Dbanie o naturalną odporność jest obecnie szczególnie istotne. O tym nie trzeba w zasadzie nikogo przekonywać.

W historii naszego gatunku epidemie  chorób zawsze były największym wyzwaniem. W VI wieku Czarna Śmierć wybiła niemal połowę mieszkańców Europy –  nie było autostrad, samolotów, pociągów, większość ludzi żyła na wsi i rzadko kiedy gdziekolwiek podróżowano. Powtórne uderzenie Czarnej Śmierci w XIV wieku zabiło od 30 do 70% wszystkich ludzi, żyjących w Europie. Ostatnia wielka epidemia, Hiszpanka zabiła od 40 do 50 milionów ludzi na świecie. W ciągu 24 tygodni zabiła więcej osób, niż AIDS w ciągu 24 lat.

Jedno rzuca się w oczy – z wyjątkiem Hiszpanki, przy każdej epidemii umierali najsłabsi, podczas gdy silni – byli w stanie przetrwać. Dla przykładu, młody człowiek zarażony SARS miał niemal dziesięciokrotnie większe szanse przeżycia, niż osoba starsza1. Nawet tak bezwzględny morderca jakim była Czarna Śmierć – omijał jednostki najzdrowsze, co wykazały analizy szkieletów. Groby ofiar epidemii były zapełnione ludźmi najsłabszymi, których kości zdradzały oznaki niedożywienia2. Dlatego też  Ebola w Europie prawdopodobnie nie stanowiłaby aż takiego zagrożenia, nawet gdyby zaczęła się aktywniej przenosić – dla porównania bliźniaczy wirus Marburg zabił 90% ofiar w Angoli, ale po przeniesieniu do Niemiec – już tylko 23%. Można się założyć, że te 23% to osoby z najsłabszym zdrowiem.

Nie każdy oczywiście jest amatorem apokaliptycznych wizji. Sporo osób wierzy – być może słusznie – że w przypadku masowej epidemii, rządy podejmą odpowiednie kroki aby wstrzymać jej rozprzestrzenianie. Inni – że patogen który zabija naprawdę szybko, po prostu nie zdąży się rozprzestrzenić, jak było w przypadku SARS. Zaś znakomita większość woli o tym w ogóle nie myśleć – zapewne słusznie, od jałowego rozmyślania o nieszczęściu nikt go jeszcze nie uniknął, za to wiele osób straciło życie na zamartwianiu się.

Pozostają dwa aspekty naturalnej odporności – potrafi nas ona ustrzec przed zwykłymi przeziębieniami i grypą, co zawsze jest czymś pozytywnym, a także znacznie zwiększa nasze szanse na uniknięcie jednego z największych zagrożeń, choroby zabijającej co czwartego człowieka w Polsce – nowotworów.

Siła odporności a nowotwory

Co prawda brak jest szczegółowych badań w jakim stopniu siła odporności wpływa na ryzyko raka, ale można porównać statystykę zachorowalności wśród nosicieli wirusa HIV z resztą populacji. Pomijając nieszkodliwego mięsaka, który rozwija się kilka tysięcy razy częściej, mają oni między innymi aż 70 razy większe ryzyko zabójczego chłoniaka nieziarniczego, 5 razy wyższe raka szyjki macicy, 5 razy wyższe raka wątroby, 3 razy wyższe raka płuc i co najmniej 10 razy – ziarnicy złośliwej.

Podobnie wysokie jest ryzyko rozwoju raka u osób, które otrzymały przeszczep i biorą leki obniżające odporność3. Co ciekawsze, infekcje prowadzą też do przyspieszenia rozwoju miażdżycy, a w konsekwencji do zawału serca – chorzy na HIV są na to dowodem4. Od dawna postuluje się zmianę sposobu rozumienia chorób serca, zamiast patrzeć tylko na cholesterol, zwrócić uwagę na powód, dla którego przyczepia się on do naczyń krwionośnych. Dla przykładu, jedna
z mocniejszych teorii mówi o infekcji tętnic chlamydiami, przez co cholesterol przykleja się tam na zasadzie „opatrunku”5.

Jak ustrzec się chorób?

