Większość świadomych kobiet wie, że w ciąży należy udać się do lekarza lub położnej oraz przestrzegać zdrowego stylu życia. Równie ważne jest, aby zacząć wprowadzać zmiany jeszcze przed zajściem w ciążę. Poznaj wskazówki, które pomogą ci przygotować organizm do ciąży
i zwiększą szanse na urodzenie zdrowego dziecka.

Rozwój nowego życia to niezwykle fascynujący proces. Jednak, aby przebiegał prawidłowo należy stworzyć mu odpowiednie warunki w organizmie matki. To z niego będzie czerpał wszystkie niezbędne składniki do rozwoju. Ponadto odziedziczy materiał genetyczny wraz z jego ewentualnymi uszkodzeniami. Zwłaszcza informacje zapisane w mitochondrialnym DNA dziedziczone są w większości po linii żeńskiej. Zatem jak zadbać o mitochondria i przekazywane
w nich geny?  Jak duży wpływ mają na zdrowie przyszłego dziecka?

Nowe życie – mitochondria od obojga

W przeciwieństwie do DNA komórkowego, mitochondrialne DNA nie posiada żadnej specjalnej warstwy ochronnej. Również możliwość jego regeneracji jest bardziej ograniczona. Dlatego w genomie mitochondrialnym mutacje zdarzają się znacznie częściej. Właśnie z takimi uszkodzeniami mitochondrialnego DNA wiążą się klasyczne (pierwotne) mitochondriopatie, które są dziedziczone1. Zadaniem medycyny mitochondrialnej jest zapobieganie tym uszkodzeniom,
a im mniejsza ich ilość, tym większa szansa na urodzenie zdrowego dziecka.

Większość dysfunkcji mitochondrialnych dziedziczonych jest od matki. Komórka jajowa posiada ogromną liczbę mitochondriów – około 100 000. Spośród trzynastu protein kodowanych w mitochondriach istnieje co najmniej sto miejsc, w których mogą zachodzić mutacje, które są następnie przekazywane potomstwu1.

Nie oznacza to, że mężczyźni nie powinni zadbać o swoje zdrowie podczas starania się o dziecko. Co prawda komórka męskiego nasienia zawiera mitochondria w swojej części ogonowej, która podczas zapłodnienia najczęściej ulega zniszczeniu. Mimo tego, niektóre z mitochondrialnych protein są kodowane w DNA jądrowym, w ten sposób ewentualne uszkodzenia mitochondrialne mogą zostać odziedziczone także ze strony ojca.

Już po tygodniu od zapłodnienia, każda pojedyncza komórka przyszłego organizmu zawiera około dwustu mitochondriów. To od ich prawidłowego funkcjonowania zależy dalszy prawidłowy wzrost i rozwój dziecka. Powinniśmy zadbać o to, aby niczego im nie brakowało jak i ograniczyć potencjalnie szkodliwe czynniki. Od czego zacząć?

Kroki, które należy podjąć przed zajściem w ciążę

Zarówno ciąża jak i czas przygotowań to wyjątkowy okres. To czas wspierania organizmu przyszłej mamy, aby mógł zapewnić wszystko co niezbędne dziecku. Bezwzględnie należy zacząć od wyeliminowania używek, unikania toksyn środowiskowych i stresu. W wielu przypadkach może to jednak nie wystarczyć.

Do prawidłowego rozwoju nowego życia potrzeba dużych ilości energii ATP, którą wytwarzają mitochondria. Jest absolutnie niezbędna dla przeprowadzenia prawidłowych podziałów komórkowych u zarodka. Dlatego kolejnym czynnikiem decydującym o zdrowiu potomstwa jest odpowiednie dostarczenie składników niezbędnych do produkcji energii, a także elementów budulcowych. Odpowiednia równowaga między nimi gwarantuje prawidłowy rozwój młodego organizmu. Warto oprzeć się na wiedzy specjalistów lub zasięgnąć porady lekarza w kwestii, żywienia czy suplementacji w tym okresie.

  1. Niezbędny kwas foliowy w ciąży

Odpowiednie zaopatrzenie organizmu kobiety w składniki odżywcze sprawia, że zarodek może rozwijać się prawidłowo. Jedną z niezbędnych witamin podczas planowania ciąży jak i w jej trakcie jest kwas foliowy. Zaleca się, aby wszystkie kobiety, które planują zajść w ciążę, przyjmowały go codziennie w dawce około 400 mikrogramów dziennie przed zajściem w ciążę i do 12 tygodnia ciąży. Kwas foliowy zmniejsza ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej u dziecka, takich jak rozszczep kręgosłupa2. Badany jest nawet wpływ kwasu foliowego na zmniejszanie ryzyka wystąpienia autyzmu u dziecka.

  1. Witamina B12

Niedobory w czasie ciąży powodują, że może brakować elementów budulcowych i energetycznych dla rozwijającego się organizmu. Ponadto zwiększają ryzyko uszkodzeń mitochondriów. Badania wykazały, że kobiety w ciąży z niedoborem witaminy B12 częściej rodziły dzieci o niskiej masie urodzeniowej, a jednocześnie z wysokim poziomem cholesterolu. Jeśli kobiety cierpią na niedobór witaminy B12 w czasie ciąży, może to prowadzić do zaburzeń metabolicznych u dziecka
i zwiększyć ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 23.