Ciąża a COVID-19

Poznaj wyniki badań dotyczące wpływu infekcji koronawirusem na przebieg ciąży oraz zdrowie mamy i dziecka.

Okres ciąży to szczególny czas w życiu matki i jej nienarodzonego dziecka. Infekcja wirusem Covid-19 stwarza dla ciężarnych kobiet dodatkowe zagrożenie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ocenia, iż kobiety w ciąży oraz kobiety, które niedawno urodziły dziecko i są w starszym wieku, cierpią z powodu nadwagi, cukrzycy lub nadciśnienia, znajdują się w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu infekcji. Co mówią szpitalne statystyki? Czy koronawirus stanowi szczególne zagrożenie dla przyszłej mamy i jej dziecka?

Dotychczas, zgodnie z szacunkowymi danymi wśród kobiet w ciąży oraz kobiet, które niedawno urodziły dziecko, odsetek infekcji wirusem SARS-CoV-2 wynosił około 10%. Statystycznie rzecz biorąc, ciąża nie zwiększa ryzyka zarażenia wirusem Covid-19.

Zespół naukowców z amerykańskiego Texas A&M University College Station zadał sobie w 2021 roku pytanie, jakie konsekwencje dla przyszłych matek i ich nienarodzonych dzieci miała infekcja koronawirusem. W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie uczeni uwzględnili łącznie 66 analiz przeglądowych, z uwzględnieniem takich baz danych jak Cochrane Library, MEDLINE czy EMBASE.

Wyniki, jakie uzyskano, można podsumować następująco:

  • Najczęstszymi objawami infekcji koronawirusem u kobiet w ciąży były: gorączka (28–100% przypadków), łagodne problemy ze strony układu oddechowego (20–79% przypadków), podwyższony poziom białka C-reaktywnego, CRP – (28–96% przypadków) oraz limfopenia, czyli nadmierny spadek liczby limfocytów we krwi (34–80% przypadków).
  • U około 13% kobiet w ciąży, które zaraziły się koronawirusem, stwierdzono ciężki przebieg choroby. Do głównych czynników ryzyka należały tutaj: starszy wiek, zbyt wysoki indeks masy ciała (BMI), cukrzyca oraz nadciśnienie.
  • U ponad 60% ciężarnych pacjentem z COVID-19 zdecydowano się na poród drogą cesarskiego cięcia, jest to prawie trzy razy więcej, niż wynosi średni światowy odsetek „cesarek“ wśród kobiet w ciąży.
  • Większość noworodków, których matki były zarażone koronawirusem nie wykazywała żadnych negatywnych objawów (16–93% urodzeń).
  • U niektórych noworodków stwierdzano gorączkę (0–50% urodzeń), niską wagę urodzeniową (5–43% urodzeń) lub przedwczesny poród (2–69% urodzeń). U maluchów dość powszechne były też problemy z oddychaniem.
  • Ryzyko zarażenia nienarodzonego dziecka lub zarażenia niemowlęcia poprzez karmienie piersią określono jako niskie. Ryzykowne są natomiast bliskie kontakty niemowlęcia z osobami zarażonymi. Zarażenie drogą kropelkową może nastąpić m.in. poprzez całowanie, oblizywanie podawanych dziecku łyżeczek, smoczków itd.

Ponieważ ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji SARS-CoV-2 pozostawało statystycznie skorelowane z występowaniem takich chorób przewlekłych jak otyłość, nadciśnienie czy cukrzyca, zalecane jest – szczególnie w okresie pandemii, ale nie tylko – zadbanie o ogólny stan zdrowia i możliwą eliminację ukrytych przyczyn wymienionych schorzeń. Ponieważ cukrzyca czy zbyt wysoki poziom ciśnienia krwi to przejawy mitochondriopatii, w celu ograniczenia ryzyka choroby oraz dla dobra samego dziecka, planując ciążę lub podczas niej, warto pomyśleć o wdrożeniu terapii mitochondrialnej. Takie podejście może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka ciężkiego przebiegu infekcji oraz komplikacji podczas ciąży i możliwie stabilnego stanu zdrowia noworodka. Z kolei po narodzinach, kluczowe dla zdrowia dziecka wydaje się zachowywanie higieny oraz wsparcie układu odpornościowego. Dlatego, szczególnie jeżeli maleństwo przyszło na świat drogą cesarskiego cięcia, warto omówić z pediatrą ewentualne wdrożenie probiotykoterapii.

Autor: Sylwia Grodzicka

Opracowano na podstawie badania:

Ciapponi A, Bardach A, Comandé D, Berrueta M, Argento FJ, Rodriguez Cairoli F, et al. (2021) COVID-19 and pregnancy: An umbrella review of clinical presentation, vertical transmission, and maternal and perinatal outcomes. PLoS ONE 16(6): e0253974. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0253974