Higiena

Chyba najskuteczniejsze jest… dbanie o higienę. Nie ma większego wroga epidemii, niż mydło. To właśnie ono, razem
z pojawieniem się środków dezynfekujących oraz kanalizacji sprawiło, że epidemie atakują nas coraz rzadziej, pomimo teoretycznie dużo większego ryzyka. Samoloty, pociągi i dotykanie tej samej klamki przez kilkadziesiąt tysięcy osób nic wirusom nie dadzą, jeśli będziemy dbać o higienę.

Gdyby lekarz, który zapoczątkował epidemię SARS umył ręce po wyjściu z toalety, ocaliłby życie kilkuset ludzi. Albo gdyby po prostu został w domu, zamiast jechać z gorączką w świat zaraz po tym, jak zaraził się od pacjenta, który zmarł na jego oczach. Tak naprawdę to nie maseczki są ochroną przed bakcylami. One rzadko kiedy przenoszą się przez powietrze. Zazwyczaj jest to dotknięcie czegoś, na czym są resztki płynów ustrojowych osoby chorej – ktoś pociera cieknący nos, łapie za klamkę, my chwytamy po nim, a potem dotykamy oczu, nosa lub ust – i problem gotowy.

Hartowanie

Wszelkiego rodzaju hartowania się jak najbardziej są wskazane. Dobrze też jest nie dążyć do nadmiernej higieny – co nieco kłóci się z poprzednim akapitem. Co prawda w ten sposób unikniemy schorzeń, ale też nasz system obronny „zapomni”, że trzeba ciągle walczyć. Powinniśmy dostarczać mu powodów do pracy, ale nie nazbyt silnych.

Trzeba tutaj zdać się na zdrowy rozsądek – jeśli pół miasta jest rozłożone grypą, nie dotykamy ust i oczu dopóki nie umyjemy rąk, nie jemy nimi. Jeśli jednak możemy zjeść nieco zabrudzone warzywa, czemu nie? Nic też nie zastąpi zdrowego odżywiania – rośliny zawierają tysiące substancji, których działania nie znamy jeszcze zbyt dobrze. Najlepsza rzecz jaką można zrobić dla swojego zdrowia to zjadać jak najwięcej surowych warzyw i owoców, a najlepiej złożyć z nich większość swojej diety.

Niedobory pokarmowe

Jest kilka konkretnych niedoborów pokarmowych, które mamy niemal wszyscy, a które sprawiają, że jesteśmy szczególnie podatni na infekcje. Ich uzupełnienie jest najprostszą i chyba najskuteczniejszą metodą na zapewnienie sobie bezpieczeństwa. Starczy łyknąć kilka tabletek każdego ranka i mamy większy efekt, niż regularny sport i przestrzeganie diety. Oczywiście tabletka nie zwalnia nas z obowiązku dbania o sprawność fizyczną i odżywianie – w przeciwnym wypadku możemy razem z naszym bardzo silnym układem obronnym umrzeć na zawał.

Witamina D3

Najważniejszy chyba czynnik to witamina D3. To jeden z głównych powodów, dla których grypa zabija tylko kilka osób, albo w ogóle nikogo latem, zaś na wiosnę, gdy poziom D3 wśród populacji jest najniższy – umierają tysiące (tak, to nie pomyłka – grypa zabija kilkadziesiąt do kilkuset tysięcy osób rocznie). Jedyne liczące się źródło to promienie słoneczne – dla porównania, często podawane jako bogate w nią jajka mają tak niewielkie ilości, że aby zrównoważyć ilość wytwarzaną
w naszym ciele w ciągu zaledwie 15 minut opalania się, trzeba zjeść pięć do dziesięciu tysięcy jajek!

Oczywiście w zimie jesteśmy jej całkowicie pozbawieni i mamy tylko tyle, ile zdołaliśmy zgromadzić latem. A jeśli mamy pracę biurową i nie mamy okazji na opalanie, nawet na to nie możemy liczyć.

W praktyce każdy z nas ma niedobory przynajmniej na wiosnę, a prawdopodobnie przez cały rok, za wyjątkiem końca lata. Nieco problemów pojawia się przy dawkowaniu – oficjalne zalecenia mówią o 200 do 400 jednostek dziennie, co jednak nie ma potwierdzenia w żadnym badaniu – liczba ta została wzięta dosłownie z sufitu i przekazana lekarzom, aby zalecali takie dawki pacjentom.

