Sód – badanie poziomu, objawy nadmiaru i niedoboru i ich konsekwencje dla zdrowia
Sód – badanie poziomu, objawy nadmiaru i niedoboru i ich konsekwencje dla zdrowia sód, nadmiar, niedobór, gospodarka wodno-elektrolitowa, elektrolity, hiponatremia, hipernatremia, euwolemiczna, hipowolemia, hiperwolemia,

Sód jest niezbędnym pierwiastkiem w organizmie, którego prawidłowy poziom pozwala zachować równowagę wodno-elektrolitową, pracę mięśniach i układu nerwowego. W tym artykule wyjaśniamy znaczenie sodu, potencjalne ryzyko nadmiernego lub zbyt niskiego spożycia sodu. Dowiedz się jak zmierzyć i regulować jego poziom.


Czym jest sód?

Sód (Na+) jest przede wszystkim jednym z podstawowych elektrolitów ciała (sód, potas, wapń, magnez), które mogą przyjmować ładunki elektryczne tworząc jony. Umożliwia przepływ wody z naczyń krwionośnych do komórek oraz
z komórek do naczyń krwionośnych.

Większość sodu w organizmie znajduje się we krwi i płynie otaczającym komórki, co pomaga utrzymać równowagę tych płynów.

Głównym źródłem sodu w większości diet jest sól w postaci chlorku sodu - co stanowi 40% sodu i 60% masy chloru [1]. Ponieważ sól jest szeroko stosowana w przetwórstwie i produkcji żywności, przetworzona żywność stanowi około 75% całkowitego spożycia sodu [1].

Oprócz utrzymania prawidłowej równowagi płynów, sód odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu nerwów
i mięśni.

Regulowanie poziom sodu w organizmie zachodzi głównie w nerkach , które dostosowują ilość jaka ma być wydalana
z moczem.
Stężenie sodu jest ściśle związane z osmolalnością krwi, która mierzy równowagę elektrolitowa i czynność nerek [2].

Podczas nadmiaru sodu organizm wytwarza hormony (przedsionkowy peptyd natriuretyczny), które zwiększa uwalnianie sodu z moczem [3].

Jeśli osmolalność krwi wzrośnie (gdy krew stanie się bardziej skoncentrowana), hormon antydiuretyczny (ADH) zostaje uwolniony i wywołuje uczucie pragnienia. Pragnienie zwiększa retencję wody i powoduje powrót sodu do normalnego poziomu [4].

Niedobory sodu w diecie są bardzo rzadkie w normalnych warunkach - nawet przy dietach o bardzo niskiej zawartości sodu [6,5]

Duże ilości sodu w diecie mogą prowadzić do wysokiego ciśnienia krwi i innych powikłań [7].

Badanie poziomu sodu

Poziom sodu jest częścią badania panelu metabolicznego.

Optymalny poziom sodu mieści się w zakresie 135 do 145 jednostek / L (130 – 145mmol / L) [8].

Hiponatremia – to obniżony poziom sodu (poniżej 130 mmol / L)  

Hipernatremia – oznacza podwyższony poziom sodu (powyżej 145 mmol / L cierpią) [9].


Niski poziom sodu (hiponatremia)

Hiponatremia może wynikać z niezdolności nerek do wydalania wody lub z nadmiernego wykorzystania wody.

Hiponatremia może mieć kilka stadiów w zależności od poziomu sodu:

  • łagodna (130 do 134 mmol / l)
  • umiarkowana (125 do 129 mmol / l)
  • ciężka (<125 mmol / l)

Hiponatremia może różnić się w zależności od warunków w organizmie. Możemy podzielić ja na hiponatremię z [10, 11].

  • hipowolemią (zmniejszoną ilością krwi krążącej),
  • normowolemią (euwolemią, bez obrzęków)
  • hiperwolemią (przepełnienie naczyń, nadmierna ilość krwi)

Hiponatremia z euwolemią

Najczęstszą postacią hiponatremii jest postać euwolemiczna. Dochodzi do niej, kiedy poziom sodu jest podwyższony, ale objętość płynów w ustroju jest w normie.

