aktywację zależnych od niego reakcji w organizmie21,22,23. Suplementacja kwasem foliowym oraz witaminą B12 bardzo mocno podniosło poziom glutationu u dzieci mających problemy z prawidłowym przebiegiem procesu metylacji24.

Źródła glutationu w żywności

Ponieważ glutation jest substancją endogenną – wytwarzana w organizmie, nie jest uznawany za niezbędny składnik, natomiast elementy do jego wytworzenia już tak. Niemniej jednak glutation jest również obecny w żywności25. Do jego źródeł należą: 

  • szparagi: 28 mg/100g
  • awokado: 27,7 mg/100g
  • orzechy włoskie: 15 mg/100g
  • szpinak: 12,2 mg/100g

Decydując się na suplementację glutationem warto, żeby występował w aktywnej zredukowanej formie (GSH) i zawierał również składniki działające synergistycznie: witaminę B12, witamina C i E, kwas foliowy, mangan, selen i cynk.

Taką formułę posiada preparat glutation MSE dr Enzmann, który cieszy się dobrą opinią stosujących go osób:

Należy pamiętać, że najlepsze efekty dla odporności daje jej codzienne i regularne wzmacnianie – zacznij już dzisiaj.

 

Autor Paulina Żurek