Oregano – poznaj jego zastosowania

Poznaj korzyści zdrowotne oregano. Przedstawiamy badania, które odkryły imponujące możliwości olejku z oregano.

Oregano  - poznaj jego zastosowania

Oregano, a zwłaszcza pozyskany z niego olejek ma silne właściwości przeciwdrobnoustrojowe i przeciwutleniające, które stanowią podstawę jego zastosowania w medycynie. Przedstawiamy możliwości jego zastosowania.

Czym jest oregano?

Oregano to popularne ziele stosowane w kuchni. Od lat cenione za szereg prozdrowotnych właściwości m.in. działa przeciwwirusowo i przeciwgrzybiczo stanowiąc jeden z najsilniejszych naturalnych antybiotyków. Oregano to popularna nazwa kilku gatunków ziół z rodzaju Origanum. Najpopularniejszym gatunkiem sprzedawanym w sklepach spożywczych i zdrowotnych jest Origanum vulgare [1]. Oregano można znaleźć jako świeże zioło, suszone lub jako olejek. Oregano stosowane jest w medycynie ze względu na silne właściwości przeciwutleniające i przeciwbakteryjne, które zawdzięcza takim substancjom jak: polifenole, karwakrol i tymol [2, 3].

Najważniejsze właściwości oregano:

  • przeciwutleniające,
  • przeciwdrobnoustrojowe,
  • przeciwzapalne.

Zastosowanie oregano i korzyści zdrowotne

Działanie przeciwutleniające

Zwłaszcza olejek z oregano działa silnie przeciwzapalnie. Substancje zawarte w oregano wykazują działanie antyoksydacyjne. Według skali ORAC (ang. Oxygen Radical Absorbance Capacity), która mierzy koncentrację antyoksydantów w jedzeniu i ziołach oregano należy do pierwszych 5 substancji o najsilniejszym działaniu przeciwko wolnym rodnikom. Oregano jest bogate w przeciwutleniacze, a zaledwie jeden gram może przyczynić się do znacznej ilości przeciwutleniaczy pochodzenia roślinnego [4]. Olejek z oregano jest szczególnie bogaty w karwakrol i tymol, dwa silne przeciwutleniacze, które mogą pomóc w zapobieganiu uszkodzeniom komórek spowodowanym przez wolne rodniki [5, 6, 7].

Działanie przeciwdrobnoustrojowe

Właściwości przeciwbakteryjne oregano wynikają głównie z działania obecnych w nich związków takich jak tymol i karwakrol [8, 9, 10]. Jedno z badań in vitro wykazało, że olejek z oregano pomógł zablokować wzrost Escherichia coli i Pseudomonas aeruginosa, dwóch szczepów bakterii, które mogą powodować infekcję [11]. W innym badaniu in vitro stwierdzono, że oregano skutecznie działał przeciwko 23 gatunkom bakterii [12]. Oregano zapobiega rozmnażaniu się niektórych bakterii, takich jak Staphylococcus aureus i oporny na metycylinę szczep Staphylococcus aureus (MRSA) [13]. Olejek z oregano skutecznie hamuje wzrost opornych na lek (flukonazol) grzybów szczepu Candida albicans [14].

Olejek z oregano bardzo skutecznie działa podczas zakażeń: pasożytami Lambli, grzybami Candida [15], a nawet krętkami odpowiedzialnymi za chorobę Lyme’a [Pitchford P.: Odżywianie dla zdrowia. Tradycje wschodnie i nowoczesna wiedza o żywieniu. Łódź 2008].

Olejek eteryczny z oregano jest bezpieczny i skuteczny jako związek przeciwbakteryjny do stosowania w żywności, hamujący wzrost pospolitych mikroorganizmów przenoszonych przez żywność E. coli i gatunków z rodzaju Salmonella na świeżych produktach [16]. Potwierdzono także, że oregano jest w stanie zwalczać bakterie Listerii [17].

Suplementacja oregano hamuje pasożyty obecne w jelicie. W jednym z badań wykazano, że olejek z oregano, podany kilku pacjentom zwalczał zakażenie trzema różnymi pasożytami (pierwotniakami i amebą). Przez okres sześciu tygodni codzienna dawka 600 mg olejku całkowicie wyeliminowała pierwotniaka Entamoeba hartmanni u czterech pacjentów i Blastocystis hominis u ośmiu innych pacjentów. Wyeliminował także amebę Endolimax nana u jednego pacjenta [18].

Działanie przeciwwirusowe

Badania in vitro wykazały także właściwości przeciwwirusowe olejku z oregano. Odpowiadały za to w szczególności karwakrol i tymol. W jednym badaniu wykazano, że karwakrol inaktywował norowirusa, działając bezpośrednio na kapsyd wirusowy, a następnie na RNA. Norowirusy wywołują infekcję, która powoduje biegunkę, nudności i ból brzucha [19]. Inne badanie wykazało, że tymol i karwakrol inaktywowały 90% wirusa opryszczki pospolitej w ciągu zaledwie jednej godziny od podania [20]. Wyniki te są obiecujące, jednak potrzebne są dodatkowe badania nad wpływem oregano na infekcje wirusowe u ludzi.