Najczęstszą przyczyną jest zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - wazopresyny (zespół Schwartza-Barttera) [12, 13].

Przyczyny

  • Zespół Schwartza-Barttera ( zespół nadmiernego wydzielania hormonu antydiuretycznego – wazopresyny ) [14, 15, 16, 17, 18, 19, 20]
  • Stosowanie leków powodujących zespół Schwartza-Barttera (karbamazepina, chlorpropamid, klofibrat cyklofosfamid, desmopresyna, interferon, mirtazapina, nikotyna, omeprazol, oksytocyna, fenotiazyny, inhibitory syntezy prostaglandyn, pochodne opiatów, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). [15, 19, 20, 21, 22,]
  • Pierwotna polidypsja (patologicznie wzmożone pragnienie) [14, 17, 18, 19]
  • Niski poziom hormonów tarczycy (niedoczynność tarczycy) [7, 3, 19, 20]
  • Niewydolność nerek [14, 15, 20]
  • Nadmierne spożycie piwa [14, 15, 23, 24, 19, 20, 25]
  • Ćwiczenia wytrzymałościowe [14, 26, 19]
  • Proces starzenia[16, 17, 18]

Objawy [14]

  • Napady padaczkowe
  • Zawroty głowy
  • Problemy z pamięcią
  • Zaburzenia chodu

Hiponatremia hiperwolemiczna

Hiponatremia hiperwolemiczna jest najpoważniejszym stanem spowodowanym niskim poziomem sodu.

Występuje, gdy zwiększa się całkowity poziom sodu jaki i wody w organizmie (płyn wewnątrzkomórkowy
i zewnątrzkomórkowy).  W tym stanie nerki nie mogą odprowadzić nadmiaru wody. Prowadzi to do hiponatremii i obrzęku
[2, 14].

Występuje głównie z powodu niewydolności serca, niewydolności wątroby i zaburzeń czynności nerek [2, 14].

Przyczyny

  • Niewydolność serca [2, 22, 9, 19, 20]
  • Niewydolność wątroby (marskość wątroby) [2, 19, 20]
  • Uszkodzenie nerek [2, 19, 20]

Objawy [22]

  • Obrzęk
  • Niewydolność serca
  • Zwiększone ciśnienie żylne
  • Wodobrzusze

Hiponatremia hipowolemiczna

Hiponatremia hipowolemiczna występuje, gdy dochodzi do nadmiernej utraty wody i sodu we krwi przez nerki. Jedną
z najczęstszych przyczyn jest hiponatremia wywołana przez leki moczopędne [
2].

Przyczyny

  • Stosowanie diuretyków (substancji powodujących zwiększenie moczu) [14, 15, 16, 19, 20]
  • Nefropatia [2, 19]
  • Niedobór mineralokortykoidów / niewydolność nerek [2, 14, 19]
  • Kwasica [2, 14, 19]
  • Biegunka i wymioty [2, 19, 20]
  • Zapalenie trzustki [2]
  • Utrata krwi [2, 20]
  • Niedrożność jelit, oparzenia i zapalenie otrzewnej [2, 14, 19]
  • Nadmierne spożycie alkoholu [27]
  • Wiek i proces starzenia [15, 16, 17, 20]

Objawy [14, 22]

  • Zmniejszona elastyczność skóry
  • Suche błony śluzowe
  • Niskie ciśnienie krwi
  • Zwiększone tętno


Negatywne skutki niskiego poziomu sodu (hiponatremia)

1. Zwiększone ryzyko złamań kości

W kilku badaniach przeprowadzonych łącznie wśród 7493 pacjentów w podeszłym wieku wykazano, że hiponatremia wiąże się ze zwiększonym ryzykiem złamań kości zwłaszcza kości biodrowej [27, 28, 29, 30].

