L – cytrulina. Czy warto ją suplementować?

L-cytrulina jest naturalnie występującym aminokwasem, który ma wiele korzyści zdrowotnych. Poznaj, które z nich są oparte na dowodach naukowych.

L - cytrulina. Czy warto ją suplementować?

Cytrulina jest aminokwasem naturalnie wytwarzanym w organizmie, obecnym w żywności i dostępnym jako suplement diety. Sugeruje się, że jej zwiększone spożycie może mieć korzystny wpływ na zdrowie. Jednak brakuje wystarczających dowodów naukowych na poparcie wszystkich jej postulowanych korzyści.  Dowiedz się, kiedy warto suplementować L-cytrulinę.

Czym jest L-cytrulina?

L-cytrulina jest aminokwasem endogennym, co oznacza, że ​​jest wytwarzana w organizmie [1], zatem jej przyjmowanie
z diety nie jest niezbędne, jeżeli jesteśmy zdrowi.

Cytrulina została pierwszy raz znaleziona w arbuzie, dlatego jej nazwa pochodzi od łacińskiego słowa citrullus oznaczającego arbuza. Owoc ten zawiera od 1,1 do 4,7 mg cytruliny [2].

Cytrulinę można znaleźć w różnych produktach spożywczych [3, 1]:

  • arbuzie (najwyższa zawartość),
  • melonie,
  • ogórkach,
  • dyni.

Natomiast w organizmie jest głównie wytwarzana z l-argininy (poprzez fermentację l-argininy przez mikroorganizmy) [4] głównie w wątrobie i jelitach (10%) lub L-glutaminy (90%) [1].

Cytrulina odgrywa ważną rolę w organizmie, ale w przeciwieństwie do niektórych aminokwasów, nie jest używana do budowy białek [5].

Odgrywa jednak niezbędną rolę w cyklu mocznikowym, który usuwa z organizmu szkodliwe związki. W szczególności cykl mocznikowy usuwa amoniak z organizmu. Końcowym produktem tego cyklu jest mocznik, którego organizm pozbywa się wraz z moczem.

Suplementy L-cytruliny nie zostały zatwierdzone jako środki medyczne i brakuje solidnych badań klinicznych potwierdzających jej działanie.

Cytrulina może również wpływać na rozszerzanie naczyń krwionośnych i może odgrywać rolę w budowie mięśni [6,7]

Cytrulina i arginina

Część spożytej cytruliny jest przekształcana w argininę. Zarówno cytrulina, jak i arginina wpływają na rozszerzanie naczyń krwionośnych (tętnic lub żył). Jest to związane z niższym ciśnieniem krwi i zwiększonym jej przepływem [7].

Ponadto arginina może ulegać przekształceniu w cząsteczkę zwaną tlenkiem azotu (NO), który powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych poprzez rozluźnienie zwężających je komórek mięśni gładkich [8].

Co ciekawe, spożywanie cytruliny może zwiększać poziom argininy w organizmie bardziej niż spożywanie samej argininy [9]. Wynika to z różnic w sposobie, w jaki organizm przetwarza i absorbuje argininę i cytrulinę [10]. Potrzeba jednak dokładniejszych badań, które to potwierdzą.

Mechanizmy działania

L-cytrulina odgrywa ważną rolę w zwiększaniu poziomu argininy [11].

L-cytrulina, L-arginina i L-ornityna są aminokwasami cyklu mocznikowego. Jest to proces przekształcania toksycznego związku – amoniaku w mocznik, który jest następnie wydalany z moczem.

Po spożyciu L-cytrulina jest przekształcana przez nerki w L-argininę i uwalniana do krwiobiegu, dzięki czemu jest dostępna dla całego organizmu [12, 13].

Będąca aminokwasem niebudującym białek, cytrulina powstaje jako produkt reakcji z udziałem, NOo, argininy oraz syntazy NO, przez co uznaje się ją za jeden ze wskaźników pozwalających stwierdzić poziom syntezy NOo.

L-arginina jest prekursorem tlenku azotu. Enzym syntaza tlenku azotu wytwarza tlenek azotu z L-argininy. Tlenek azotu odgrywa kluczową rolę w układzie odpornościowym oraz zdrowiu serca i naczyń krwionośnych. Wiele zalet L-cytruliny wynika z jej przekształcenia do L-argininy i tlenku azotu [14].

Cytrulina, a mitochondria

Niedobór tlenku azotu (NO) może wystąpić w zaburzeniach mitochondrialnych (np. miopatii, cukrzycy i kwasicy mleczanowej). Niedobór NO w zaburzeniach mitochondrialnych może wynikać z wielu czynników, w tym ze zmniejszonego wytwarzania NO z powodu dysfunkcji śródbłonka, zużycia NO do tworzenia reaktywnych form azotu i zmniejszonej dostępności prekursorów NO – argininy i cytruliny. Suplementacja argininy i cytruliny może powodować zwiększenie produkcji NO, a zatem potencjalnie może wywierać terapeutyczny wpływ na objawy chorób mitochondrialnych związane z niedoborem NO [15].

