Niskie TSH – objawy, przyczyny i konsekwencje

Na co może wskazywać niski poziom hormonu TSH? Jak się objawia oraz czym może skutkować?

Niski poziom TSH – objawy, przyczyny i konsekwencje dla zdrowia

Tarczyca jest królową naszego metabolizmu, a zarazem bardzo wrażliwym organem na czynniki takie jak stres, niewłaściwa dieta, toksyny, które mogą powodować zaburzenia jej pracy. Najpowszechniejszym badaniem, które zleca się w celu diagnozy tarczycy, jest badanie hormonu TSH. Niski poziom TSH może wskazywać na nadczynność tarczycy, jednak nie zawsze tak jest. O czym jeszcze informuje nas wynik TSH? Jakie są przyczyny i konsekwencje nadczynności tarczycy?

Niskie TSH objawy

Niski poziom TSH jest często spowodowany nadczynnością tarczycy (wysokim poziomem hormonów tarczycy), w takim przypadku do najczęstszych objawów należą [1]:

  • podenerwowanie,
  • nadpobudliwość,
  • pocenie się,
  • silne pragnienie,
  • wole,
  • problemy ze snem,
  • chudnięcie mimo braku zmian w diecie.

Niski poziom TSH może być również spowodowany stanami innymi niż nadczynność tarczycy, takimi jak stany zapalne, przyjmowaniem leków czy innymi dolegliwościami i chorobami. W takich przypadkach objawy będą się różnić w zależności od przyczyny.

Przyczyny niskiego TSH

Nie zawsze niski poziom TSH wymaga leczenia. Zdarza się, że zmiany poziomów hormonów są krótkotrwałe i spowodowane przez inne czynniki niż stany chorobowe. Ponadto niektóre z nich mogą wpływać na błędny wynik badania TSH.

Ponadto nieprawidłowy wynik TSH może wskazywać na problem, ale nie wskazuje jego  przyczyny. Dlatego należy analizować wynik pod kontrolą lekarza oraz często poszerzyć diagnostykę o inne badania.  

1. Pierwotna nadczynność tarczycy

Pierwotna nadczynność tarczycy oznacza nadaktywność tego gruczołu spowodowaną ​​najczęściej chorobami autoimmunologicznymi, chorobą Gravesa-Basedowa, lub guzkami na tarczycy [2, 3].

Choroba Gravesa-Basedowa jest najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy. Jest to choroba autoimmunologiczna, w której przeciwciała działają jak hormon TSH, co prowadzi do nadprodukcji hormonów tarczycy [4].

Innymi częstymi przyczynami nadczynności tarczycy są guzki (wola) tworzące obrzęk tarczycy – zwany również chorobą Plummera i tzw. „ciche” zapalenie tarczycy (stan, w którym układ odpornościowy atakuje tarczycę, powodując jej stan zapalny) [5].

2. Uszkodzenie przysadki mózgowej lub podwzgórza

Hormon TSH wydzielany jest przez przysadkę mózgową. Z kolei przysadka połączona jest funkcjonalnie z podwzgórzem. Dlatego uszkodzenie podwzgórza lub przysadki mózgowej może zmniejszać uwalnianie TSH z przysadki mózgowej, a tym samym może zmniejszać czynność tarczycy. Stan ten jest określany jako wtórna niedoczynność tarczycy [6].

3. Syntetyczne hormony tarczycy

Nieprawidłowo dobrane leczenie hormonami tarczycy lub przyjmowanie nadmiernych ilości tych hormonów może sygnalizować mózgowi zmniejszenie wydzielania TSH [7].

6. Przewlekłe stany zapalne

Panujące w organizmie stany zapalne, takie jak ciężkie obrażenia, zakażenia, stany po zabiegu chirurgicznym oraz tzw. ukryte (ciche) stany zapalne, prowadzą do zespołu innych chorób niż choroby tarczycy, w którym zmniejsza się zarówno TSH, jak i hormony tarczycy [8, 9, 10, 11, 12].

7. Palenie tytoniu

Obszerne badania na grupie ponad 6 tys. osób wykazało, że osoby palące mają niższy poziom TSH niż osoby niepalące [13].

8. Nieprawidłowo wykonane badanie

Zdarza się, że badanie poziomu TSH wykonane w ciągu 2 godzin od posiłku, zamiast na czczo, może skutkować nieprawidłowo niskim poziomem TSH [14].

9. Ciąża

W pierwszym trymestrze ciąży poziom TSH naturalnie ulega obniżeniu i nie wskazuje na stan chorobowy. Zwykle wraca samoistnie do normy [15].