O absurdalności tego zalecenia może świadczyć fakt, że takie same dawki poleca się 5 kg niemowlakom, zaś ciało dorosłego mężczyzny w 15 minut wytworzy nawet 20 000 jednostek.

Przeprowadzone badania wykazały, że prawidłowa ilość to przynajmniej 2 do 6 tysięcy jednostek dziennie w okresie zimowym6. Nie wiadomo, czemu nie jest to korygowane – być może chodzi właśnie o to, żeby ludzie częściej chorowali
i wydawali więcej pieniędzy na inne lekarstwa?

Żeby było śmieszniej, w dotychczas przeprowadzonych badaniach klinicznych używano właśnie takich śmiesznie niskich dawek. Czy może dziwić, że skuteczność suplementacji nie była zbyt wysoka? Zapewniała ona ochronę zaledwie porównywalną do tej oferowanej przez szczepionki7,8. Możemy jedynie zgadywać, jaki byłby efekt przeprowadzenia pierwszej na świecie próby klinicznej z udziałem normalnych dawek. Swoją drogą, czy to nie jest zastanawiające? Tyle się mówi o poszukiwaniu nowych leków, nowych technologii – a do tej pory ludzkość nie sprawdziła, co się stanie gdy uzupełni się podstawową witaminę. Może dlatego, że nie da się jej objąć patentem? A może po prostu tak naprawdę nikomu z tych na górze nie zależy na chronieniu nas przed chorobami? Po co, skoro można nam sprzedawać leki? Brzmi to trochę jak szalona teoria spiskowa, ale fakt pozostaje faktem – przez te wszystkie lata żaden ośrodek badawczy nie sprawdził, jaki dokładnie jest efekt ochronny witaminy D3 przeciw grypie i przeziębieniom, które pojawiają się tylko wtedy, gdy brakuje jej w organizmie… Jako ciekawostkę dodam, że suplementacja nawet niskimi dawkami około dwukrotnie zmniejszyła ryzyko raka w kilku różnych próbach klinicznych9-11.

 

 

Cynk

Sporo osób ma problem z cynkiem – częściowo z powodu niższej zawartości w glebach, a częściowo na skutek zwiększenia spożycia bezwartościowych pokarmów, pozbawionych minerałów i witamin. Jak poważne są niedobory – nie wiadomo, gdyż nikt na dobrą sprawę nie sprawdził do tej pory, czy zwiększenie spożycia ponad zalecane przyniesie dodatkowe korzyści. Powtarza się historia z witamina D3 – nikogo nie interesuje zabezpieczanie nas przed chorobami, chyba że za pomocą szczepionek, na których można zarobić. Ale witaminy i minerały? Kogo to interesuje. Niemniej przyglądając się dotychczas przeprowadzonym badaniom, widać parę ciekawych rzeczy, które każą przypuszczać, że możemy na suplementacji bardzo wiele zyskać. Na przykład w jednej próbie klinicznej forsowne uzupełnianie tego pierwiastka „megadawkami” doprowadziło do całkowitej eradykacji wirusa brodawczaka ludzkiego – tego samego, przed którym mają chronić kosztujące setki zł szczepionki16. Okazuje się, że tabletka z cynkiem może szczepienie zastąpić – niestety, jest zbyt tania. W Indiach suplementy pozwoliły zredukować ilość zapaleń płuc dwukrotnie17, zaś u chorych na AIDS na Florydzie – czterokrotnie zmniejszyły ryzyko silnego spadku odporności18.

Badania nie mające związku z odpornością sugerują, że bardzo duży procent populacji ma niedobory – dla przykładu, chorzy na cukrzycę mieli bardzo dużą poprawę wszystkich niemal parametrów choroby, gdy uzupełnili ten pierwiastek 19. Szereg badań wykazało bardzo ścisły związek między jego niskim poziomem a ryzykiem nowotworów – przy czym mowa tutaj nie o kilku czy kilkunastu procentach, ale o nawet pięciokrotnie większym prawdopodobieństwie20-22.

Podtrzymująca dawka cynku to około 15 mg, zaś chcąc uzupełnić wieloletnie niedobory – trzeba przez długie miesiące stosować dawki rzędu 30 do nawet 50 mg dziennie. Uwaga – zbyt długa suplementacja bardzo wysokimi dawkami może doprowadzić do niebezpiecznego spadku poziomu miedzi.