Encefalomiopatia mitochondrialna, kwasica mleczanowa i zespół epizodów udaru mózgu (MELAS) to często dziedziczne zaburzenie mitochondrialne.

Istnieje coraz więcej dowodów na to, że zespołowi MELAS towarzyszy niedobór tlenku azotu (NO). Cytrulina działają jako prekursor NO, zwiększa jego produkcję, a zatem może potencjalnie mieć zastosowanie terapeutyczne w zespole MELAS [16].

Prawdopodobne korzyści L-cytruliny

Poniższe rzekome korzyści są poparte jedynie ograniczonymi, niskiej jakości badaniami klinicznymi. Niektóre rzekome korzyści nie mają dowodów klinicznych.

Nie ma wystarczających danych na poparcie stosowania l-cytruliny do któregokolwiek z poniższych zastosowań,
z wyjątkiem niektórych zaburzeń cyklu mocznikowego.

Pamiętaj, aby porozmawiać z lekarzem przed przyjęciem suplementów l-cytruliny. L-cytruliny nigdy nie należy stosować jako zamiennika zatwierdzonych terapii medycznych.

Zaburzenia cyklu mocznikowego

Zaburzenia cyklu mocznikowego utrudniają wydalanie toksycznego amoniaku z organizmu [17]. Suplementacja L-cytruliny może pomóc w leczeniu niektórych zaburzeń cyklu mocznikowego poprzez ułatwianie eliminacji amoniaku z krwiobiegu i zapobieganie jego gromadzeniu się [1, 18].

Siła i wytrzymałość mięśni

Chociaż cytrulina nie jest aminokwasem wykorzystywanym bezpośrednio do budowy białek, wykazano, że zwiększa ona syntezę białek poprzez stymulowanie ważnego szlaku sygnałowego zaangażowanego w budowanie mięśni [19,20].

Cytrulina może również zmniejszać pobieranie niektórych aminokwasów przez wątrobę i zapobiegać ich rozpadowi [21]. Dzięki podwójnemu wpływowi na syntezę białek i rozpad aminokwasów może przyczynić się do utrzymania lub zwiększenia masy mięśniowej.

W badaniu wśród 18 mężczyzn wykazano, że L-cytrulina zmniejsza zmęczenie mięśni i zwiększa poziomy ATP. Każdy mężczyzna zgłaszał zmniejszenie zmęczenia po wysiłku. L-cytrulina zwiększała także produkcję fosforanu kreatyny, która jest formą rezerw energii w mięśniach. [22]

Inne badanie wśród 41 mężczyzn wykazało, że suplementacja cytruliny zmniejszała zmęczenie mięśni. Osoby otrzymujące cytrulinę były w stanie wykonać więcej powtórzeń ćwiczeń i odczuwały mniej bolesności po wysiłku [23].

Badanie przeprowadzone wśród 22 mężczyznach wykazało, że L-cytrulina zwiększa szybkość jazdy na rowerze i zmniejsza zmęczenie mięśni w porównaniu z grupą placebo [24].

L-cytrulina jest prawdopodobnie skuteczna w zwiększaniu wydajności ćwiczeń. Randomizowane badanie kliniczne z udziałem 30 pacjentów z niewydolnością serca wykazało, że cytrulina może zwiększać wydolność wysiłkową. Ci, którym podano l-cytrulinę, mogli dłużej ćwiczyć na bieżni [25].

Potrzebne są dodatkowe badania kliniczne na dużą skalę, aby potwierdzić tę hipotetyczną korzyść.

Praca serca

L-cytrulina prawdopodobnie przynosi korzyści u osób z niewydolnością serca.

Badanie wśród 30 pacjentów z niewydolnością serca wykazało, że l-cytrulina zwiększa objętość krwi wypompowywanej z prawej komory serca i obniża ciśnienie krwi [26, 27].

Z kolei inne badanie wśród 35 pacjentów wykazało, że L-cytrulina poprawia funkcję prawej i lewej komory, a także funkcję śródbłonka [28].

Jednak bezpieczeństwo i skuteczność l-cytruliny u pacjentów z niewydolnością serca powinny być dalej badane w badaniach na dużą skalę.

Zaburzenia erekcji

Pewne niewielkie badania wskazują na potencjalne możliwości zastosowania cytruliny w problemach z erekcją.

Przykładowo, badanie z pojedynczą ślepą próbą z udziałem 24 mężczyzn w wieku powyżej 55 lat wykazało, że L-cytrulina poprawia zaburzenia erekcji [29].

Nie możemy jednak wyciągać żadnych wniosków z tego małego badania, którego wyniki nie zostały powtórzone.

