Nadwrażliwość pokarmowa staje się coraz bardziej powszechna u dzieci i dorosłych. Osoby z taką przypadłością odczuwają kłopotliwe dolegliwości; takie jak: bóle brzucha, wzdęcia, gazy jelitowe. Częstą przyczyną okazuje się nietolerancja laktozy – cukru mlecznego.

Laktoza składa się z galaktozy połączonej z glukozą i występuje w mleku i jego przetworach. Głównym powodem dolegliwości jest zmniejszona aktywność enzymu – laktazy – trawiącego cukier mleczny. Jednak należy ją prawidłowo zdiagnozować, gdyż objawy mogą być podobne do innych schorzeń: alergii czy np. celiakii. Przyjrzyjmy się bliżej na czym polega nietolerancja laktozy, jak ją zdiagnozować i co zrobić kiedy się pojawi?

Kogo dotyczy?

Nadwrażliwość pokarmowa to niewłaściwa reakcja organizmu na dany produkt, dobrze tolerowany przez osoby zdrowe. Zaliczamy do niej zarówno alergie, jaki i nietolerancje pokarmowe, jednak terminy te oznaczają co innego. Zacznijmy od tego, że ich mechanizmy są zupełnie inne. Najprościej tłumacząc alergia pokarmowa to stan, w którym dolegliwości spowodowane są reakcją układu immunologicznego (jak w przypadku zakażenia bakteryjnego, czy wirusowego). W momencie gdy alergen dostanie się do przewodu pokarmowego organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała, starając się go unieszkodliwić. W takiej reakcji uczestniczą przeciwciała – immunoglobuliny E (IgE)5. W przypadku nietolerancji system immunologiczny nie bierze udziału w reakcji organizmu. Przyczyną jest brak lub niedobór enzymu rozkładającego dany pokarm.  Alergia z reguły dotyczy reakcji na białko np. kazeinę zawartą w mleku, natomiast nietolerancja dotyczy raczej cukrów np. laktozy, fruktozy.

W praktyce, osoby cierpiące na alergię na mleko reagują bardzo gwałtownie nawet na niewielkie ilości mleka lub jego produktów. W przypadku nietolerancji reakcja jest znacznie łagodniejsza i zależy od ilości spożytego produktu.

Nietolerancja laktozy przeszkadza bardzo wielu osobom, ponieważ aktywność enzymu laktazy naturalnie zanika po okresie karmienia mlekiem. Szacuje się, że do 4 roku życia skuteczność trawienia mleka przez nasz organizm spada prawie całkowicie.

Możemy wyróżnić trzy rodzaje niedoboru laktozy:

  • alaktazja – wrodzony niedobór laktozy i całkowity brak enzymu laktazy, który powoduje, że niemowlęta od urodzenia muszą być karmione specjalnym mlekiem, a dorośli muszą przestrzegać diety bezlaktozowej przez całe życie. Dla takich osób spożycie nawet małej ilości laktozy może być niebezpieczne.
  • hipolaktazja – pierwotny niedobór laktazy, dotyczy ponad 35% społeczeństwa, wynika z utraty aktywności enzymu wraz z wiekiem.
  • wtórny niedobór laktazy – nabyty, może pojawić się w wyniku różnych chorób czy czynników uszkadzających nabłonek jelit.

Dlaczego więc objawy występują dopiero w wieku dorosłym?

Nietolerancji możemy się nabawić w wyniku stosowania leków np. antybiotyków, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które niszczą błonę śluzową jelita. Leki szkodzą również naszym mitochondriom i upośledzają produkcję energii. Nietolerancje pokarmowe są bardzo częstym objawem mitochondriopatii. Nie należy bagatelizować objawów. Warto sprawdzić, jaka jest ich przyczyna.

Co dzieje się z niestrawioną laktozą?

Illustration: Digestion with lactose intoleranceNieodpowiednie rozłożenie dwucukru, którym jest laktoza powoduje, że nie może ona zostać wchłonięta i wykorzystana. Prowadzi to do zaburzeń osmotycznych w jelitach, zatrzymując w nich wodę, którą odczuwamy jako ,,przelewanie w jelitach’’. Ponadto prowadzi do biegunek.

Niestrawiona laktoza zaczyna fermentować, a po dotarciu do okrężnicy obecne w niej bakterie wytwarzają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe i gazy – głównie wodór, dwutlenek węgla i metan – powodując wzdęcia.

