Fenyloalanina należy do aminokwasów i występuje w wielu produktach spożywczych. Jest niezbędna dla kilku ważnych aspektów zdrowia i odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowego wzrostu i regulacji nastroju. Fenyloalanina posiada szereg korzyści jednak powinna być stosowana w określonych przypadkach. Przeczytaj artykuł, aby dowiedzieć się, czy jest to odpowiednia dla Ciebie.

Co to jest fenyloalanina?

Fenyloalanina jest aminokwasem, który buduje białka, neuroprzekaźniki, hormony i inne ważne związki dla organizmu. Nie możemy wytwarzać fenyloalaniny, co czyni ją niezbędnym aminokwasem, który musimy pozyskiwać z pożywienia [1, 2].

W suplementach diety występuje w różnych formach i różni się mechanizmami działania oraz wpływem na organizm.

Budowa

L-fenyloalanina

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Fenyloalanina

Fenyloalanina może występować w 2 różnych formach, L- i D-fenyloalaninę, które są „lustrzanymi odbiciami” o tej samej strukturze [3]. Z pośród nich to L-fenyloalanina jest aktywną formą występującą naturalnie w produktach spożywczych. Ta forma używana jest do wytwarzania białek i innych cząsteczek [4, 5].

D-fenyloalanina jest postacią syntetyczną wytworzoną sztucznie. W organizmie jest częściowo przekształcana w formę L, ale ma również pewne określone właściwości zdrowotne [6, 7].

Zalety

  • Pomocna w depresji
  • Wspiera redukcję masy ciała
  • Może zmniejszać ból
  • Może pomóc w uzależnieniu od substancji

Wady

  • Niewskazana dla osób z fenyloketonurią
  • Może wywoływać nudności

Fenyloalanina w żywności

Większość produktów bogatych w białko zawiera fenyloalaninę. Należą do nich [8]:

  • jajka
  • mleko i produkty mleczne
  • rośliny strączkowe (fasola i orzeszki ziemne)
  • nasiona słonecznika i sezamu
  • czerwone mięso i drób
  • ryby

Jedzenie różnorodnych źródeł białka zapewnia optymalne spożycie fenyloalaniny.

Osoby z fenyloketonurią – wrodzonym zaburzeniem metabolicznym (PKU) powinny unikać wszelkich pokarmów
i suplementów bogatych w fenyloalaninę [9].


Korzyści zdrowotne

L-fenyloalanina wraz z innymi aminokwasami buduje białka, które wspierają strukturę i funkcje całego ciała.

Dodatkowe korzyści z L-fenyloalaniny wynikają z jej przekształcania w inny aminokwas, tyrozynę, która z kolei służy do tworzenia kolejnych związków [10, 11]:

  • hormonu tarczycy – tyroksyny
  • neuroprzekaźników i hormonów nadnerczy: dopaminy, epinefryny i noradrenaliny
  • pigmentu skóry – melaniny

Przyspiesza także uwalnianie CCK, hormonu stymulującego apetyt [12].

Dzięki tak szerokiej roli w wielu procesach L-fenyloalanina może wpływać na zdrowie psychiczne, funkcje poznawcze, wygląd skóry, kontrolę wagi i wiele innych.

Z kolei D-fenyloalanina zwalcza stany zapalne i hamuje działanie enzymu, który rozkłada naturalne opioidy. Te związki kontrolują ból, nastrój i odczuwanie przyjemności [13, 14]

  1. Pomaga w depresji

L-fenyloalanina umożliwia produkcję neuroprzekaźników takich jak dopamina i noradrenalina, które wpływają na poprawę nastroju. Niski poziom tych neuroprzekaźników występuje w depresji i odpowiada za jej objawy.  [15, 16].

Dieta uboga w aminokwasy fenyloalaninę i tyrozynę może powodować zaburzenia nastroju. Według badań klinicznych aminokwasy te mogą pomóc w łagodnej i umiarkowanej depresji [17, 18].

W jednym z badań klinicznych z udziałem 155 pacjentów z depresją połączenie L-fenyloalaniny (250 mg na dobę)
i standardowego leczenia przyniosło korzyści u 80–90% osób [19].

Pacjenci z depresja zazwyczaj mają niższe poziomy fenyloalaniny we krwi i moczu niż osoby zdrowe. W jednym z badań suplementacja L-fenyloalaniną poprawiła nastrój u 31 z 40 pacjentów [20].

Dowody sugerują, że L-fenyloalanina może pomóc w łagodnej i umiarkowanej depresji.