Wśród 404 badanych kobiet z anoreksją wykazano, że hiponatremia wiąże się z niższą masą kostną [31].

2. Zwiększone ryzyko śmierci

Badanie wykazało, że zarówno hipernatremia, jak i hiponatremia zwiększały śmiertelność wśród 7317 pacjentów ze złamaniem szyjki kości udowej [32].

Inne badanie obserwacyjne z udziałem 16 206 pacjentów przed operacją ortopedyczną wykazało, że zarówno hipernatremia, jak i hiponatremia zwiększają ryzyko śmierci i długość pobytu w szpitalu [33].

3. Niskie ciśnienie krwi

Badanie 3824 dorosłych wykazało, że obniżenie sodu we krwi o 1 mmol / l może powodować obniżenie skurczowego ciśnienia krwi o 1 mmHg [34].

 

Sposoby zwiększenia stężenia sodu we krwi

1. Zwiększ spożycie soli

Wzrost spożycia soli powoduje wzrost sodu we krwi [35].

Kilka badań (z randomizacją i podwójnie ślepą próbą) z udziałem 228 osób z prawidłowym i wysokim ciśnieniem krwi wykazało, że wzrost spożycia soli może powodować wzrost poziomu sodu we krwi [36].

2. Ograniczenie płynów

W przypadku przewlekłej hiponatremii zarówno euvolemicznej i hiperwolemicznej, zalecane jest ograniczenie płynów [37].

Ograniczenie płynów (nawet wody), powoduje wzrost osmolarności krwi, co prowadzi do równowagi wodno-elektrolitowej
i przywrócenia prawidłowego poziomu sodu we krwi
[38, 39, 40].

Badanie pilotażowe wykazało, że ograniczenie płynów poprawiło jakość życia 24 pacjentów z hiponatremią spowodowaną niewydolnością serca [41].

3. Unikaj alkoholu

U osób przewlekle pijących alkohol często występuje hiponatremia, a unikanie nadmiernego spożycia może temu zapobiec [42].

Nadmierne spożycie alkoholu może powodować biegunkę i wymioty, co zwiększa uwalnianie sodu z nerek. Ponadto nadmierne picie alkoholu może prowadzić do nadmiernego pragnienia i konsumpcji wody, co prowadzi do hiponatremii [42].

Także nadmierne spożycie piwa może powodować nierównowagę poziomów elektrolitów i bardzo niski poziom sodu we krwi, powodując hiponatremię [43].

4. Unikaj nadmiernego pocenia się

Podczas ćwiczeń ciało wytwarza dużą ilość ciepła, aby je schłodzić wytwarzany jest pot na skórze w postaci wody
i elektrolitów w tym sodu.
[44].

Nadmierne pocenie się podczas intensywnych treningów może zwiększać utratę sodu z organizmu, co prowadzi do hiponatremii [45, 46].

Osoby korzystające z sauny powinny również zachować ostrożność, ponieważ nadmierne pocenie się może zwiększyć utratę sodu z organizmu, dlatego uzupełnianie płynów podczas korzystania z sauny jest niezbędne [47].

5. Sól fizjologiczna

Podawanie dożylne (zastrzyki, kroplówka) soli fizjologicznej (chlorku sodu) są zalecanym sposobem leczenia ostrej
i przewlekłej hiponatremii i uzupełnienia elektrolitów. Wstrzyknięcie soli fizjologicznej w wysokości 3% jest wskazane w ostrej i ciężkiej hiponatremii, natomiast 0,9% w soli jest wskazane w przypadkach hipowolemii
[48, 49, 50, 51, 52].

6. Leki powodujące zespół Schwartza-Barttera

Leki wywołujące zespół Schwartza-Barttera obejmują: karbamazepinę, chlorpropamid, klofibrat, cyklofosfamid, desmopresyna (aktywator receptora AVP), ecstasy, interferon, mirtazapina, nikotyna, omeprazol, oksytocyna, fenotiazyny, inhibitory syntezy prostaglandyn, pochodne opiatów, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wenlafaksyna [15, 19, 20, 21, 22,]

Pacjenci z hiponatremią powinni także zaprzestać stosowania diuretyków tiazydowych [53, 54, 55, 56].

