Serce – jedyny mięsień, który można złamać cz. 2

Znaczenie serce z punktu widzenia Tradycyjnej Medycyny Chińskiej. Poznaj jego szczególne cechy oraz co wpływa na jego pracę.

W pierwszej części artykułu przyjrzeliśmy się działaniu wolnych rodników i stresu oksydacyjnego na pracę serca i jego mitchondriów oraz przedstawiliśmy sposoby profilaktyki i terapii. W tej części opiszemy a jaki sposób do zdrowia serca podchodzi Tradycyjna Medycyna Chińska oraz co łączy te dwa nurty medycyny.

 

Obieg czynnościowy serca z punktu widzenia Tradycyjnej Medycyny Chińskiej

Według medycyny Wschodu:

  • Obieg czynnościowy serca to siedziba naszej radości, a także dom naszej świadomości (Shen)
  • Elementem serca jest ogień, przypisana mu pora roku to lato
  • Krew serca oraz Yin serca odżywiają shen – jeżeli cierpimy z powodu ich niedostatku, pojawiają się stany niepokoju, smutku oraz problemy ze snem
  • Zadaniem serca jest rytmiczne pompowanie krwi, co pozwala na zaopatrzenie w krew wszystkich narządów ciała. Shen steruje mózgiem, kontroluje psychikę i intelekt. Serce jako siedziba shen odgrywa nadrzędną rolę wobec pozostałych obiegów czynnościowych i dlatego nazywane jest „cesarzem narządów”. Zdrowe serce i stabilne shen przejawiają się równowagą emocjonalną oraz wewnętrznym spokojem.
  • Obieg czynnościowy serca zarządza również płynami naszego ciała – nie tylko krwią, lecz również potem. Dlatego nadmierne pocenie jest uznawane za zjawisko, które osłabia serce
  • Pora największej aktywności przypada na 11.00-13.00, podczas gdy pora spoczynku to 23.00-01.00 w nocy
  • Smak, związany z sercem: gorzki – np. brokuły, cykoria, endywia, sałata rzymska, boćwina, karczochy
  • Sercu szkodzi nadmierne gorąco i nadmierne pocenie się
  • Oznaką zaburzeń pracy serca w przypadku tzw. „zastoju krwi Serca” lub „niedoboru yang Serca” jest utrzymujące się czerwono-fioletowe zabarwienie skóry twarzy lub sine usta, bladość języka ostrzega przed niedokrwistością, czyli tzw. „niedoborem krwi Serca. Oprócz tradycyjnie kojarzonych z problemami w zakresie pracy układu sercowo-naczyniowego objawów w rodzaju: kołatanie serca, nierówny rytm („potykające się serce“), ból i uczucie ucisku w klatce piersiowej, wśród symptomów sygnalizujących dysfunkcję tego narządu należy wymienić: uczucie wewnętrznego niepokoju, nagłe intensywne pocenie się, w tym również w nocy, wyczerpanie i ciągłe znużenie oraz problemy ze snem
  • Jeżeli uśmiechasz się mniej niż zwykle, a jeszcze rzadziej – śmiejesz prosto z serca – uważaj, to również jeden z sygnałów ostrzegawczych, że Twoje serce może wymagać więcej uwagi
  • Stan naszego serca odzwierciedla język – a zmysłem, który odpowiada sercu jest „smak” jako apetyt na coś konkretnego.
  • Jeżeli pragniesz wesprzeć pracę serca również przy pomocy diety, sięgaj po wszystko co czerwone – na przykład pomidory, czerwone owoce jagodowe, buraki czy arbuzy, dary natury bogate w likopen, beta-karoten czyli naturalne przeciwutleniacze. Czerwony to barwa, która  generalnie koresponduje z sercem, nie tylko w tradycji Dalekiego Wschodu.

 

Trening cardio a TCM

Popularny w świecie zachodnim trening cardio, czyli inaczej aerobowy to rodzaj treningu wytrzymałościowego, który ma na celu poprawę czynności serca oraz płuc, normalizację pulsu i pobudzenie prawidłowego krążenia krwi.

Trening cardio różni się od zwykłego treningu wytrzymałościowego krótszym czasem trwania, za to większą intensywnością, czemu towarzyszy wzrost pulsu, większe zużycie tlenu (szybkie oddychanie, czasem aż po zadyszkę) oraz pocenie. Dla osiągnięcia optymalnych efektów w odpowiedni strój sportowy powinieneś wskakiwać 2-3 razy w tygodniu.