  1. Wspomaga leczenie bielactwa

Bielactwo jest przewlekłą chorobą skóry, w której komórki odpowiedzialne za pigmentację - melanocyty ulegają zniszczeniu.

W rezultacie spada zawartość barwnika melaniny, powodując pojawienie się białych plam [21].

L-fenyloalanina, która przekształcana jest w melaninę działa jako naturalny środek na bielactwo [22].

W badaniu z udziałem 70 pacjentów z bielactwem podanie L-fenyloalaniny miejscowo (10% żelu) i doustnie (100 mg / kg dziennie) pozwoliło odzyskać kolor skóry u 90% pacjentów stosujących standardowe leczenie światłem UV i lekami [23].

Połączenie kremów i suplementów fenyloalaniny z terapią UV potwierdziło korzystne działanie tego aminokwasu
w badaniach z udziałem ponad 270 pacjentów z bielactwem [24, 25, 26].

  1. Wspiera odchudzanie

Badanie na grupie ponad 300 otyłych dorosłych dowiodło, że suplementacja L-fenyloalaniny znacznie zmniejszała tkankę tłuszczową na brzuchu w połączeniu z ćwiczeniami i dietą, ale nie spowodowała redukcji ogólnej masy ciała [27, 28].

Do wyniku prawdopodobnie przyczyniły się także inne suplementowane składniki takie jak: chrom, arginina i inulina.

W badaniach z udziałem 52 kobiet wysokie dawki L-fenyloalaniny (10 g) zmniejszyły spożycie pokarmu o 11-15%. Efekty zależały od nawyków żywieniowych i fazy cyklu miesiączkowego. Kobiety w pierwszej połowie cyklu miesiączkowego mogą lepiej reagować na hamowanie apetytu, jednak konieczne są dalsze badania w tym kierunku [29, 30, 31, 32].

Suplementacja L-fenyloalaniną (3 g) przed ćwiczeniami pomagała w spalaniu tkanki tłuszczowej u 6 badanych [33, 34].

L-fenyloalanina może zmniejszyć apetyt i pomóc w spalaniu tkanki tłuszczowej.

  1. Może zmniejszać ból

D-fenyloalanina wzmacnia naturalne opioidy, beta-endorfiny i enkefaliny, które odgrywają kluczową rolę w leczeniu bólu [35].

Niektórzy lekarze łączą stosowanie L-fenyloalaniny z alternatywnym leczeniem bólu prądami elektromagnetycznymi (takimi jak ICES), dietą (wysokobiałkową) i innymi aminokwasami oraz technikami medytacji / relaksacji.

W jednym badaniu z udziałem 56 pacjentów, po ekstrakcji zęba, suplementacja D-fenyloalaniny (4 g) zwiększyła efekty znieczulenia akupunkturą o 35%. Zapewniła także 26% poprawę bólu w innym badaniu u 30 pacjentów z bólem dolnej części pleców [36].

Suplementacja fenyloalaniny nie przyniosła jednak znaczących korzyści w badaniu u 30 osób z przewlekłym bólem. Również badanie na zwierzętach wykazało nieznaczny efekt redukcji bólu [37, 38].

Wciąż brakuje jednoznacznych dowodów, czy fenyloalanina może zmniejszyć ból. Zwłaszcza w przypadku leczenia przewlekłego bólu często wymagane jest szersze podejścia i zastosowanie wielu innych środków.

  1. Może zwalczać uzależnienie od substancji

Naturalne substancje opioidowe w organizmie blokują sygnały bólu, regulują mechanizm nagradzania w mózgu, który sprawia, że ​​pewne rzeczy odczuwamy jako przyjemne [39].

Ludzie uzależnieni od syntetycznych opioidów i leków mają stłumione mechanizmu działania naturalnych opioidów. Dlatego rezygnując z substancji, które wywołały ich uzależnienie, pojawiają się różne objawy odstawienia.

Fenyloalanina może pomóc, wzmacniając działanie naturalnych opioidów, zmniejszając w ten sposób potrzebę stosowania silniejszych czynników czy  sztucznych substancji. Mechanizm ten może być nawet przydatny u osób poddawanych odstawieniu leków opioidowych, co stanowi ogromne wyzwanie przy terapii przewlekłego bólu [40, 41].

W badaniu na grupie 20 osób zmagających się z odstawieniem alkoholu suplementacja D-fenyloalaniną, 5-HTP i glutaminą znacznie zmniejszyła objawy psychiczne i stres [42]. Efekt ten był prawdopodobnie spowodowany zwiększeniem poziomu dopaminy i enkefalin w mózgu.