Źródło: Informed Health Online. Lactose intolerance: Overview

Objawy

Objawy są zwykle zauważane po zjedzeniu produktów mlecznych. Ich intensywność zależy od zawartości spożytej laktozy. Występują w czasie 30 minut do 2 godzin od posiłku.
Do najczęstszych z nich należą:

  • bóle brzucha
  • gazy jelitowe i wzdęcia
  • uczucie pełności i przelewania w jelitach
  • biegunki
  • odbijanie
  • nudności i wymioty
  • brak koncentracji
  • osteoporoza
  • zespół jelita drażliwego
  • wysypki skórne

Diagnoza

Obecnie dostępnych jest wiele testów diagnozujących nietolerancje laktozy, które opierają się na badaniu aktywności enzymu laktazy. Podczas zmniejszonej aktywności enzymu występuje niepełne wchłanianie laktozy w jelicie. Stan ten można zbadać mierząc ilość wchłanianego cukru w teście stężenia glukozy we krwi lub ilości wodoru w wydychanym powietrzu. Istnieje możliwość zbadania aktywności laktazy w biopsji śluzówki dwunastnicy. Niestety testy te mogą dawać fałszywe wyniki spowodowane przerostem niewłaściwej flory jelitowej.

Istnieją także testy genetyczne, których zaletą jest proste i nieinwazyjne badanie wykonane z krwi żylnej. Pokazują one polimorfizmy genu LCT, odpowiedzialne za pierwotny niedobór laktazy. Ponadto umożliwiają  zweryfikowanie przyczyny wtórnej lub pierwotnej oraz odróżnienie jej od alergii.

Profilaktyka i leczenie

Najlepszym sposobem na powrót do dobrego samopoczucia jest eliminacja szkodliwych produktów z diety. Czasami produkty fermentowane jak kefir, maślanka czy zsiadłe mleko są lepiej tolerowane. Jednak produkty mleczne są bogatym źródłem wapnia i innych składników, dlatego istnieje sposób umożliwiający pozostawienie tych produktów w naszym jadłospisie. Dzięki pomocy preparatów zawierających enzym laktazę możliwe jest spożywanie produktów mlecznych przez osoby z nietolerancją. Odpowiednio wysoka dawka enzymu umożliwi strawienie cukrów, bez występowania dolegliwości.

Godnym w szerokiej ofercie preparatów jest Enzymatin L9000. W jednej kapsułce  tego preparatu znajduje się 9000 jednostek FCC laktazy, która jest w stanie rozłożyć 80 gramów laktozy. Co więcej preparat ten jest wysoce bezpieczny i nie zawiera glutenu, kazeiny, substancji słodzących, barwników i organizmów genetycznie modyfikowanych. Suplement ten należy przyjmować przed posiłkiem zawierającym laktozę. Dla zdrowia warto zmniejszyć ilość produktów, które nam nie służą jednak preparaty z enzymami mogą okazać się nieocenione podczas wyjazdów czy sytuacji, w których po prostu nie możemy uniknąć spożycia laktozy. Zastosowanie enzymu laktazy w terapii jest skuteczne i nie ma efektów ubocznych2.

Zwróćmy uwagę, że laktoza jest dodawana jako składnik pomocniczy w wielu lekach, zwłaszcza tych dostępnych bez recepty. Ponadto stanowi dodatek do produktów które nie zawierają mleka, aby poprawić ich konsystencję czy inne walory. Dlatego osoby, które źle reagują na laktozę powinny zwracać szczególna uwagę na skład takich produktów.

 

Paulina Żurek

Bibliografia:

  1. Parker T.J, Woolner J.T, Prevost A.T, Tuffnell Q, Shorthouse M, Hunter, J.O,: Irritable bowel syndrome: Is the search for lactose intolerance justified? Eur. J Gastroenterol. Hepatol. 2001, 13, 219–225.
  2. Montalto M, Nucera G, Santoro L, Curigliano V, Vastola M, Covino M, Cuoco L, Manna R, Gasbarrini A, Gasbarrini G,: Effect of exogenous beta-galactosidase in patients withlactose malabsorption and intolerance: A crossover double-blind placebo-controlled study. Eur. J.Clin. Nutr. 2005, 59, 489–493.
  3. Mattar R, Ferraz de Campos Mazo D, Carrilho F.J,: Lactose intolerance: diagnosis, genetic, and clinical factors. Clin Exp Gastroenterol. 2012, 113–121.
  4. Deng Y, Misselwitz B, Dai N, Fox M,: Lactose Intolerance in Adults: Biological Mechanism and Dietary Management. Nutrients 2015.
  5. Vandenplas Y. Lactose intolerance. Asia Pacific Journal Clinic Nutriton. 2015; 24(S1):S9-S13

Artykuł sponsorowany

Jak przyjmować mangan?