 

Wysoki poziom sodu (hipernatremia)

Hipernatremia występuje, kiedy stężenie sodu we krwi osiągnie wartość powyżej 145 jednostek / l.

Hipernatremia może wynikać z odwodnienia lub z nieprawidłowego mechanizmu pragnienia [57]. Dlatego grupami
o podwyższonym ryzyku są niemowlęta, osoby starsze, pacjenci hospitalizowani i osoby cierpiące na choroby psychiczne.

Zaburzenia hipernatremiczne dzielą się na hipernatremię euvolemiczną, hipowolemiczną i hiperwolemiczną [58, 59].

Hipernatremia euvolemiczna

Hipernatremia euvolemiczna występuje, gdy bilans wody jest ujemny, a bilans sodu jest prawidłowy [60, 61, 62].

Przyczyny utraty wody w hipernatremi euvolemicznej obejmują zaburzenia związane z nerkami, takie jak moczówka prosta, cukrzyca oraz inne przyczyny niż schorzenia nerek, takie jak hipodipsja i gorączka [63, 64, 65].

Przyczyny hipernatremi euvolemicznej

  • mocznica (bardzo mała ilość ADH) [66, 67]
  • gorączka [66, 67]
  • hiperwentylacja [66, 67]
  • zmniejszone pragnienie (hipodipsja) [66, 67]
  • leki (np. Amfoterycyna, aminoglikozydy, lit i fenytoina) [66]
  • moczówka prosta [66]
  • anemia sierpowata [66]
  • starość [67, 68, 69]

Objawy

  • osłabienie mięśni [70, 71]
  • niepokój [70, 71]
  • bezsenność [70]
  • nadmierna senność [70, 71]
  • drażliwość [72, 73]
  • nudności [72, 73]
  • śpiączka [70, 71]

Hipernatremia hiperwolemiczna

Hipernatremia hiperwolemiczna występuje stosunkowo rzadko. Występuje po nadmiernym spożyciu sodu. Najczęściej występuje wśród hospitalizowanych pacjentów, niemowląt i osób starszych [74, 75, 76, 77, 78].

Przyczyny

  • Niewydolność nerek [66]
  • Zespół Cushinga (nadmiar kortyzolu) [66] 
  • Hiperaldosteronizm (nadmiar aldosteronu) [66, 67]
  • Starość [67, 68, 69]
  • Bardzo młody wiek (niemowlęta) [68]

Objawy

  • Osłabienie mięśni [79, 80]
  • Niepokój [79, 80]
  • Bezsenność [79]
  • Senność [79, 80]
  • Drażliwość [66]
  • Nudności [66]
  • Upośledzony stan psychiczny [66]
  • Szybkie i głębokie oddychanie (hiperpnea) [79]
  • Śpiączka [79, 80]

Hipernatremia hipowolemiczna

Hipernatremia hipowolemiczna wynika z utraty sodu wraz ze zwiększoną utratą wody z organizmu. Przyczyny mogą być związane ze schorzeniami nerek, takimi jak diureza osmotyczna i stosowanie leków moczopędnych i niezwiązane z nerkami, takie jak utrata płynów ustrojowych [81, 82, 83].

Przyczyny

  • Utrata płynów ustrojowych [66, 67]
  • Stosowanie diuretyków [66, 67]
  • Wymioty i biegunka [66, 67]
  • Uraz cieplny [66]
  • Diureza osmotyczna [66]
  • Choroba nerek [84]
  • Starość [67, 68, 69]
  • Bardzo młody wiek (niemowlęta) [68]

Objawy

  • Osłabienie mięśni [79, 80]
  • Niepokój [79, 80]
  • Bezsenność [79]
  • Senność [79, 80]
  • Drażliwość [66]
  • Nudności [66, 67]
  • Upośledzony stan psychiczny [66, 67]
  • Śpiączka [79, 80]

 

Negatywne skutki wysokiego poziomu sodu (hipernatremia)

1. Zwiększone ryzyko śmierci

Badanie wykazało, że hipernatremia zwiększyła śmiertelność wśród 7317 pacjentów ze złamaniem szyjki kości udowej [84].

