Witamina K2 dla dzieci i nastolatków

Czy podawać dzieciom witaminę K2? W jakim okresie wieku jest szczególnie wskazana?

Witamina K2 dla dzieci i nastolatków

Witamina K2 jest wciąż odkrywana ze względu na szerokie funkcje i znaczenie dla zdrowia. Badania sugerują, że dorośli, a coraz częściej także dzieci, mogą mieć niedobory tego ochronnego składnika. Dowiedz się, w jaki sposób witamina K2 może wspierać zdrowie Twojego dziecka.

Kości w okresie intensywnego wzrostu dzieci i nastolatków potrzebują odpowiednich składników. Wiemy dobrze, że niezbędne są im wapń i witamina D3, ale równie ważną rolę pełni witamina K2. Pomaga zadbać o dobry stan uzębienia hamując rozwój próchnicy1 oraz zachować zdrowy układ krążenia.

Witamina zdrowych kości

Witamina D3, K2 oraz wapń, tworzą tzw. trójkąt zdrowych kości, ponieważ są niezbędne dla do budowy tkanki kostnej. Witamina D3 pozwala przyswajać wapń z jelit i transportować go do krwioobiegu, natomiast to witamina K2 wprowadza wapń do kości. Bez jej udziału wapń nie może prawidłowo pełnić swojej funkcji. Zatem nawet dostarczanie odpowiednich ilości wapnia i witaminy D3 w diecie dziecka będzie mało skuteczne bez tego cennego składnika. Dzięki badaniom, dziś już wiemy, że spożywanie dużych ilości mleka, nabiału czy jajek może nie wystarczyć, aby szkielet naszych dzieci był mocny i rozwijał się prawidłowo.

Sprawdzono, jak kształtuje się poziom tej cennej witaminy u dzieci. Okazuje się, że jej niedobór wzrasta. Badanie porównujące 4-latków urodzonych w latach 1946 – 1990 wykazało zmniejszenie spożycia witaminy K2. Potwierdziła to również analiza żywienia dzieci i młodzieży od 3 do 16 lat, w której poziom witaminy K okazał się zbyt niski, aby utrzymać zdrowe kości3, 4.

Objawy niedoboru witaminy K:

  • zaburzenie wzrostu,
  • nieprawidłowa krzepliwości krwi,
  • skłonność do siniaków,
  • skaza krwotoczna niemowląt.

Witamina K2 dla dzieci

Powszechnie występująca witamina K, to grupa witamin, która dzieli się głównie na witaminę K1, K2 i K3 o odmiennych funkcjach. Witamina K1 uczestniczy głównie w procesie krzepnięcia krwi i ma krótki okres półtrwania, podczas gdy witamina K2 (menachinon) pełni o wiele szerszą funkcję. Badania wskazują na wysoką skuteczność zwłaszcza witaminy K2 MK-7 (menachinon-7), która przeważa nad formą MK-4 i witaminą K15,6 z powodu dłuższego okresu półtrwania, lepszej biodostępności oraz bezpiecznego i skutecznego stosowania u dzieci.

Działanie K2 MK-7

Wśród K2 możemy wyróżnić kilka podtypów z czego najbardziej zalecanym jest MK-7 o uznanym wpływie na zdrowie kości i układu krwionośnego. Jest bezpieczna nawet przy wysokich dawkach7.

Witamina K2 aktywuje bardzo ważne białko – osteokalcynę, które pomaga budować i utrzymywać strukturę kości oraz wbudowywać wapń. Ponadto witamina K2 wpływa na działanie białka macierzy MGP zaangażowanego w prawidłowy rozwój kości. MGP pomaga dojrzewać chrząstce i poprawia zawartość mineralną kości.