Mangan to pierwiastek niezbędny m. in. do prawidłowego funkcjonowania układu ruchu, układu odpornościowego, produkcji hormonów, zdrowia skóry, aktywacji mitochondrialnej dysmutazy ponadtlenkowej SOD-2 oraz enzymu karboksylazy pirogronianowej. Jeżeli suplementujesz mangan pamiętaj, że nie należy go przyjmować jednocześnie z magnezem, wapniem lub żelazem, ponieważ są to pierwiastki konkurujące. Wchłanianie manganu poprawia natomiast witamina C.

Leksykon Zdrowia
4 4-HNE 4-HYDROKSYNONENAL 5 5-MTHF A ACESULFAM K ACETON ACETYLACJA ACETYLO-COA ADDISONA, ZESPÓŁ ADENINA ADENOZYNOTRÓJFOSFORAN ADINOPEKTYNA ADIPOCYTY ADMA AGE AKONITAZA AKROLEINA AKTYWNY OCTAN ALFA, FALE MÓZGOWE ALLOSTERYCZNY MODULATOR AMD AMID KWASU NIKOTYNOWEGO AMPK AMYLAZA ANGIOGENEZA ANGIOTENSYNA ANTYOKSYDANTY APOPTOZA ASPARTAM ATP AUTOFAGOCYTOZA ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY (AZS) ANTYGEN AUTOFAGOSOM B BABKA JAJOWATA BETA - OKSYDACJA KWASÓW TŁUSZCZOWYCH BETA, FALE MÓZGOWE BETA-BLOKERY BIAŁA TKANKA TŁUSZCZOWA BIAŁKO C-REAKTYWNE BŁONNIK POKARMOWY BRĄZOWA TKANKA TŁUSZCZOWA BRCA1 C CFS CHELATACJA CHROMOGRANINA A CIAŁA KETONOWE CISPLATYNA CK COMT CORICH CYKL COX CRP CYJANOKOBALAMINA CYKL CYTRYNIANOWY CYKL KREBSA CYKL KWASU CYTRYNOWEGO CYKL MOCZNIKOWY CYKL ORNITYNOWY CYKLAMINIAN CYKLOOKSYGENAZA PROSTAGLANDYNOWA CYP2D6 CYSTATIONINA CYTOCHROM C CYTOKINY STANU ZAPALNEGO CYTOZYNA CYTRULINA CZYNNIK INDUKOWANY HIPOKSJĄ CZYNNIK TOLERANCJI GLUKOZY CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYNIOWEGO CHOLINA CYTOKINY CHEMOKINY CZYNNIK MARTWICY NOWOTWORÓW D DEHYDROGENAZA PIROGRONIANOWA DEHYDROGENAZY DEKSTRYNA DELTA, FALE MÓZGOWE DHA DIALDEHYD MALONOWY DINUKLEOTYD NIKOTYNOAMIDOADENINOWY DIOKSYGENAZA DIOKSYNY DOKSORUBICYNA DYSMUTAZA PONADTLENKOWA DYSTONIA DESATURACJA E EBV ECGF EEG ELEKTROENCEFALOGRAFIA ENDOTOKSYNA ENO ENTEROCYTY EPA EPIGENETYKA ERYTRYTOL F FAD FADH2 FENOLOWE KWASY FERMENTACJA MLECZANOWA FIBRATY FIBROMIALGIA FILOCHINON FITOSTERYNY FITOWY, KWAS FLAWONOIDY FLUPIRTYNA FMS FOSFATYDYLOSERYNA FOSFORAN-5-PIRYDOKSALU FOSFORYLACJA OKSYDACYJNA FRATAKSYNA FRUKTOZO-1,6-BIFOSFORAN FURANY FAGOCYTOZA G GABA GALAKTOZA GALENIKA GAMMA, FALE MÓZGOWE GASTRYNA GENISTEINA GLICEROLO-3-FOSFORAN GLIKOLIZA GLUKAGON GLUKOKORTYKOIDY GLUKONEOGENEZA GLUT GLUTAMINA GLUTAMINIAN GLUTATION GLUTATION ZREDUKOWANY GSH GSSG GTP GUANINA H HAPTOKORYNA HBA1C HDL HEMOGLOBINA HENLEGO, PĘTLA HIF1Α HIPOKSJA HISTONY HOLOTRANSKOBALAMINA HYDROPEROKSYLOWY, RODNIK HASHIMOTO I IGA IGE IGF-1 IGG IMMUNOGLOBULINA A IMMUNOGLOBULINA E IMMUNOGLOBULINA G INDEKS GLIKEMICZNY (IG) INDEKS INSULINOWY (FII) INHIBITORY ENZYMÓW INHIBITORY POMPY