Selen

Z uwagi na specyfikę gleb w naszym kraju, mieszkańcy Polski mają dużo niższy poziom selenu, a lekarze zalecają suplementację30. Ten pierwiastek jest jednym z filarów odporności przeciwwirusowej31. Dla przykładu, myszy pozbawione selenu o wiele gorzej przechodziły grypę – miały około dwukrotnie więcej uszkodzeń w płucach od tych odżywianych normalnie32. Chorzy na AIDS oraz na wirusowe zapalenia wątroby typu B i C mają dużo niższy poziom selenu33-35 – nie jest jasne, czy jest to skutek, czy przyczyna choroby. Biorąc jednak pod uwagę, że większość chorych na zapalenia wątroby samoczynnie zdrowieje, można podejrzewać, że infekcja utrzymała się u tych najsłabszych. Podobnie AIDS – możliwe, że tak niskie ryzyko zarażenia wirusem (zaledwie co tysięczny stosunek z nosicielem BEZ prezerwatywy kończy się zarażeniem kobiety, zaś co dwutysięczny – mężczyzny) bierze się stąd, że silny organizm tłamsi infekcję w zarodku. Ciekawostką jest badanie, w którym uzupełnienie selenu u chorych na AIDS sprawiło, że choroba dosłownie zaczęła się cofać – zmniejszyła się liczba wirusów, wzrosła ilość komórek odpornościowych36. Można się zastanawiać, jaki efekt dałoby uzupełnienie wszystkich niedoborów pokarmowych u tych chorych, nie tylko jednego. Chyba jednak się tego nie doczekamy, oficjalne, kosztujące dziesiątki tysięcy zł rocznie leki są zbyt dobrym źródłem zysku. Zdziwienia też nie powinny budzić wyniki badań wpływu selenu na ryzyko nowotworów – wykazały one bardzo duże działanie ochronne, od 30% do nawet trzykrotnego37-39. Powinno się stosować dawki rzędu 50 do 200 mcg dziennie, w zależności od tego czy uzupełniamy wieloletnie niedobory, czy też jedynie stosujemy dawkę zabezpieczającą.

Bakterie

Nasz organizm zawiera dziesięć razy więcej bakterii, niż komórek. Szacuje się, że około 80%, z około 100 miliardów bakterii  znajduje się w obszarze jelitowym. Dlatego, tak ważną częścią naszej odporności są mali pomocnicy – pożyteczne bakterie jelitowe.

Mikroflora jelitowa i układ odpornościowy działają w symbiozie. Bez wsparcia mikroorganizmów nasz układ odpornościowy nie byłby w stanie sprawnie nas chronić, a bez prawidłowej czynności układu immunologicznego mikroorganizmy nie przetrwałyby.

Pożyteczne bakterie jelitowe takie jak: Lactobacillus, Bifidobacterium, Enterococcus zapewniają naturalną ochronę komórek i wzmacniają układ odpornościowy przed patogenami. Korzystne mikroorganizmy nie tylko zwalczają bakterie lub grzyby chorobotwórcze, ale także umożliwiają naszym białym krwinkom leukocytom, przeprowadzanie reakcji obronnych.

Mikroflora jelitowa stanowi barierę dla patogennych bakterii, przez to niweluje możliwość rozmnażania niechcianych intruzów w organizmie. Utrzymanie właściwej flory jelitowej, pomaga wzmocnić odporność przy infekcjach jelitowych, stanach zapalnych wywołanych szkodliwymi metabolitami bakterii, zapaleniem żołądka, czy nieswoistym zapaleniem jelit40-41.

Ponadto prawidłowa flora pomaga zachować tzw. szczelność jelit. W przypadku nieszczelności jelit do krwioobiegu przedostają się toksyczne substancje i metabolity np. leków, kazeiny, czy glutenu, które mogą wywoływać reakcje zapalne42.

Ze względu na typową zachodnią dietę o niskiej zawartości składników odżywczych, a wysoką ekspozycję na antybiotyki
i leki, hodowlę przemysłową i niefiltrowaną wodę pitną, probiotyki uzupełniające żywienie mogą wzmocnić naturalną ochronę przed patogenami.

Aby skutecznie wzmacniać odporność warto zbadać poziom wymienionych wyżej składników, a w razie potrzeby uzupełnić ich niedobory. W przypadku, gdy nasza dieta nie zaspokaja zapotrzebowania na te substancje warto rozważyć odpowiednia suplementację.

