Kwas alfa liponowy – na cukrzycę, bóle mięśni, nadciśnienie i otyłość

Czym jest kwas alfa liponowy? Kiedy warto go stosować?

Kwas alfa liponowy

Kwas alfa-liponowy (ALA, alpha-lipoic acid, nie mylić z alpha-linoleic acid, kwasem omega-3 zapisywanym tym samym skrótem ALA) to jeden z ciekawszych antyoksydantów. Poznaj działanie kwasu liponowego w cukrzycy czy odchudzaniu.

Wyróżnia go to, że głównym polem jego działania jest wnętrze komórki. Chroni on bowiem przebieg reakcji energetycznych na poziomie mitochondriów. Jest mocno zaangażowany w procesy mitochondrialne, jak również pełni rolę klasycznego antyoksydantu, chroniąc przed stanami zapalnymi czy nawet odwracając niektóre z elementów procesu starzenia.

Uważa się, że organizm człowieka (zdrowy i do pewnego wieku) syntetyzuje odpowiednie jego ilości, by poprawnie funkcjonować. Pomimo to, suplementacja przynosiła bardzo duże korzyści w kilku schorzeniach. Najprawdopodobniej oznacza to, że niedobór jako taki występuje rzadko, ale dodatkowa porcja pozwala wspierać inne antyoksydanty w ich pracy.

Największe korzyści z jego stosowania widać w stanach, w których dochodzi do upośledzenia procesów energetycznych mitochondriów, pomaga również w przypadku chronicznych zatruć czy ogólnego osłabienia organizmu.

Jaki kwas liponowy wybrać?

Dwie jego cechy wymagają specjalnej uwagi:

1. Pierwsza to wyjątkowo krótki okres półtrwania w organizmie. Już po godzinie jego poziom we krwi potrafi spaść do wartości sprzed zażycia tabletki1. Dlatego najrozsądniejszą formą suplementu wydają się te o stopniowym uwalnianiu, gwarantujące wysoki poziom przez cały czas.

2. Druga to warunki przyswajania.

Ze spożytego suplementu wchłoniemy zaledwie około 30%, zaś w ciągu 24 godzin w moczu wydalimy 98% dawki. To, co trafi do krwi, zostanie błyskawicznie wchłonięte przez mózg, a także przez wątrobę, która potrafi ALA przez jakiś czas magazynować.

W kręgach powiązanych z medycyną alternatywną bardzo wiele mówi się o tym, że potrafi on chelatować metale ciężkie. Suplementacja zwiększa poziom glutationu12, co usprawnia odtruwanie organizmu.

Co mówią o nim dostępne próby kliniczne, przeprowadzone na ludziach?

Chyba najsilniejsze działanie dało się zaobserwować w przypadku neuropatii cukrzycowej2,3. Nawet wieloletnia suplementacja nie miała skutków ubocznych, za to bardzo wyraźnie poprawiała stan chorych – nie tylko zmniejszała dolegliwości bólowe, ale też zwiększała sprawność mięśni.

Bardzo obiecujące są wyniki wstępnych badań nad otyłością – po zaledwie 4 miesiącach suplementacji 800 mg dziennie, masa ciała pacjentów zmniejszyła się o 8%, unormowało się również ciśnienie krwi4. Warto podkreślić, że nie stosowano w tym badaniu żadnej specjalnej diety ani innej formy terapii – sam suplement sprawił, że pacjenci mieli znacznie większe korzyści, niż zazwyczaj osiąga się rygorystycznym ograniczeniem odżywiania.

W chorobie tętnic obwodowych, charakteryzującej się dużym bólem związanym z chodzeniem, po 3 miesiącach suplementacji 300 mg dziennie udało się zredukować ból o kilkadziesiąt procent5. Nie jest do końca pewne, jaki jest w tym wypadku mechanizm działania, niemniej jest to wyjątkowo silny efekt leczniczy, ciężko do powtórzenia nawet za pomocą najdroższych i najlepszych „zwykłych” leków.

W schorzeniach, w których następuje zmniejszenie przepływu przez naczynia krwionośne (cukrzyca, niedoczynność tarczycy), suplementacja pozwoliła do pewnego stopnia odwrócić ten proces6,7. Efekt nie był bardzo duży, ale wyraźny. Jako że tego typu zaburzenia odpowiadają za większość problemów w tych schorzeniach (na przykład w ten właśnie sposób powstaje zespół stopy cukrzycowej, powikłanie które może skończyć się amputacją nogi), można przypuszczać, że kwas alfa liponowy może być w tych przypadłościach jednym z ważniejszych środków w terapii.

6 tygodni suplementacji, w połączeniu z niewielkimi dawkami kwasu gamma linolowego sprawiło, że osoby z uszkodzeniem nerwów w okolicy kręgosłupa (radikulopatią) znacznie szybciej wracały do zdrowia – antyoksydant sprawił, że nerwy znacznie szybciej się regenerowały8. Podobnie suplementacja niosła bardzo dużą pomoc osobom cierpiącym na zespół cieśni nadgarstka, szczególnie w początkowych stadiach11.

Migrena jest w dużym procencie przypadków powiązana z zaburzeniami mitochondrialnymi. Jak można było się spodziewać, suplementacja ALA wyraźnie zmniejszyła ilość ataków migrenowych i ich intensywność13.

Jest też wiele wstępnych badań na zwierzętach, które wykazały duże teoretyczne korzyści – nie wiadomo jednak, czy ostatecznie potwierdzą się one u ludzi. Dla przykładu szczury, które dostawały mieszaninę ALA oraz karnityny miały spowolnione procesy starzenia mózgu, w efekcie miały znaczne spowolniony proces utraty pamięci9,10. Obecnie bada się rolę tej substancji w terapiach mających opóźniać proces starzenia.

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4258503/
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17272797
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21775755
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20388095
5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17604563
6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20050880
7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20162509
8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19887043
9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11854529
10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11854488
11. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19499849
12. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2756298/
13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3731023/