Płuca i układ oddechowy z punktu widzenia TCM

Jak zadbać o płuca i układ oddechowy według medycyny chińskiej? Co łączy TCM z medycyną mitochondrialną?

Oddech to pierwsza rzecz, jaką dostajemy po narodzinach i ostatnia, jaką oddajemy przed śmiercią. To tak proste, że wydaje się bez znaczenia. A jednak jest najważniejsze.

– Miriam Dubini

Jak widzi płuca Tradycyjna Medycyna Chińska?

Według medycyny Wschodu, płuca to nasz najwrażliwszy narząd, ponieważ łączy nasze wnętrze (poprzez wydychane powietrze) ze światem zewnętrznym (przez powietrze, które wdychamy). Dzięki płucom i świadomemu oddechowi pobieramy energię z otoczenia i jednocześnie oczyszczamy organizm z toksyn. Każdy, kto opanował sztukę pobierania energii z otoczenia (w wyniku świadomego i prawidłowego oddychania) emanuje siłą i spokojem, natomiast ludzie, którzy oddychają nieprawidłowo np. szybko i płytko, często chodzą zgarbieni, a ich klatka piersiowa jest zapadnięta. Ludzie ci wydają się faktycznie słabsi i bardziej bezbronni od innych.

 

Płuca a TCM – najważniejsze fakty:

  • Żywioł/element: metal, yin (narządem, który tradycyjnie pozostaje związany z płucami jako narząd partnerski jest jelito grube)
  • Powiązany zmysł: powonienie (nos)
  • Powiązana część ciała: skóra
  • Pora roku: jesień
  • Czas największej aktywności: 3-5 rano (astmatycy często budzą się nad ranem z atakami kaszlu lub dusznościami)
  • Czas spoczynku: 15:00-17:00
  • Płyn ciała: flegma, śluz
  • Emocja: rozstanie, pożegnanie, żałoba oraz otwarcie na nowe
  • Szkodliwe czynniki: zanieczyszczone i/lub zbyt suche powietrze, dym papierosowy, nadmiar soli w diecie, nadużywanie alkoholu, kawy, herbaty, ostrych przypraw, kakao, stosowany w nadmiarze imbir, pieprz i papryczki chili
  • Fizyczne objawy nierównowagi płuc jako narządu: osłabienie powonienia, katar, bóle i stany zapalne zatok przynosowych, uczucie ucisku w piersiach, kaszel, flegma, skłonność do częstych przeziębień, bóle karku i okolic szyi, problemy ze skórą, podatność na stres
  • Psychiczne objawy nierównowagi płuc jako narządu: nadmierna podatność na wpływ innych osób, nadwrażliwość na otoczenie, niemożność rozstania się (z ludźmi, rzeczami, miejscami), długotrwała żałoba i smutek z powodu utraty bliskiej osoby (ale także zwierzęcia lub cennej dla nas rzeczy) oraz trudności z okazywaniem miłości na zewnątrz

O tak ważne dla zdrowia prawidłowe nawilżenie płuc pomogą Ci zadbać następujące produkty: sezam, mleko migdałowe, słodkie pomarańcze i mandarynki. Unikaj za to produktów kwaśnych i ostrych, które działają wysuszająco. Qi płuc wzmacnia rzodkiewka, marchew, gorczyca, ryż, zielone warzywa liściaste, dynia i kalarepa oraz białe warzywa.

Jeżeli cierpisz z powodu mokrego kaszlu, bólu zatok przynosowych, kataru i/lub flegmy ogranicz spożycie produktów mlecznych oraz tłuszczu zwierzęcego, w tym tłustego mięsa.

Przyjazne płucom zioła to majeranek, oregano oraz eukaliptus i bazylia.

Świadome, głębokie oddychanie pomaga nie tylko zaopatrzyć organizm w wystarczającą ilość tlenu, lecz sprzyja jednocześnie uspokojeniu i odprężeniu. Nic dziwnego, że jedną z podstawowych technik medytacji jest skupienie się na własnym oddechu, śledzenie jego rytmu oraz strumienia powietrza, które powoli „rozlewa się” po całym naszym ciele.