Pamiętajmy, aby dbać o odporność przez cały rok, a nie tylko w okresie zwiększonej zachorowalności.  Sprawnie działający system immunologiczny w razie ewentualnej infekcji, łagodzi jej przebieg choroby oraz skraca czas jej trwania.

 

Bibliografia:

1. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14650155
2. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2234162/
3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17617273
4. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19075647
5. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18336368
6. http://ajcn.nutrition.org/content/69/5/842.full
7. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20219962
8. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2581841/
9. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2567082/
10. http://ajcn.nutrition.org/content/85/6/1586.full
11. http://www.webmd.com/cancer/pancreatic-cancer/news/20060912/vitamin-d-cut-pancreatic-cancer
12. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18925513
13. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9230243
14. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16014111
15. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24791752
16. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21352302
17. http://www.bmj.com/content/324/7350/1358
18. http://cid.oxfordjournals.org/content/50/12/1653.full
19. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22515411
20. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3518236/
21. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19235036
22. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15713965
23. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8453741
24. http://www.artenergy.it/EN_art/comunicato_espositore.asp?id=742&idespo=3424
25. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2567082/
26. Ralph Moss, Antioxidants Against Cancer
27. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8476426
28. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC433266/
29. http://www.sciencedaily.com/releases/2013/05/130525143852.htm
30. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11934251
31. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10604206
32. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11387264
33. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9104578
34. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21740621
35. http://www.keepthefaith1296.com/parkinsons/the-possible-role-of-selenium-concentration-in-hepatitis-b-and-c-patients-MjI0MjE3MTU=.htm
36. Hurwitz BE et al. Suppression of human immunodeficiency virus type 1 viral load with selenium.
randomised controlled trial. Arch Int Med 167: 148-154, 2007.
37. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23878355
38. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22736377
39. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8971064
40. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2109988
41. https://academic.oup.com/jn/article/135/5/1294/4664060
42. www.instytut-mikroekologii.pl/wp-content/uploads/2016/07/Od-Jelit-Do-Depresji.pdf

Witamina D3 wpływa na działanie około 900 genów i hamuje rozwój stanów zapalnych, dzięki czemu znajduje zastosowanie w leczeniu wszelkich chorób o podłożu zapalnym, a także w chorobach autoimmunologicznych. Wiele z jej działań wynika z regulacji gospodarki wapniowej. Wystarczająca podaż witaminy D3 to również jeden z czynników ograniczających ryzyko osteoporozy. Tymczasem ilość witaminy D3, jaką produkuje nasza skóra pod wpływem promieni słonecznych jest zdecydowanie zbyt mała! Dla utrzymania prawidłowego stężenia tej witaminy w organizmie potrzebujemy dziennie około 2.000 IE (w przypadku stwierdzonego badaniami niedoboru – o wiele więcej, konieczną dawkę należy ustalić z lekarzem).