Inne badanie obserwacyjne z udziałem 16 206 pacjentów przed operacją ortopedyczną wykazało, że hipernatmie zwiększają ryzyko śmierci i długość pobytu w szpitalu [85].

Szybkość przywracania równowagi wodno-sodowej jest ważna, ponieważ wpływa na objętość płynu mózgowego. Jeśli poprawa hipernatremii jest zbyt szybka, może to spowodować obrzęk mózgu. Obrzęk mózgu może również prowadzić do krwawienia, uszkodzenia mózgu, a nawet śmierci [86, 87].

Ponadto bardzo szybka lub bardzo wolna szybkość korekcji hipernatremii zwiększała ryzyko śmierci u 131 hospitalizowanych pacjentów [88].

2. Wysokie ciśnienie krwi

Badanie wśród 3824 dorosłych wykazało, że wzrost sodu we krwi o 1 mmol / l może powodować wzrost skurczowego ciśnienia krwi o 1 mmHg [89].

 

Sposoby obniżania stężenia sodu we krwi

1. Przyjmuj więcej płynów

Hipernatremia wynika z nieodpowiedniego spożycia wody, nadmiernego spożycia sodu lub nadmiernej utraty wody. Dlatego leczenie hipernatremii powinno obejmować leczenie podstawowej przyczyny i korygowanie poziomu sodu
w organizmie
[11, 55].

Zalecane podawanie płynów może odbywać się doustnie lub dożylnie. Dozwolone są tylko płyny hipotoniczne, takie jak woda, 5% dekstroza i 0,2% sól fizjologiczna (chlorek sodu) [56, 47, 11].

2. Rozwiąż przyczynę dolegliwości

Hipernatremia może być spowodowana różnymi zaburzeniami, które można zidentyfikować na podstawie wywiadu, badań klinicznych i badań laboratoryjnych. Leczenie może obejmować leczenie wymiotów, zaprzestanie stosowania leków moczopędnych [46, 48].

3. Zmniejsz spożycie soli

Spożycie soli wiąże się z poziomem sodu we krwi, a wzrost spożycia soli powoduje wzrost sodu we krwi [42].

Kilka badań wykazało, że u osób o prawidłowym i wysokim ciśnieniu krwi, zmniejszenie spożycia soli powodowało obniżenie poziomu sodu we krwi [43].

Badanie wśród 19 pacjentów z wysokim ciśnieniem krwi wykazało, że zmniejszenie spożycia soli prowadzi do obniżenia sodu we krwi i obniżenia skurczowego ciśnienia krwi [57].

Jeżeli zażywasz suplementy zawierające cynk, nie przyjmuj ich jednocześnie z magnezem, żelazem oraz wapniem, które na zasadzie mechanizmu konkurencji, wypierają cynk z organizmu. Ze względu na ograniczenie wchłaniania cynku w jelitach warto przyjmować go rano na czczo wraz z witaminą C.