Od noworodków do nastolatków

Niski poziom witaminy K jest powszechny u noworodków. W rzeczywistości badania pokazują, że aż 50% wszystkich noworodków ma niedobór witaminy K8. Przyczyną tego jest ograniczony transport witaminy K przez barierę łożyskową i niska zawartość witaminy K w mleku matki. Noworodki, które przychodzą na świat nie mają jeszcze w pełni ukształtowanej flory jelitowej, która naturalnie wytwarza witaminę K, dlatego zaleca się podawanie jej drogą doustną lub w zastrzykach. Badania wskazują, że suplementacja witaminą K może pomóc złagodzić niedobór i jego konsekwencje9. W Polsce każde dziecko otrzymuje witaminę K w pierwszej dobie po porodzie i zaleca się jej podawanie w odstępach czasu nawet do ukończenia 3 miesiąca życia w dawce 25 µg. Suplementacja wskazana jest także u starszych dzieci i nastolatków.

Nastolatki

Układ kostny osiąga pełną dojrzałość około 25 roku życia, a jego intensywny rozwój przypada na okres dojrzewania. W okresie nastoletnim budowana jest aż ¼ szczytowej masy kostnej (około 33% całej masy kostnej), a proces ten trwa około dwóch lat9. Właśnie w tym okresie witaminy są szczególnie potrzebne.

Zapotrzebowanie dorosłych na witaminę K2 to co najmniej 90 do 120 μg dziennie, aby utrzymać zdrowe kości. Natomiast nastolatkowie podczas intensywnego wzrostu prawdopodobnie potrzebują jeszcze wyższych stężeń tego składnika10. Z powodu trudnego czasu dorastania, często połączonego ze zmianą nawyków żywieniowych, czy mody na odchudzanie, wielu nastolatków może mieć niedobory witaminy K2. W dodatku dzieci i nastolatki aktywne fizycznie są częściej narażone na ryzyko złamań kości z powodu urazów sportowych i ryzykownych dyscyplin. Zwłaszcza młodzież intensywnie trenująca, bez wsparcia odpowiednią dietą i suplementacją może mieć obniżoną masę kostną, która jest czynnikiem prowadzącym do częstszych złamań10. W okresie intensywnego wzrostu i rozwoju dzieci, warto podkreślić rolę odpowiedniej suplementacji.

Suplementacja witaminy K2

Badania z udziałem dzieci z grupy ryzyka w wieku od 3 do 18 lat wykazały, że suplementacja witaminy K2 (50 µg codziennie przez rok) wraz z witaminą D3 poprawia gęstość mineralną kości 10,11.

Dzienne spożycie 45 mikrogramów witaminy K2 MK-7 wśród dzieci w wieku 6-10 lat przez osiem tygodni, zwiększyło działanie białka (MGP), które jest wskaźnikiem aktywności witaminy K24. Dzieci z najwyższym niedoborem najefektywniej zareagowały na suplementację K2 MK-7.   

Nie ustalono konkretnej dawki witaminy K2 dla dzieci, ale jako bezpieczną porcję zaleca się około 1000 IU witaminy K2 na każde 10 kilogramów masy ciała.

Pozyskiwanie odpowiedniej ilości witaminy K2 z pożywienia może okazać się trudne, zwłaszcza w okresach zwiększonego zapotrzebowania. Rozwiązaniem może być dobór odpowiedniej suplementacji poprzedzonej badaniami i konsultacją z lekarzem. Warto pomyśleć o tej kwestii zawczasu, ponieważ osiągniecie odpowiedniej szczytowej masy kostnej da nam zabezpieczenie na przyszłe, dorosłe lata. Po 30 roku życia nasza masa kostna zaczyna się zmniejszać, dlatego warto zadbać o nią w okresie jej intensywnego kształtowania.

  1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25636605/
  2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15877910/
  3. https://www.researchgate.net/publication/7856681_The_Relationship_of_Dietary_and_Lifestyle_Factors_to_Bone_Mineral_Indexes_in_Children
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15447922/
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23140417/
  6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17158229/
  7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21781006/
  8. https://emedicine.medscape.com/article/126354-overview
  9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK222310/
  10. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10928217/
  11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18505376/