Leksykon Zdrowia
4 4-HNE 4-HYDROKSYNONENAL 5 5-MTHF A ACESULFAM K ACETON ACETYLACJA ACETYLO-COA ADDISONA, ZESPÓŁ ADENINA ADENOZYNOTRÓJFOSFORAN ADINOPEKTYNA ADIPOCYTY ADMA AGE AKONITAZA AKROLEINA AKTYWNY OCTAN ALFA, FALE MÓZGOWE ALLOSTERYCZNY MODULATOR AMD AMID KWASU NIKOTYNOWEGO AMPK AMYLAZA ANGIOGENEZA ANGIOTENSYNA ANTYOKSYDANTY APOPTOZA ASPARTAM ATP AUTOFAGOCYTOZA ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY (AZS) ANTYGEN B BABKA JAJOWATA BETA - OKSYDACJA KWASÓW TŁUSZCZOWYCH BETA, FALE MÓZGOWE BETA-BLOKERY BIAŁA TKANKA TŁUSZCZOWA BIAŁKO C-REAKTYWNE BŁONNIK POKARMOWY BRĄZOWA TKANKA TŁUSZCZOWA BRCA1 C CFS CHELATACJA CHROMOGRANINA A CIAŁA KETONOWE CISPLATYNA CK COMT CORICH CYKL COX CRP CYJANOKOBALAMINA CYKL CYTRYNIANOWY CYKL KREBSA CYKL KWASU CYTRYNOWEGO CYKL MOCZNIKOWY CYKL ORNITYNOWY CYKLAMINIAN CYKLOOKSYGENAZA PROSTAGLANDYNOWA CYP2D6 CYSTATIONINA CYTOCHROM C CYTOKINY STANU ZAPALNEGO CYTOZYNA CYTRULINA CZYNNIK INDUKOWANY HIPOKSJĄ CZYNNIK TOLERANCJI GLUKOZY CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYNIOWEGO CHOLINA CYTOKINY CHEMOKINY CZYNNIK MARTWICY NOWOTWORÓW D DEHYDROGENAZA PIROGRONIANOWA DEHYDROGENAZY DEKSTRYNA DELTA, FALE MÓZGOWE DHA DIALDEHYD MALONOWY DINUKLEOTYD NIKOTYNOAMIDOADENINOWY DIOKSYGENAZA DIOKSYNY DOKSORUBICYNA DYSMUTAZA PONADTLENKOWA DYSTONIA DESATURACJA E EBV ECGF EEG ELEKTROENCEFALOGRAFIA ENDOTOKSYNA ENO ENTEROCYTY EPA EPIGENETYKA ERYTRYTOL F FAD FADH2 FENOLOWE KWASY FERMENTACJA MLECZANOWA FIBRATY FIBROMIALGIA FILOCHINON FITOSTERYNY FITOWY, KWAS FLAWONOIDY FLUPIRTYNA FMS FOSFATYDYLOSERYNA FOSFORAN-5-PIRYDOKSALU FOSFORYLACJA OKSYDACYJNA FRATAKSYNA FRUKTOZO-1,6-BIFOSFORAN FURANY FAGOCYTOZA G GABA GALAKTOZA GALENIKA GAMMA, FALE MÓZGOWE GASTRYNA GENISTEINA GLICEROLO-3-FOSFORAN GLIKOLIZA GLUKAGON GLUKOKORTYKOIDY GLUKONEOGENEZA GLUT GLUTAMINA GLUTAMINIAN GLUTATION GLUTATION ZREDUKOWANY GSH GSSG GTP GUANINA H HAPTOKORYNA HBA1C HDL HEMOGLOBINA HENLEGO, PĘTLA HIF1Α HIPOKSJA HISTONY HOLOTRANSKOBALAMINA HYDROPEROKSYLOWY, RODNIK HASHIMOTO I IGA IGE IGF-1 IGG IMMUNOGLOBULINA A IMMUNOGLOBULINA E IMMUNOGLOBULINA G INDEKS GLIKEMICZNY (IG) INDEKS INSULINOWY (FII) INHIBITORY ENZYMÓW INHIBITORY POMPY PROTONOWEJ INO INSULINA INSULINOOPORNOŚĆ INULINA INULINA K KALCYTRIOL KANCEROGEN KARBOKSYLAZA PIROGRONIANOWA KARDIOLIPINA KATECHOLO-O-METYLOTRANSFERAZA KERATYNA KETOGENEZA KINAZA KREATYNOWA KINAZA MTOR KOBALAMINA KOENZYM A KOENZYM Q10 KOFAKTOR KOMPLEKS DEHYDROGENAZY PIROGRONIANOWEJ KOZŁEK LEKARSKI KREATYNA KREATYNINA KSENOBIOTYKI KSYLITOL KUMARYNA KWAS ALFA - LINOLENOWY KWAS DOKOZAHEKSAENOWY KWAS EIKOZAPENTAENOWY KWAS GAMMA-AMINOMASŁOWY KWAS LINOLOWY KWAS LIPONOWY KWASICA KETONOWA KWASICA METABOLICZNA KWASICA MLECZANOWA KWASU MLEKOWEGO CYKL KWAS MLEKOWY KATALAZA KLASTER Ł ŁAŃCUCH ODDECHOWY L LDL LEKTYNY LEPTYNA LEPTYNOOPORNOŚĆ LIGAND LIGNANY