Bożena Żak-Cyran, autorka książki „Jedz i żyj zgodnie z porami roku” radzi [10]:

Jeżeli jesteś przestraszony lub czujesz złość (albo też inną emocję), zacznij głęboko i rytmicznie oddychać. Oddech utrzymuje w równowadze wszystkie nasze emocje.

Zarówno medycyna Wschodu jak również medycyna mitochondrialna i medycyna Zachodu ogółem dostrzega związek łączący nos i płuca ze skórą oraz jelitem grubym, czego przykładem są schorzenia o podłożu alergicznym takie jak katar sienny, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry i różnego rodzaju alergie pokarmowe. Również liczne badania kliniczne potwierdzają konieczność utrzymywania prawidłowej kompozycji mikrobiomu jelitowego jako warunek skutecznej terapii astmy i innych zaburzeń pracy układu oddechowego.

 

Cechy wspólnego spojrzenia na płuca według Mito-Med. i TCM

Synergiczne połączenie zdobyczy medycyny Wschodu z wiedzą biochemiczną oraz koncepcją Mito-Med wydaje się otwierać przed nami nowe możliwości skutecznej terapii chorób płuc takich jak: astma, COPD czy ostre stany zapalne układu oddechowego. Przykładowo, w rozumieniu zachodnim astma oskrzelowa przejawia się w postaci trzech głównych objawów klinicznych: kaszlu, dyszenia/świszczącego oddechu oraz duszności. Z punktu widzenia TCM najważniejszym czynnikiem patogennym jest tutaj śluz, który blokuje swobodny odpływ Qi płuc, co prowadzi do wystąpienia objawów towarzyszących astmie.

Terapeutycznie, w ramach TCM stosuje się środki, które sprzyjają eliminacji nadmiaru śluzu z płuc, a tym samym usprawniają przepływ Qi. W ramach terapii astmy oskrzelowej pod uwagę bierze się również stan nerek i śledziony. Jednym z najważniejszych środków leczniczych jest eliminacja zimnych oraz wychładzających energetycznie potraw – na liście produktów polecanych astmatykom nie znajdziemy ani lodów, ani zimnych smoothie (w tym na bazie wychładzających bananów), ani jogurtu czy zup-chłodników.  Pacjentom zaleca się okrywanie gardła i klatki piersiowej szalem, unikanie przeciągów oraz zachowywanie ostrożności podczas zmian pogody (wiatr)11.

Poznaj podejście medycyny mitochondrialnej do zdrowia układu oddechowego i pracy płuc:

 Treści zamieszczane w Portalu mają charakter wyłącznie naukowo-informacyjny i w żaden sposób nie zastępują fachowej porady lekarskiej. W przypadku pytań lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

1. Kuklinski, B., Mitochondria. Diagnostyka uszkodzeń mitochondrialnych i skuteczne metody terapii, 2016, Wyd. Mito-Pharma

2. https://journals.viamedica.pl/medycyna_wieku_podeszlego/article/viewFile/18754/14761

3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2720273/

4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7681075/

5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7941276/

6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7941276/#B268

7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4042189/

8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6140167/

9. Wu, L., Die Organuhr, Mankau, 2014

10. Żak-Cyran, B, Jedz i żyj zgodnie z porami roku, wyd. Galaktyka, 2007

11.Wu, Hong-Zhou, Introduction to diagnosis in Traditional Chinese Medicine, wyd. World Century,

12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19262543/

13. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1951402/

14. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6156521/

15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30655101/#:~:text=High%20intake%20of%20fat%20and,effect%20on%20richness%20and%20diversity.

16. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7019867/

17. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6338947/

18. https://www.atsjournals.org/doi/full/10.1164/rccm.201808-1474OC

19. https://www.researchgate.net/profile/Wojciech-Kolanowski/publication/292398427_Role_of_omega-3_polyunsaturated_fatty_acids_in_the_course_of_inflammation/links/5b2feb64aca2720785e3a61b/Role-of-omega-3-polyunsaturated-fatty-acids-in-the-course-of-inflammation.pdf

20. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0005273617301293