Leksykon Zdrowia
4 4-HNE 4-HYDROKSYNONENAL 5 5-MTHF A ACESULFAM K ACETON ACETYLACJA ACETYLO-COA ADDISONA, ZESPÓŁ ADENINA ADENOZYNOTRÓJFOSFORAN ADINOPEKTYNA ADIPOCYTY ADMA AGE AKONITAZA AKROLEINA AKTYWNY OCTAN ALFA, FALE MÓZGOWE ALLOSTERYCZNY MODULATOR AMD AMID KWASU NIKOTYNOWEGO AMPK AMYLAZA ANGIOGENEZA ANGIOTENSYNA ANTYOKSYDANTY APOPTOZA ASPARTAM ATP AUTOFAGOCYTOZA ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY (AZS) B BABKA JAJOWATA BETA - OKSYDACJA KWASÓW TŁUSZCZOWYCH BETA, FALE MÓZGOWE BETA-BLOKERY BIAŁA TKANKA TŁUSZCZOWA BIAŁKO C-REAKTYWNE BŁONNIK POKARMOWY BRĄZOWA TKANKA TŁUSZCZOWA BRCA1 C CFS CHELATACJA CHROMOGRANINA A CIAŁA KETONOWE CISPLATYNA CK COMT CORICH CYKL COX CRP CYJANOKOBALAMINA CYKL CYTRYNIANOWY CYKL KREBSA CYKL KWASU CYTRYNOWEGO CYKL MOCZNIKOWY CYKL ORNITYNOWY CYKLAMINIAN CYKLOOKSYGENAZA PROSTAGLANDYNOWA CYP2D6 CYSTATIONINA CYTOCHROM C CYTOKINY STANU ZAPALNEGO CYTOZYNA CYTRULINA CZYNNIK INDUKOWANY HIPOKSJĄ CZYNNIK TOLERANCJI GLUKOZY CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYNIOWEGO CHOLINA D DEHYDROGENAZA PIROGRONIANOWA DEHYDROGENAZY DEKSTRYNA DELTA, FALE MÓZGOWE DHA DIALDEHYD MALONOWY DINUKLEOTYD NIKOTYNOAMIDOADENINOWY DIOKSYGENAZA DIOKSYNY DOKSORUBICYNA DYSMUTAZA PONADTLENKOWA DYSTONIA DESATURACJA E EBV ECGF EEG ELEKTROENCEFALOGRAFIA ENDOTOKSYNA ENO ENTEROCYTY EPA EPIGENETYKA ERYTRYTOL F FAD FADH2 FENOLOWE KWASY FERMENTACJA MLECZANOWA FIBRATY FIBROMIALGIA FILOCHINON FITOSTERYNY FITOWY, KWAS FLAWONOIDY FLUPIRTYNA FMS FOSFATYDYLOSERYNA FOSFORAN-5-PIRYDOKSALU FOSFORYLACJA OKSYDACYJNA FRATAKSYNA FRUKTOZO-1,6-BIFOSFORAN FURANY FAGOCYTOZA G GABA GALAKTOZA GALENIKA GAMMA, FALE MÓZGOWE GASTRYNA GENISTEINA GLICEROLO-3-FOSFORAN GLIKOLIZA GLUKAGON GLUKOKORTYKOIDY GLUKONEOGENEZA GLUT GLUTAMINA GLUTAMINIAN GLUTATION GLUTATION ZREDUKOWANY GSH GSSG GTP GUANINA H HAPTOKORYNA HBA1C HDL HEMOGLOBINA HENLEGO, PĘTLA HIF1Α HIPOKSJA HISTONY HOLOTRANSKOBALAMINA HYDROPEROKSYLOWY, RODNIK HASHIMOTO I IGA IGE IGF-1 IGG IMMUNOGLOBULINA A IMMUNOGLOBULINA E IMMUNOGLOBULINA G INDEKS GLIKEMICZNY (IG) INDEKS INSULINOWY (FII) INHIBITORY ENZYMÓW INHIBITORY POMPY PROTONOWEJ INO INSULINA INSULINOOPORNOŚĆ INULINA INULINA K KALCYTRIOL KANCEROGEN KARBOKSYLAZA PIROGRONIANOWA KARDIOLIPINA KATECHOLO-O-METYLOTRANSFERAZA KERATYNA KETOGENEZA KINAZA KREATYNOWA KINAZA MTOR