L-arginina: działanie, dawkowanie i skutki uboczne.

Arginina jest aminokwasem, który odgrywa wiele ważnych funkcji w organizmie. Dowiedz się, dlaczego warto zadbać o jego prawidłowy poziom.

L-arginina: korzyści, dawkowanie i skutki uboczne.

L-arginina jest jednym z wielu aminokwasów, których organizm potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania. Odgrywa rolę w budowaniu białka. Ponadto uczestniczy w regulacji ciśnienia krwi i krążenia za pomocą tlenku azotu. Dowiedz się, dlaczego ten aminokwas jest tak ważny dla zdrowia.

Czym jest L-arginina?

L-arginina jest jednym z 20 aminokwasów, które przyjmujemy razem z białkiem w diecie. Prawie wszystkie produkty zawierające białko zawierają w sobie argininę. Natomiast szczególnie bogatymi źródłami argininy są ryby i orzechy włoskie.

Zazwyczaj można uzyskać wystarczającą jej ilość z samej diety, jak i z syntezy w organizmie. Arginina wytwarzana jest
z aminokwasu cytruliny przez proksymalne komórki kanalików nerkowych.

Większość argininy w organizmie jest wykorzystywana do przetwarzania amoniaku w mniej toksyczny mocznik, a także do syntezy kreatyny i ornityny. Niewielka część jest następnie stosowana jako prekursor tlenku azotu (NO), związku, który rozszerza naczynia krwionośne, obniża ciśnienie krwi i pomaga utrzymać zdrowy układ sercowo-naczyniowy [1].

Suplementacja argininy jest najczęściej stosowana do zwiększenia konwersji argininy w tlenek azotu.

Sprzężenie zwrotne L-argininy

Arginina – działanie i korzyści z suplementacji

  1. Obniża ciśnienie krwi i poprawia jej przepływ

Tlenek azotu (NO) jest gazem wytwarzanym przez komórki organizmu w celu obniżenia ciśnienia krwi i zwiększenia jej przepływu [2]. Ponadto rozszerza naczynia krwionośne, dzięki czemu zapobiega powstawaniu zakrzepów [2].

L-arginina zwiększa produkcję tlenku azotu [3]. Suplementacja L-argininą może być zatem przydatna w obniżaniu ciśnienia krwi, co może zmniejszyć ryzyko nadciśnienia i udaru mózgu.

  1. Może zmniejszać ryzyko chorób serca

Badanie z kontrolą placebo wykazało, że poziomy L-argininy były konsekwentnie niższe u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca (CHD) niż u zdrowych osób [4]. Badanie wykazało również, że pacjenci z CHD mieli zaburzenia
w szlaku metabolicznym argininy [4].

Suplementacja L-argininy może przywrócić normalny poziom L-argininy i zwiększyć produkcję tlenku azotu (zmniejszając ryzyko chorób serca).

  1. Zmniejsza ryzyko cukrzycy typu 2

To samo kontrolowane badanie wykazało, że pacjenci z cukrzycą typu 2 mieli niższy poziom L-argininy niż osoby zdrowe [4].

Suplementacja L-argininy może być przydatna w przywracaniu nierównowagi metabolicznej u tych pacjentów.

  1. Działa jako przeciwutleniacz w cukrzycy typu 2

W cukrzycy typu 2 występuje stres oksydacyjny wywołujący uszkodzenia i powikłania u chorych.

Badania z kontrolowane placebo wykazały, że suplementacja L-argininy może pomóc zmniejszyć stres oksydacyjny
u pacjentów z cukrzycą typu 2 [5, 6].

L-arginina pośrednio aktywowała SOD (enzym ochronny działający przeciwko wolnym rodnikom) w celu zmniejszenia uszkodzeń oksydacyjnych [5, 6].

Stwierdzono także, że L-arginina zwiększa poziom tlenku azotu, co w pewnych warunkach zmniejsza uszkodzenia powodowane przez reaktywne formy tlenu [5, 6].

  1. Pomocna w leczeniu cukrzycy

W cukrzycy występuje podwyższone stężenie glukozy we krwi i niewystarczający poziom insuliny, aby go obniżyć.

Badanie na modelu zwierzęcym (z kontrolą placebo) wykazało, że suplementacja L-argininy spowodowała utworzenie większej liczby komórek trzustki [7].

Dzięki temu wzrosła produkcja insuliny, która obniżyła poziom glukozy we krwi u szczurów z cukrzycą [7].

  1. Obniża poziom trójglicerydów w cukrzycy

Kolejne badanie na modelu zwierzęcym (u szczurów z cukrzycą) wykazało, że suplementacja L-argininy zmniejszała zawartość tłuszczu poprzez zwiększenie rozkładania kwasów tłuszczowych [8].