LIKOPEN LIMONINA LINDAN LINDANY LIPAZA LIPOLIZA LIZOSOM LIMFOCYTY M MALONOWY, DIALDEHYD MALTODEKSTRYNA MAŚLAN MASŁOWY, KWAS MCS MDA MDR – P MEDYCYNA MITOCHONDRIALNA METYLACJA METYLOKOBALAMINA MITOCHONDRIUM MITOFAGIA MLECZAN MRNA MRNA MTDNA MTHFR MTNO MTRNA N NAD NAD+ NADH NADPH NADTLENEK WODORU NADTLENOAZOTYN NEFRONU, PĘTLA NFKB NIACYNA NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE NIEZBĘDNE NIENASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE NLPZ NMDA NNO O OKSYDAZA CYTOCHROMU C OKSYDOREDUKTAZY OKSYGENAZA HEMOWA 1 ORAC OROTOWY, KWAS OSTROPEST PLAMISTY OŚ HPA P PEKTYNY PEPSYNA PEPTYDY PEROKSYDAZY PET PIEPRZ METYSTYNOWY PIROFOSFORAN TIAMINY PIROGRONIAN PIRYDOKSYNA PIRYMIDYNY PLUSKWICA GRONIASTA POCHP PODSTAWNIK POJEMNOŚĆ ANTYOKSYDACYJNA ORGANIZMU POLIFENOLE POLISACHARYDY POSZARPANE CZERWONE WŁÓKNA PPI PRODUKT ZAAWANSOWANEJ GLIKACJI PROTEAZY PROTEOLIZA PRZECIWUTLENIACZE PURYNY PARESTEZJA PRZECIWCIAŁA Q QTC R REAKCJA ANAPLEROTYCZNA REPERFUZJA RESWERATROL RÓŻENIEC RYBOFLAWINA RYBOZA REAKCJA AUTOIMMUNOLOGICZNA RECEPTORY KOMÓRKOWE S S-100, BIAŁKA SAPONINY SIRT3 SIRTUINY SOD SOD-1 SOD-2 SOMATOLIBERTYNA SOMATOSTATYNA SSRI STATYNY STRES NITROZACYJNY STRES OKSYDACYJNY SUKRALOZA SYLIMARYNA SZCZAWIOOCTAN SIBO Ś ŚRÓDBŁONKOWY CZYNNIK WZROSTU T T3 T4 TEOBROMINA THETA, FALE MÓZGOWE TIAMINA TLENEK AZOTU (NO) TORSADE DE POINTES TRANSKOBALAMINA I TRANSKOBALAMINA II TRIJODOTYRONINA TRÓJGLICERYDY TRYPSYNA TYMINA TYROKSYNA TNF - ALFA U U, ZAŁAMEK URACYL UTLENIONE GSH V VEGF W WIELOKSZTAŁTNY CZĘSTOKURCZ KOMOROWY WOLNE RODNIKI Z ZESPÓŁ PRZEWLEKŁEGO ZMĘCZENIA ZESPÓŁ WRAŻLIWOŚCI NA WIELORAKIE SUBSTANCJE CHEMICZNE ZWYRODNIENIE PLAMKI ŻÓŁTEJ
Reklama
Bactoflor 10/20 bakterie probiotyczne
Wysoko skoncentrowane aktywne kultury bakterii - skuteczne i szybkie uzupełnienie
Cynkomit MSE
15 mg czystego cynku - skuteczna porcja
Cynk dwuwartościowy MSE
Pomaga zachować zdrowe włosy, paznokcie i skórę
Reklama
Bactoflor 10/20 bakterie probiotyczne
Wysoko skoncentrowane aktywne kultury bakterii - skuteczne i szybkie uzupełnienie
Cynkomit MSE
15 mg czystego cynku - skuteczna porcja
Cynk dwuwartościowy MSE
Pomaga zachować zdrowe włosy, paznokcie i skórę
Selemit MSE
Monopreparat - wysoka porcja 200 μg (selenian sodu)
Selen MSE
Naturalny preparat w postaci L- Selenometioniny pozyskany z mikroalgi spiruliny platensis
Witamina C MSE matrix
Lewoskrętna witamina C o przedłużonym uwalnianiu - aż do 8 godz. 500 mg
Immun-Intercell
10 kultur bakterii oraz cztery kluczowe składniki odżywcze: witamina C, D, cynk, selen,
C-Intercell®
Witamina C w dawce 650mg o przedłużonym uwalnianiu do 8 godzin, zamknięta w naturalnej kapsułce roślinnej.
Mikrobiom-Intercell®
Aż 33 aktywne kultury bakterii z 6 różnych gatunków w wysoko skoncentrowanej formie
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med