  1. Może pomóc w zaburzeniach uwagi

L-fenyloalanina pomaga w tworzeniu dopaminy, która odgrywa istotną rolę w utrzymaniu prawidłowej koncentracji. Niski poziom dopaminy może wywoływać objawy ADHD [43].

Dzieci chore na ADHD miały znacznie niższy poziom fenyloalaniny we krwi i moczu [44].

Zastosowanie suplementacji fenyloalaniny w formie L i D u 19 dorosłych z ADD (1200 mg na dobę przez 2 tygodnie) łagodziło objawy, takie jak gniew i niepokój. Jednak 3 miesiące po zakończeniu badania zniknęły korzystne efekty [45].

Jednak szeroka metaanaliza badań klinicznych nie wykazała istotnych korzyści ze stosowania fenyloalaniny w ADHD [46].

Fenyloalanina może pomóc w zaburzeniach uwagi u dorosłych, ale potrzebne są dalsze badania.

Skutki uboczne i bezpieczeństwo, interakcje z lekami

Wszystkie postacie suplementów fenyloalaniny okazały się bezpieczne w badaniach klinicznych i nie powodowały znaczących skutków ubocznych. Zdarzało się jednak, że wyższe dawki L-fenyloalaniny powodowała nudności [47, 48, 49, 50, 51].

Według FDA L-fenyloalanina jest „ogólnie uznawana za bezpieczną” w żywności i suplementach [52]. Jednak istnieją pewne sytuacje, w których należy zachować ostrożność

Ryzyko cukrzycy

Wśród ponad 1600 młodych dorosłych zwiększone spożycie aminokwasów aromatycznych i rozgałęzionych (fenyloalaniny, tyrozyny, leucyny, izoleucyny i waliny) wiązało się z opornością na insulinę i wyższym ryzykiem cukrzycy. Związek był silniejszy u mężczyzn [53]

Wpływ na ciśnienie krwi

Istnieje pewne ryzyko wpływu fenyloalaniny na podniesienie ciśnienia krwi, jednak badania wykazują niejednoznaczne rezultaty.

Badanie z udziałem ponad 4 tys. pacjentów wykazało związek między zwiększonym spożyciem fenyloalaniny, a wysokim ciśnieniem krwi [54].

Również w jednym badaniu na szczurach fenyloalanina nieznacznie podwyższyła ciśnienie krwi [55].

Jednak żadne badania kliniczne nie potwierdziły tego efektu. Fenyloalanina obniżyła nawet ciśnienie krwi i chroniła naczynia krwionośne w wielu badaniach na modelach zwierzęcych [56, 57, 58, 59].

Fenyloketonuria

Osoby z rzadkim wrodzonym zaburzeniem metabolicznym - fenyloketonurią (PKU) - nie są w stanie właściwie metabolizować fenyloalaniny. Zaburzenie to jest spowodowane brakiem enzymu - hydroksylazy fenyloalaniny (PAH), który przekształca fenyloalaninę w tyrozynę. Niedobór PAH jest łagodniejszą postacią, w której pacjenci mogą metabolizować niewielkie ilości fenyloalaniny [60].

W konsekwencji choroby fenyloalanina gromadzi się w organizmie powodując uszkodzenia mózgu i upośledzenie funkcji poznawczych [61, 62, 63].

Osoby chore na fenyloketonurię powinny przestrzegać specjalnej diecie niskobiałkowej ograniczającej spożycie fenyloalaniny również z suplementów.  [64, 65].

Należy zachować uwagę w przypadku produktów z aspartamem. To sztuczny środek słodzący zawierający fenyloalaninę. Występuje powszechnie w produktach bez cukru, dietetycznych, gumach do żucia.

Interakcje z lekami

Fenyloalanina wchodzi w interakcje z L-DOPA, lekiem stosowanym w chorobie Parkinsona. Utrudnia transport L-DOPA do mózgu, co może powodować zmiany w odpowiedzi na leczenie [66].

Suplementacja L-fenyloalaniny

Zarówno L-, jak i D-fenyloalanina zwykle występują w dawkach 500 mg. Dostępna jest również w formie proszku.

Suplementy fenyloalaniny nie zostały zatwierdzone przez Agencję Żywności i leków (FDA) do użytku medycznego. Warto skonsultować jej suplementacje z lekarzem.

Podczas terapii mitochondrialnej nie zapominaj o wątrobie! Komórki miąższu wątroby (hepatocyty) zawierają nawet 500 milionów mitochondriów, dlatego narząd ten wymaga szczególnej ochrony, w tym antyoksydacyjnej. Zdrowa wątroba to klucz do prawidłowej gospodarki węglowodanowej, białkowej oraz lipidowej, odpowiedniej wydolności organizmu, a także sprawnych mechanizmów oczyszczania. Bez sprawnej wątroby produkcja energii w organizmie ulega silnemu ograniczeniu, pamiętaj o tym wybierając dla siebie odpowiednie suplementy diety.