PROTONOWEJ INO INSULINA INSULINOOPORNOŚĆ INULINA INULINA K KALCYTRIOL KANCEROGEN KARBOKSYLAZA PIROGRONIANOWA KARDIOLIPINA KATECHOLO-O-METYLOTRANSFERAZA KERATYNA KETOGENEZA KINAZA KREATYNOWA KINAZA MTOR KOBALAMINA KOENZYM A KOENZYM Q10 KOFAKTOR KOMPLEKS DEHYDROGENAZY PIROGRONIANOWEJ KOZŁEK LEKARSKI KREATYNA KREATYNINA KSENOBIOTYKI KSYLITOL KUMARYNA KWAS ALFA - LINOLENOWY KWAS DOKOZAHEKSAENOWY KWAS EIKOZAPENTAENOWY KWAS GAMMA-AMINOMASŁOWY KWAS LINOLOWY KWAS LIPONOWY KWASICA KETONOWA KWASICA METABOLICZNA KWASICA MLECZANOWA KWASU MLEKOWEGO CYKL KWAS MLEKOWY KATALAZA KLASTER Ł ŁAŃCUCH ODDECHOWY L LDL LEKTYNY LEPTYNA LEPTYNOOPORNOŚĆ LIGAND LIGNANY LIKOPEN LIMONINA LINDAN LINDANY LIPAZA LIPOLIZA LIZOSOM LIMFOCYTY M MALONOWY, DIALDEHYD MALTODEKSTRYNA MAŚLAN MASŁOWY, KWAS MCS MDA MDR – P MEDYCYNA MITOCHONDRIALNA METYLACJA METYLOKOBALAMINA MITOCHONDRIUM MITOFAGIA MLECZAN MRNA MRNA MTDNA MTHFR MTNO MTRNA N NAD NAD+ NADH NADPH NADTLENEK WODORU NADTLENOAZOTYN NEFRONU, PĘTLA NFKB NIACYNA NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE NIEZBĘDNE NIENASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE NLPZ NMDA NNO O OKSYDAZA CYTOCHROMU C OKSYDOREDUKTAZY OKSYGENAZA HEMOWA 1 ORAC OROTOWY, KWAS OSTROPEST PLAMISTY OŚ HPA P PEKTYNY PEPSYNA PEPTYDY PEROKSYDAZY PET PIEPRZ METYSTYNOWY PIROFOSFORAN TIAMINY PIROGRONIAN PIRYDOKSYNA PIRYMIDYNY PLUSKWICA GRONIASTA POCHP PODSTAWNIK POJEMNOŚĆ ANTYOKSYDACYJNA ORGANIZMU POLIFENOLE POLISACHARYDY POSZARPANE CZERWONE WŁÓKNA PPI PRODUKT ZAAWANSOWANEJ GLIKACJI PROTEAZY PROTEOLIZA PRZECIWUTLENIACZE PURYNY PARESTEZJA PRZECIWCIAŁA Q QTC R REAKCJA ANAPLEROTYCZNA REPERFUZJA RESWERATROL RÓŻENIEC RYBOFLAWINA RYBOZA REAKCJA AUTOIMMUNOLOGICZNA RECEPTORY KOMÓRKOWE S S-100, BIAŁKA SAPONINY SIRT3 SIRTUINY SOD SOD-1 SOD-2 SOMATOLIBERTYNA SOMATOSTATYNA SSRI STATYNY STRES NITROZACYJNY STRES OKSYDACYJNY SUKRALOZA SYLIMARYNA SZCZAWIOOCTAN SIBO Ś ŚRÓDBŁONKOWY CZYNNIK WZROSTU T T3 T4 TEOBROMINA THETA, FALE MÓZGOWE TIAMINA TLENEK AZOTU (NO) TORSADE DE POINTES TRANSKOBALAMINA I TRANSKOBALAMINA II TRIJODOTYRONINA TRÓJGLICERYDY TRYPSYNA TYMINA TYROKSYNA TNF - ALFA U U, ZAŁAMEK URACYL UTLENIONE GSH V VEGF W WIELOKSZTAŁTNY CZĘSTOKURCZ KOMOROWY WOLNE RODNIKI Z ZESPÓŁ PRZEWLEKŁEGO ZMĘCZENIA ZESPÓŁ WRAŻLIWOŚCI NA WIELORAKIE SUBSTANCJE CHEMICZNE ZWYRODNIENIE PLAMKI ŻÓŁTEJ
Reklama
Enzymatin® L9000
Zawiera enzym laktazę i jest polecany osobom mającym trudności z trawieniem cukru mlecznego - laktozy
Reklama
Enzymatin® L9000
Zawiera enzym laktazę i jest polecany osobom mającym trudności z trawieniem cukru mlecznego - laktozy
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med