10. Leki i suplementy

Leki takie jak glukokortykoidy, dopamina i leki przeciwdrgawkowe mogą obniżać poziomy TSH [16, 17].

Ponadto biotyna (witamina B7) i suplementy zawierające biotynę mogą powodować fałszywie niski wynik TSH [18, 19].

11. Zaburzenia genetyczne

Niektóre rzadkie zaburzenia genetyczne mogą powodować niedobór TSH [20].
 

Konsekwencje zdrowotne związane z niskim TSH

1. Zdrowie psychiczne

Wraz z wiekiem TSH wzrasta [21]. Według badań, jeżeli poziom TSH nie wzrasta z wiekiem, niższy poziom TSH może przyczynić się do spadku zdrowia psychicznego wśród osób starszych.

W badaniu z udziałem 293 dorosłych w wieku powyżej 65 lat niski poziom TSH wiązał się z pogorszeniem się funkcji poznawczych [22].

Z kolei w badaniu wśród 313 starszych osób dorosłych, niski poziom TSH związany był z pogorszeniem funkcji poznawczych, a nawet z demencją [23].

W innym badaniu z udziałem 1 843 osób w wieku 55 lat i starszych osoby z niskim poziomem TSH były 3 razy bardziej narażone na rozwój demencji lub choroby Alzheimera [24].

Wśród 1 503 starszych osób dorosłych, niski poziom TSH wiązał się z większym prawdopodobieństwem wystąpienia objawów depresji lub jej rozwojem w późniejszym okresie [25].

2. Zdrowie kości

Niektóre dane wskazuję, że wyższy poziom TSH jest pożądany u osób starszych do zachowania zdrowia kości.

Badanie z udziałem 674 starszych kobiet wykazało, że niski poziom TSH był związany z niższą gęstością mineralną kości [26].

Badanie z udziałem ponad 14 000 pacjentów wykazało, że starsze kobiety (ale nie starsi mężczyźni) z niskim poziomem TSH mają większe prawdopodobieństwo złamań szyjki kości udowej [27].

W badaniu obejmującym 686 starszych kobiet te z nich, które miały niski poziom TSH były bardziej narażone na złamania kości biodrowych lub rdzenia kręgowego [28].

3. Długość życia

Wiele badań dowodzi, że poziom TSH naturalnie wzrasta wraz z wiekiem [29, 30, 31, 32, 33].

Pomimo że wyższe poziomy TSH są raczej powiązane z negatywnymi konsekwencjami u dorosłych i dzieci, inaczej jest w przypadku osób starszych.

Co więcej, nawet sugeruje się, że u osób starszych przyczyną problemów są niskie poziomy TSH, podczas gdy nieco wyższe poziomy mogą działać ochronnie.

Dowiedziono, że wśród grupy osoby zdrowych osób ze średnią wieku 98 lat, występowały znacznie wyższe poziom TSH w porównaniu z grupą kontrolną z medianą wieku 72 [34].

Z kolei w obszernym badaniu z udziałem 2,2 tys. osób starszych w wieku 70–79 lat osoby z nieco podwyższonym poziomem TSH miały mniejsze trudności z chodzeniem, były w stanie sprawniej chodzić i były w ogólnie lepszej kondycji niż osoby z prawidłowym poziomem TSH [35].

Wykazano nawet, że osoby w wieku od 85 do 89 lat z najwyższym poziomem TSH miały najniższe ogólne ryzyko śmierci (badanie wśród 558 osób dorosłych) [36].

Jak podnieść TSH?

Niski poziom TSH w badaniu w krwi może wskazywać na problem zdrowotny, ale nie wskazuje jego przyczyny, ponieważ niski poziom TSH może być wynikiem wielu różnych czynników i chorób.

Dlatego należy zawsze analizować wynik tego badania z lekarzem, aby ustalić prawdziwą przyczynę tego stanu i dobrać odpowiednie leczenie.

  1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8537590/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2907936/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2879398/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26670972/
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26926973/
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2895281/
  7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4318631/
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4195234/
  9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3978663/
  10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482219/
  11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12818109/
  12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3872103/
  13. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16915535/
  14. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4171896/
  15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22869843/
  16. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2784889/
  17. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26803280/
  18. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6103391/
  19. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6663274/
  20. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1683608/
  21. https://www.bmj.com/content/365/bmj.l2006
  22. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27052122/
  23. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24285689/
  24. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11155096/
  25. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24564323/
  26. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5198865/
  27. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24885627/
  28. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12803168/
  29. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27052122/
  30. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24365659/
  31. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17911171/
  32. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23345094/
  33. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22344200/
  34. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19158193/
  35. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19933964/
  36. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15572717/