Leksykon Zdrowia
4 4-HNE 4-HYDROKSYNONENAL 5 5-MTHF A ACESULFAM K ACETON ACETYLACJA ACETYLO-COA ADDISONA, ZESPÓŁ ADENINA ADENOZYNOTRÓJFOSFORAN ADINOPEKTYNA ADIPOCYTY ADMA AGE AKONITAZA AKROLEINA AKTYWNY OCTAN ALFA, FALE MÓZGOWE ALLOSTERYCZNY MODULATOR AMD AMID KWASU NIKOTYNOWEGO AMPK AMYLAZA ANGIOGENEZA ANGIOTENSYNA ANTYOKSYDANTY APOPTOZA ASPARTAM ATP AUTOFAGOCYTOZA ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY (AZS) ANTYGEN B BABKA JAJOWATA BETA - OKSYDACJA KWASÓW TŁUSZCZOWYCH BETA, FALE MÓZGOWE BETA-BLOKERY BIAŁA TKANKA TŁUSZCZOWA BIAŁKO C-REAKTYWNE BŁONNIK POKARMOWY BRĄZOWA TKANKA TŁUSZCZOWA BRCA1 C CFS CHELATACJA CHROMOGRANINA A CIAŁA KETONOWE CISPLATYNA CK COMT CORICH CYKL COX CRP CYJANOKOBALAMINA CYKL CYTRYNIANOWY CYKL KREBSA CYKL KWASU CYTRYNOWEGO CYKL MOCZNIKOWY CYKL ORNITYNOWY CYKLAMINIAN CYKLOOKSYGENAZA PROSTAGLANDYNOWA CYP2D6 CYSTATIONINA CYTOCHROM C CYTOKINY STANU ZAPALNEGO CYTOZYNA CYTRULINA CZYNNIK INDUKOWANY HIPOKSJĄ CZYNNIK TOLERANCJI GLUKOZY CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYNIOWEGO CHOLINA CYTOKINY CHEMOKINY CZYNNIK MARTWICY NOWOTWORÓW D DEHYDROGENAZA PIROGRONIANOWA DEHYDROGENAZY DEKSTRYNA DELTA, FALE MÓZGOWE DHA DIALDEHYD MALONOWY DINUKLEOTYD NIKOTYNOAMIDOADENINOWY DIOKSYGENAZA DIOKSYNY DOKSORUBICYNA DYSMUTAZA PONADTLENKOWA DYSTONIA DESATURACJA E EBV ECGF EEG ELEKTROENCEFALOGRAFIA ENDOTOKSYNA ENO ENTEROCYTY EPA EPIGENETYKA ERYTRYTOL F FAD FADH2 FENOLOWE KWASY FERMENTACJA MLECZANOWA FIBRATY FIBROMIALGIA FILOCHINON FITOSTERYNY FITOWY, KWAS FLAWONOIDY FLUPIRTYNA FMS FOSFATYDYLOSERYNA FOSFORAN-5-PIRYDOKSALU FOSFORYLACJA OKSYDACYJNA FRATAKSYNA FRUKTOZO-1,6-BIFOSFORAN FURANY FAGOCYTOZA G GABA GALAKTOZA GALENIKA GAMMA, FALE MÓZGOWE GASTRYNA GENISTEINA GLICEROLO-3-FOSFORAN GLIKOLIZA GLUKAGON GLUKOKORTYKOIDY GLUKONEOGENEZA GLUT GLUTAMINA GLUTAMINIAN GLUTATION GLUTATION ZREDUKOWANY GSH GSSG GTP GUANINA H HAPTOKORYNA HBA1C HDL HEMOGLOBINA HENLEGO, PĘTLA HIF1Α HIPOKSJA HISTONY HOLOTRANSKOBALAMINA HYDROPEROKSYLOWY, RODNIK HASHIMOTO I IGA IGE IGF-1 IGG IMMUNOGLOBULINA A IMMUNOGLOBULINA E IMMUNOGLOBULINA G INDEKS GLIKEMICZNY (IG) INDEKS INSULINOWY (FII) INHIBITORY ENZYMÓW INHIBITORY POMPY PROTONOWEJ INO INSULINA INSULINOOPORNOŚĆ INULINA INULINA K KALCYTRIOL KANCEROGEN KARBOKSYLAZA PIROGRONIANOWA KARDIOLIPINA KATECHOLO-O-METYLOTRANSFERAZA KERATYNA KETOGENEZA KINAZA KREATYNOWA KINAZA MTOR KOBALAMINA KOENZYM A KOENZYM Q10 KOFAKTOR