Działanie przeciwzapalne

Oregano jest bogate w przeciwutleniacze, które mogą pomóc zneutralizować wolne rodniki i zmniejszyć stan zapalny [21]. Zawiera również związki, takie jak karwakrol, o których wykazano, że mają właściwości przeciwzapalne. W jednym badaniu na zwierzętach karwakrol podawany w postaci olejku z oregano zmniejszał obrzęk w łapach myszy nawet o 57% [22]. Inne badanie na zwierzętach wykazało, że mieszanka tymianku i olejków eterycznych z oregano zmniejszyła liczbę markerów zapalnych u myszy z zapaleniem jelita grubego lub okrężnicy [23]. W tych badaniach analizowano działanie oregano i jego składników w wysoce skoncentrowanych ilościach.

W jednym z badań przeprowadzonym na grupie 71 ziół o działaniu leczniczym wykazano, że oregano silne hamuje aktywność zapalną. Stwierdzono, że jego ekstrakty obniżają prozapalne cytokiny TNF-α, IL-1β i IL-6 oraz zwiększają cytokinę przeciwzapalną IL-10 [24, 25].

Jednoczesne leczenie tymiankiem i olejkiem z oregano może zmniejszyć wytwarzanie prozapalnych cytokin, a tym samym zmniejszyć indukowane toksynami zapalenie jelita grubego u myszy [26].

Możliwy pozytywny wpływ na jelita

Podanie doustne wyciągu z oregano zmniejszyło liczbę miejsc krwawienia w błonie śluzowej żołądka myszy poddanych stresowi (niską temperaturą) [27]. Olejek oregano zwiększył powierzchnię jelit, promując lepsze wchłanianie składników odżywczych. Był także skuteczny w zmniejszaniu populacji E. coli w jelitach, a także w zmniejszaniu stanu zapalnego w jelitach u świni [28].

Stosowanie olejku z oregano hamuje rozwój pasożytów obecnych w jelicie. W jednym teście wykorzystano zemulgowany olejek eteryczny z oregano, podany kilku pacjentom zakażonym trzema różnymi pasożytami, z których dwa to pierwotniaki i jedna ameba [29]. Przez okres sześciu tygodni codzienna dawka 600 mg oleju całkowicie wyeliminowała pierwotniaka Entamoeba hartmanni u czterech pacjentów i Blastocystis hominis u ośmiu innych pacjentów. Wyeliminował także amebę Endolimax nana u jednego pacjenta [29].

Dawkowanie

Zalecana dawka oregano i jego olejków jest różna w zależności od zwartości substancji czynnych i celu stosowania (stanu zdrowia). W postaci kapsułek doustna suplementacja zemulgowanego oregano wynosi zazwyczaj około 600 miligramów dziennie (przyjmowana w jednej lub dwóch osobnych dawkach) [30].

Bezpieczeństwo stosowania

Ryzyko związane ze stosowaniem oregano lub jego olejku jest niewielkie i może wystąpić wówczas, kiedy oregano stosowane jest w nadmiernych ilościach [31].

Interakcje z lekami

Oregano może wchodzić w interakcję w kilkoma lekami, dlatego należy skonsultować jego stosowanie z lekarzem, jeżeli przyjmuje się którykolwiek z podanych niżej leków.

Leki zmniejszające krzepnięcie krwi

Oregano silnie rozrzedza krew i może zwiększać ryzyko krwawienia u osób z zaburzeniami krwawienia. Dlatego należy zachować ostrożność podczas przyjmowania leków przeciwzakrzepowych: aspiryny, klopidogrel (Plavix), dabigatran (Pradaxa), dalteparynę (Fragmin), enoksaparynę (Lovenox), i innych.

Leki przeciwcukrzycowe

Oregano może obniżać poziom cukru we krwi, dlatego osoby z cukrzycą powinny stosować go ostrożnie. Teoretycznie jednoczesne przyjmowanie niektórych leków na cukrzycę i oregano może powodować zbyt niski poziom cukru we krwi.

Niektóre leki stosowane w cukrzycy obejmują: insulinę, metforminę, pioglitazon, rozyglitazon i inne.

  1. https://journals.lww.com/nutritiontodayonline/Abstract/2010/05000/Oregano__Overview_of_the_Literature_on_Health.9.aspx
  2. https://academic.oup.com/ajcn/article/81/1/215S/4607494
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23553824/
  4. https://academic.oup.com/jn/article/133/5/1286/4558587
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21950127/
  6. https://academic.oup.com/ajcn/article/81/1/215S/4607494
  7. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14786419.2014.896011
  8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23553824/
  9. https://sfamjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1046/j.1365-2672.2000.00969.x
  10. https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/jf703629s
  11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23484421/
  12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19783523/
  13. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20514796/
  14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19616925/
  15. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0740002014002676
  16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16218659/
  17. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16218659/
  18. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16218659/
  19. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24779581/
  20. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22890541/
  21. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8862535/
  22. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22892022/
  23. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2233768/
  24. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3791396/
  25. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0278691510001754
  26. https://www.hindawi.com/journals/mi/2007/023296/
  27. https://www.jstage.jst.go.jp/article/jhs/52/2/52_2_169/_pdf
  28. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27314026/
  29. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/%28SICI%291099-1573%28200005%2914%3A3%3C213%3A%3AAID-PTR583%3E3.0.CO%3B2-U
  30. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16848522/
  31. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7333081/