Suplementy L-cytruliny poprawiały zaburzenia erekcji i zmniejszały zaburzenia spowodowane niskim ciśnieniem krwi
u szczurów
. Naukowcy uważają, że jest to prawdopodobnie spowodowane wzrostem tlenku azotu. [30, 31]

Podnosi poziom tlenku azotu

Badanie wśród 15 zdrowych mężczyznach wykazało, że ci, którzy otrzymywali suplementy L-cytruliny, mieli podwyższone poziomy tlenku azotu [32].

Badanie 10 dzieci z zaburzeniem mitochondrialnym wykazało, że suplementy L-cytruliny skutecznie zwiększają poziom tlenku azotu ze względu na wzrost argininy [33].

Potrzebne są jednak dalsze badania kliniczne.

Wpływ na przepływ krwi

Badania na zwierzętach wskazują na pewne możliwości wpływu l-cytruliny na przepływ krwi.

Połączenie suplementów L-cytruliny i L-argininy zwiększa przepływ krwi u królików [34].

W badaniu wśród 10 zdrowych młodych mężczyzn wykazano, że tlenek azotu odgrywa ważną rolę w regulacji przepływu krwi [34].

Inne badanie dowiodło, że L-cytrulina skutecznie zwiększa tlenek azotu [35, 36]. Sugeruje to, że L-cytrulina może zwiększać przepływ krwi, chociaż nie przeprowadzono żadnych badań na ludziach.

Ciśnienie krwi

Pewne badania wstępne sugerują korzyści stosowania l-cytruliny w zakresie regulowania ciśnienia krwi.

Badanie wśród 12 zdrowych młodych mężczyznach wykazało, że L-cytrulina obniża skurczowe ciśnienie krwi i podwyższa poziom tlenku azotu. Tlenek azotu powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, co obniża ciśnienie krwi [35].

W innym badaniu u 12 zdrowych młodych mężczyzn stwierdzono, że L-cytrulina obniża zarówno skurczowe, jak
i rozkurczowe ciśnienie krwi [36].

Odporność

Badanie na 17 mężczyznach wykazało, że suplementacja L-cytruliny przed ćwiczeniami może zwiększyć odporność. Neutrofile (rodzaj białych krwinek) rowerzystów suplementujących L-cytrulinę wykazały lepszą zdolność do zwalczania infekcji. Potrzebne są dodatkowe badania, ponieważ nie możemy wywnioskować niczego z jednego badania [37].

Skutki uboczne i środki ostrożności

Jednym z najczęstszych działań niepożądanych jest rozstrój żołądka [38, 39].

Jednak badania dotyczące bezpieczeństwa cytruliny są ograniczone i wymagają dalszej obserwacji [40].

Interakcje z lekami

Chociaż nie ma dowodów klinicznych, suplementacja L-cytruliny może oddziaływać z lekami stosowanymi w leczeniu następujących schorzeń: [41]

  • Wysokie ciśnienie krwi,
  • Choroba serca,
  • Zaburzenia erekcji.

Suplementacja i dawkowanie

Dawka L-cytruliny w badaniach klinicznych różniła się w zależności od zastosowania.

  • W przypadku zaburzeń erekcji zastosowano 1500 mg / dzień [42].
  • Aby zmniejszyć zmęczenie i zwiększyć wydajność treningu, podano 2400 mg / dzień [43].
  • Pacjenci z niewydolnością serca otrzymywali dawkę 3000 mg / dzień [44].
  • W celu obniżenia ciśnienia krwi zastosowano 3000 mg / dzień [45].
  • L-cytrulinę można również uzupełnić w postaci jabłczanu cytruliny. Dawki od 6 do 8 g jabłczanu cytruliny zastosowano w celu zwiększenia wydajności sportowej i wydajności treningu [46, 47].

Powyższe wysokości dawek mają charakter jedynie przykładowy. W celu określenia konkretnej dawki dziennej L-cytruliny zasięgnij porady lekarza lub doświadczonego terapeuty.

Autor: Paulina Żurek

  1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27934657/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4166817/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16082501/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23022123/
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23022123/
  6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27749691/
  7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25676932/
  8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25638487/
  9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27749691/
  10. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23022123/
  11. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30029482/
  12. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4883986/
  13. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16082501/
  14. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/L-citrulline#section=Mechanism-of-Action
  15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22819233/
  16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24412347/
  17. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3488504/
  18. https://www.fda.gov/media/109619/download
  19. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23022123/
  20. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24972455/
  21. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25676932/
  22. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12145119/
  23. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20386132/
  24. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26900386/
  25. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21154265/
  26. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21154265/
  27. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20865676/
  28. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23224924/
  29. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21195829/
  30. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24372616/
  31. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23844604/
  32. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21067832/
  33. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4818739/
  34. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19433760/
  35. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21067832/
  36. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4818739/
  37. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19585317/
  38. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23224924/
  39. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20386132/
  40. https://www.fda.gov/media/109619/download
  41. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27934657/
  42. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21195829/
  43. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26900386/
  44. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21154265/
  45. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4983290/
  46. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20386132/
  47. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20499249/