KOBALAMINA KOENZYM A KOENZYM Q10 KOFAKTOR KOMPLEKS DEHYDROGENAZY PIROGRONIANOWEJ KOZŁEK LEKARSKI KREATYNA KREATYNINA KSENOBIOTYKI KSYLITOL KUMARYNA KWAS ALFA - LINOLENOWY KWAS DOKOZAHEKSAENOWY KWAS EIKOZAPENTAENOWY KWAS GAMMA-AMINOMASŁOWY KWAS LINOLOWY KWAS LIPONOWY KWASICA KETONOWA KWASICA METABOLICZNA KWASICA MLECZANOWA KWASU MLEKOWEGO CYKL KWAS MLEKOWY KATALAZA KLASTER Ł ŁAŃCUCH ODDECHOWY L LDL LEKTYNY LEPTYNA LEPTYNOOPORNOŚĆ LIGAND LIGNANY LIKOPEN LIMONINA LINDAN LINDANY LIPAZA LIPOLIZA LIZOSOM M MALONOWY, DIALDEHYD MALTODEKSTRYNA MAŚLAN MASŁOWY, KWAS MCS MDA MDR – P MEDYCYNA MITOCHONDRIALNA METYLACJA METYLOKOBALAMINA MITOCHONDRIUM MITOFAGIA MLECZAN MRNA MRNA MTDNA MTHFR MTNO MTRNA N NAD NAD+ NADH NADPH NADTLENEK WODORU NADTLENOAZOTYN NEFRONU, PĘTLA NFKB NIACYNA NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE NIEZBĘDNE NIENASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE NLPZ NMDA NNO O OKSYDAZA CYTOCHROMU C OKSYDOREDUKTAZY OKSYGENAZA HEMOWA 1 ORAC OROTOWY, KWAS OSTROPEST PLAMISTY OŚ HPA P PEKTYNY PEPSYNA PEPTYDY PEROKSYDAZY PET PIEPRZ METYSTYNOWY PIROFOSFORAN TIAMINY PIROGRONIAN PIRYDOKSYNA PIRYMIDYNY PLUSKWICA GRONIASTA POCHP PODSTAWNIK POJEMNOŚĆ ANTYOKSYDACYJNA ORGANIZMU POLIFENOLE POLISACHARYDY POSZARPANE CZERWONE WŁÓKNA PPI PRODUKT ZAAWANSOWANEJ GLIKACJI PROTEAZY PROTEOLIZA PRZECIWUTLENIACZE PURYNY PARESTEZJA Q QTC R REAKCJA ANAPLEROTYCZNA REPERFUZJA RESWERATROL RÓŻENIEC RYBOFLAWINA RYBOZA REAKCJA AUTOIMMUNOLOGICZNA S S-100, BIAŁKA SAPONINY SIRT3 SIRTUINY SOD SOD-1 SOD-2 SOMATOLIBERTYNA SOMATOSTATYNA SSRI STATYNY STRES NITROZACYJNY STRES OKSYDACYJNY SUKRALOZA SYLIMARYNA SZCZAWIOOCTAN SIBO Ś ŚRÓDBŁONKOWY CZYNNIK WZROSTU T T3 T4 TEOBROMINA THETA, FALE MÓZGOWE TIAMINA TLENEK AZOTU (NO) TORSADE DE POINTES TRANSKOBALAMINA I TRANSKOBALAMINA II TRIJODOTYRONINA TRÓJGLICERYDY TRYPSYNA TYMINA TYROKSYNA U U, ZAŁAMEK URACYL UTLENIONE GSH V VEGF W WIELOKSZTAŁTNY CZĘSTOKURCZ KOMOROWY WOLNE RODNIKI Z ZESPÓŁ PRZEWLEKŁEGO ZMĘCZENIA ZESPÓŁ WRAŻLIWOŚCI NA WIELORAKIE SUBSTANCJE CHEMICZNE ZWYRODNIENIE PLAMKI ŻÓŁTEJ
Reklama
Magnez MSE
Naturalny magnez o przedłużonym uwalnianiu. Wysoka porcja - 300 mg. Monopreparat
Reklama
Magnez MSE
Naturalny magnez o przedłużonym uwalnianiu. Wysoka porcja - 300 mg. Monopreparat
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med