KOMPLEKS DEHYDROGENAZY PIROGRONIANOWEJ KOZŁEK LEKARSKI KREATYNA KREATYNINA KSENOBIOTYKI KSYLITOL KUMARYNA KWAS ALFA - LINOLENOWY KWAS DOKOZAHEKSAENOWY KWAS EIKOZAPENTAENOWY KWAS GAMMA-AMINOMASŁOWY KWAS LINOLOWY KWAS LIPONOWY KWASICA KETONOWA KWASICA METABOLICZNA KWASICA MLECZANOWA KWASU MLEKOWEGO CYKL KWAS MLEKOWY KATALAZA KLASTER Ł ŁAŃCUCH ODDECHOWY L LDL LEKTYNY LEPTYNA LEPTYNOOPORNOŚĆ LIGAND LIGNANY LIKOPEN LIMONINA LINDAN LINDANY LIPAZA LIPOLIZA LIZOSOM LIMFOCYTY M MALONOWY, DIALDEHYD MALTODEKSTRYNA MAŚLAN MASŁOWY, KWAS MCS MDA MDR – P MEDYCYNA MITOCHONDRIALNA METYLACJA METYLOKOBALAMINA MITOCHONDRIUM MITOFAGIA MLECZAN MRNA MRNA MTDNA MTHFR MTNO MTRNA N NAD NAD+ NADH NADPH NADTLENEK WODORU NADTLENOAZOTYN NEFRONU, PĘTLA NFKB NIACYNA NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE NIEZBĘDNE NIENASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE NLPZ NMDA NNO O OKSYDAZA CYTOCHROMU C OKSYDOREDUKTAZY OKSYGENAZA HEMOWA 1 ORAC OROTOWY, KWAS OSTROPEST PLAMISTY OŚ HPA P PEKTYNY PEPSYNA PEPTYDY PEROKSYDAZY PET PIEPRZ METYSTYNOWY PIROFOSFORAN TIAMINY PIROGRONIAN PIRYDOKSYNA PIRYMIDYNY PLUSKWICA GRONIASTA POCHP PODSTAWNIK POJEMNOŚĆ ANTYOKSYDACYJNA ORGANIZMU POLIFENOLE POLISACHARYDY POSZARPANE CZERWONE WŁÓKNA PPI PRODUKT ZAAWANSOWANEJ GLIKACJI PROTEAZY PROTEOLIZA PRZECIWUTLENIACZE PURYNY PARESTEZJA PRZECIWCIAŁA Q QTC R REAKCJA ANAPLEROTYCZNA REPERFUZJA RESWERATROL RÓŻENIEC RYBOFLAWINA RYBOZA REAKCJA AUTOIMMUNOLOGICZNA RECEPTORY KOMÓRKOWE S S-100, BIAŁKA SAPONINY SIRT3 SIRTUINY SOD SOD-1 SOD-2 SOMATOLIBERTYNA SOMATOSTATYNA SSRI STATYNY STRES NITROZACYJNY STRES OKSYDACYJNY SUKRALOZA SYLIMARYNA SZCZAWIOOCTAN SIBO Ś ŚRÓDBŁONKOWY CZYNNIK WZROSTU T T3 T4 TEOBROMINA THETA, FALE MÓZGOWE TIAMINA TLENEK AZOTU (NO) TORSADE DE POINTES TRANSKOBALAMINA I TRANSKOBALAMINA II TRIJODOTYRONINA TRÓJGLICERYDY TRYPSYNA TYMINA TYROKSYNA TNF - ALFA U U, ZAŁAMEK URACYL UTLENIONE GSH V VEGF W WIELOKSZTAŁTNY CZĘSTOKURCZ KOMOROWY WOLNE RODNIKI Z ZESPÓŁ PRZEWLEKŁEGO ZMĘCZENIA ZESPÓŁ WRAŻLIWOŚCI NA WIELORAKIE SUBSTANCJE CHEMICZNE ZWYRODNIENIE PLAMKI ŻÓŁTEJ
Reklama
Adrenal-Intercell®
Zawiera: tyrozynę oraz fenyloalaninę, witaminę C i witaminy z grupy B, magnez, cynk i wyciąg z różeńca górskiego.
Reklama
Adrenal-Intercell®
Zawiera: tyrozynę oraz fenyloalaninę, witaminę C i witaminy z grupy B, magnez, cynk i wyciąg z różeńca górskiego.
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med