To samo badanie dowiodło, że suplementacja L-argininy zmniejsza poziom trójglicerydów [8].

  1. Może zwiększać odpowiedź immunologiczną

Według badań podwyższony poziom tlenku azotu, na który wpływa arginina, zwiększał odpowiedź immunologiczną [2]. Tlenek azotu może stymulować układ odpornościowy do  walki z patogenami [2]

  1. Może zmniejszać lęk

Przeprowadzono badanie z kontrolną grupą placebo wśród osób z wysokim poziomem lęku, którzy suplementowali L-lizynę i L-argininę. Badanym podawano 3 gramy lizyny i 3 gramy argininy dziennie [9].

Wykazano, że grupa, która otrzymywała aminokwasy produkowała więcej hormonów w odpowiedzi na stresujące sytuacje [9]. Hormony te zmniejszały nasilenie stresu i lęku u badanych [9].

  1. Wspomaga gojenie się ran

U myszy, którym podawano L-argininę wzrastał poziom tlenku azotu, który zwiększa rozwój naczyń krwionośnych
i poprawia proces gojenie się ran [10].

Tlenek azotu może również zwiększać produkcję kolagenu, co także przyspiesza proces gojenia [11].

  1. Pomocny w zachowaniu pamięci podczas starzenia

Badania na modelu zwierzęcym wykazały, że utrzymanie odpowiedniego poziomu tlenku azotu wydaje się ważne dla funkcji pamięci [12].

Dowiedziono, że podczas starzenia poziomu L-argininy w obszarach mózgu związanych z pamięcią ulega obniżeniu (kontrolowane badanie u szczurów) [13].

Suplementacja może powstrzymać obniżenie poziomu L-argininy i tlenku azotu oraz zapobiec pogorszeniom funkcji pamięci.

  1. Pomaga zwiększyć płodność

U kobiet niska płodność jest często spowodowana zmniejszona produkcją hormonów przez jajniki [14].

Badanie przeprowadzone wśród kobiet o niskiej płodności wykazało, że przyjmowanie L-argininy wraz z innymi suplementami może zwiększyć prawdopodobieństwo zajścia w ciążę poprzez zwiększenie odpowiedzi jajników na hormony [14].

U mężczyzn niska płodność jest często spowodowana niską liczbą plemników i niską ich ruchliwością. Objawy te mogą być spowodowane niedoborem L-argininy.

Badanie przeprowadzone wśród mężczyzn wykazało, że suplementacja L-argininą prowadzi do zwiększonej produkcji tlenku azotu, który chroni plemniki przed uszkodzeniem oksydacyjnym. Ta ochrona zwiększa ruchliwość plemników i liczbę plemników.

Możliwe skutki uboczne suplementacji L-argininą

  1. Nadmiar może sprzyjać reakcjom autoimmunologicznym

Tlenek azotu może reagować z nadtlenkiem wodoru w organizmie, tworząc wolne rodniki [2].

Nadmiar wolnych rodników może powodować uszkodzenia oksydacyjne i prowadzić do zwiększonego ryzyka odpowiedzi autoimmunologicznej [2].

Wysoki poziom L-argininy może przyczyniać się do nadprodukcji tlenku azotu, powodując wystąpienie tej reakcji.

  1. Może wywoływać biegunkę

Pewne badania wskazują, że L-arginina powoduje biegunkę, gdy jest przyjmowana na pusty żołądek [16]. Jest to niezwykle rzadkie, ale zawsze najlepiej jest przyjmować suplement z jedzeniem jako środek ostrożności.

Bezpieczeństwo, dawkowanie, skutki uboczne

L-arginina jest wytwarzana w organizmie, ale występuje na bardzo niskim poziomie. Z tego powodu suplementacja L-argininy może okazać się przydatna. Enzym syntaza tlenku azotu wykorzystuje L-argininę do produkcji tlenku azotu
i L-cytruliny [17].

Średnie spożycie L-argininy wynosi 5,4 grama na dobę [2].

Badania wykazały, że istnieje niewiele skutków ubocznych przyjmowania L-argininy w dawce do 20 gramów [18].

Zaleca się przyjmowanie L-argininy z jedzeniem, aby uniknąć działania przeczyszczającego.

  1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16624252/
  2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12481979/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15352382/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4965763/
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22530351/
  6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16772327/
  7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2276988/
  8. https://academic.oup.com/jn/article/135/4/714/4663771
  9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16117182/
  10. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10923019/
  11. https://www.researchgate.net/figure/Nitric-oxide-NO-as-a-signaling-molecule-accelerates-wound-healing-Abbreviations-eNOS_fig4_260694795
  12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8978606/
  13. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22387109/
  14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10402369/
  15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10402369/
  16. https://academic.oup.com/jn/article/137/6/1693S/4664959
  17. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2775128/figure/F1/
  18. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18325648/