TCM spogląda na trening cardio sceptycznie i to z kilku powodów:

1. trening aerobowy wiąże się ze zwiększonym wydzielaniem potu – w TCM wzmożone pocenie osłabia qi serca i w długim okresie ogranicza witalność tego narządu

2. trening aerobowy to duży wydatek energetyczny – zużywający wiele qi – energii, którą trudno uzupełnić.

3. na intensywny trening cardio szczególnie wrażliwie reagują kobiety, u których w wyniku nadmiernego wysiłku niejednokrotnie dochodzi do deregulacji cyklu menstruacyjnego, a nawet zaniku miesiączek – częściowo wiąże się to z faktem, iż kobiecy „obieg wątroby” jest wrażliwszy na obciążenia niż „obieg wątroby” mężczyzn.
* Mężczyźni są związani z qi i yang, a kobiety z krwią i yin”, więc są wrażliwsze na ubytki krwi Wątroby niż mężczyźni, bo comiesięczna utrata krwi wyczerpuje krew Wątroby.

Co w zamian?

Terapeuci TCM, w zasadzie już od wielu wieków radzą pacjentom uprawianie znacznie spokojniejszych ćwiczeń, które nie powodują przeciążenia serca, sprzyjając za to łagodnej aktywacji różnych grup mięśni i ścięgien oraz inspirują nas do bardziej świadomego oddychania (prawidłowe oddychanie to lepsze dotlenienie organizmu): Qigong, Taiji lub yogi.

***

Działanie wolnych rodników tlenowych to bezsprzecznie jeden z najistotniejszych czynników, które zagrażają zdrowiu naszego serca. Problem, który w swoim podejściu do profilaktyki oraz terapii chorób układu sercowo-naczyniowego uwzględnia zarówno medycyna mitochondrialna, jak i TCM. Metody leczenia i prewencji, które stosowane są w ramach obu gałęzi terapii można zatem synergicznie połączyć dla otrzymania jeszcze lepszych wyników podejmowanych działań. Unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego oraz innych czynników, które wiążą się ze wzmożonym generowaniem wolnych rodników tlenowych w organizmie, jak również dostarczenie komórkom serca wystarczającej ilości substancji antyoksydacyjnych („kolorowa dieta”, celowa suplementacja), w tym koenzymu Q10 i niektórych fitoskładników roślinnych, wydają się mieć istotne znaczenie przy prewencji niewydolności serca. Dieta bogata w naturalne źródła bioaktywnych kwasów omega-3 (ryby, owoce morza, algi), uzupełniona w razie potrzeby o odpowiednią suplementację w naukowo udowodniony sposób, przyczynia się do skutecznej profilaktyki choroby wieńcowej i zawałów serca.

 

Przeczytaj pierwszą częśc artykułu: Serce – jedyny mięsień, który można złamać cz. 1

 Autor: Sylwia Grodzicka

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6046286/
  2. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/statystyka-przyczyn-zgonow/zgony-wedlug-przyczyn-za-i-polrocze-2020-roku-dane-wstepne,9,1.html
  3. https://www.uofmhealth.org/health-library/tx4080abc#:~:text=What%20is%20a%20normal%20cardiac,when%20a%20person%20is%20resting.
  4. https://ptkardio.pl/wytyczne/14-wytyczne_esc_dotyczace_prewencji_chorob_ukladu_sercowonaczyniowego_w_praktyce_klinicznej
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29766349/
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4315737/
  7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7222396/
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7287951/
  9. https://www.cochrane.org/CD008684/VASC_coenzyme-q10-heart-failure
  10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK531491/
  11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5894963/
  12. https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/CIRCHEARTFAILURE.115.002639
  13. https://www.clevelandheartlab.com/blog/the-new-heart-benefits-of-coenzyme-q10/
  14. https://www.cochrane.org/CD007435/HTN_coenzyme-q10-high-blood-pressure
  15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29330704/
  16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33532785/#&gid=article-figures&pid=figure-2-uid-1
  17. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32510973/
  18. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22240497/
  19. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6045762/
  20. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29793664/
  21. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4816263/
  22. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3016067/
  23. Mitochondria. Diagnostyka uszkodzeń mitochondrialnych i skuteczne metody terapii, 2016, Wyd. Mito-Pharma
  24. https://journals.lww.com/md-journal/Citation/1969/01000/EXPERIMENTAL_HUMAN_MAGNESIUM_DEPLETION.3.aspx
  25. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7072971/
  26. https://www.cochrane.org/de/CD003177/VASC_einnahme-von-omega-3-fettsauren-bei-kardiovaskularen-erkrankungen
  27. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4020-8831-5_11
  28. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18504556/
  29. https://europepmc.org/article/med/17884041