Witamina D ma potężną moc prozdrowotną oraz wieloaspektowy wpływ na organizm. Doskonale znamy jej działanie na układ kostny, ale jest to zaledwie niewielka część jej możliwości. W wielu publikacjach naukowych udowodniono, że jest ona niezwykle skuteczna w schorzeniach takich jak: astma, cukrzyca, choroby autoimmunologiczne, nowotwory, depresja. Ponadto przyczynia się ona do sprawnego funkcjonowania układu immunologicznego.

Nie bez powodu przypisuje się jej tak znaczącą rolę. Wiemy, że reguluje ona działanie setek genów. Badania wykazały, że w błonach komórkowych, cytozolu, czy jądrze 30 różnych tkanek występują receptory witaminy D (VDR). Są tam zlokalizowane nie bez powodu. Służą do regulacji szeregu procesów wyłącznie przy udziale witaminy D.

Metabolizm

Pod nazwą witaminy D kryje się cała grupa substancji. Jednak najczęściej należy ją rozumieć, jako 1,25- dihydroksy-witaminę D3, czyli kalcytriol – postać aktywną. Możemy się również spotkać z jej odmianami czy metabolitami jak cholekalcyferol, kalcydiol (25- hydroksy-witamina D3). Jak są metabolizowane wymienione formy?

Witamina D3 jest pochodną cholesterolu, a dokładniej 7-dehydrocholesterolu, który pod wpływem promieni słonecznych ulega przemianie do prewitaminy D. Następnie postać ta zostaje przekształcona w organizmie w cholekalcyferol. W połączeniu z globuliną – specjalnym białkiem wiążącym witaminę D (DBP) cholekalcyferol zostaje przetransportowany do wątroby, gdzie zachodzą reakcje przekształcające go w postać aktywną. Przy udziale enzymów powstaje witamina 25-(OH)D, która przekazywana jest do tkanek. Wtedy może dojść do najbardziej znaczącej konwersji 25-hydroksy-witaminy D do postaci najsilniej aktywnej 1,25-dihydroksy-witaminy D. Przemiana ta ma miejsce w mitochondriach nerek, neuronów, komórek skóry, trzustce, węzłach chłonnych czy makrofagach. Stad prawidłowo działające mitochondria są niezbędne do efektywnego metabolizmu witaminy D.

Ocenia się, że większość zapotrzebowania jest zaspokajana w wyniku syntezy pod wpływem promieni słonecznych, natomiast jej uzupełnienie w diecie stanowi niewielki procent. Nie sposób zapewnić optymalnego poziomu tej substancji w naszej szerokości geograficznej,  jesienią i zimą, lub spędzając większość dnia w pomieszczeniu. W okresach o zmniejszonej ekspozycji na słońce zalecane jest więc suplementowanie tego niezbędnego składnika.

Co sprawia, że witamina D ma tak korzystne działanie?

Dzieje się tak między innymi za sprawą regulacji homeostazy wapnia w organizmie. Zazwyczaj wapnia mamy wystarczającą ilość w organizmie. Jednak przy niedoborze witaminy D wapnia zaczyna być proporcjonalnie za dużo, przez co blokuje on aktywność witaminy D. Nadmiar tego minerału nie jest korzystny i może odkładać się w tętnicach powodując ich zwapnienie. Dlatego istotna jest równowaga składników regulujących swoje wzajemne funkcje.

Bez witaminy D wapń nie może zostać uwolniony z mitochondriów i wykorzystany do przemian biochemicznych, czy działania enzymów. Witamina D kontroluje wchłanianie wapnia z jelit, współdziała z parathormonem biorąc udział w mineralizacji kości i utrzymaniu homeostazy wapnia w krwiobiegu. Niedobór tej witaminy uniemozliwia wykorzystanie wapnia, przez co zaczyna brakować nośnika informacji komórkowej. Co więcej witamina D odpowiada za aktywność enzymów zależnych od wapnia (kinaz wapniowych), które są kluczowe dla zachowania równowagi pomiędzy procesem podziału komórek, ich dojrzewaniu, czy ,,planowanej” śmierci – apoptozie.

Witamina D wpływa na dojrzewanie komórek kości, jej niedobór u dzieci powoduje rozwój krzywicy, a u dorosłych zaburzenia mineralizacji kości i zmniejszenie ich masy oraz osteoporozę.

Dlaczego kości potrzebują również witaminy K2?

Witamina K2 przyczynia się do prawidłowego metabolizmu i budowania kości. Jest niezbędnym towarzyszem dla wapnia i witaminy D oraz ich sprawnego wykorzystania. Witamina K to kofaktor enzymu gamma – glutamylokarboksylazy, który uczestniczy w wytwarzaniu białka niekolagenowego – osteokalcyny budującej tkankę kostną. Bez witaminy K przyłączenie wapnia do tkanki kostnej jest zwyczajnie niemożliwe. Stąd jej suplementacja jest wskazana jednocześnie z preparatami witaminy D, głównie u osób po 30 roku życia. Pamiętajmy, że jedyna gwarancja dotarcia witaminy K2 do mitochondriów jest dostarczenie jej odpowiednio wysokiej dawki 200µg. Wybierajmy preparat ze stabilną formą witaminy K2 MK-7 menachinonem-7, która ma zdolność do akumulacji we krwi co powoduje wysoce skuteczny transport wapnia z krwi do kości i dzięki temu utrzymanie prawidłowej gęstości kości. Stabilna forma witaminy K (MK - 7) jest również konieczna dla białek regulujących poziom wapnia w tętnicach. Witamina K2 (MK-7) MSE to preparat o wysokiej jakości, pozyskiwany w procesie biofermentacji, na bazie bakterii identycznych z tymi produkowanymi w naszej florze jelitowej i dzięki temu doskonale przyswajalny przez komórki jelit oraz bezpieczny. W odróżnieniu od preparatów z witaminą K pozyskiwaną z soi nie wywołuje reakcji alergicznych.

 

 

Witamina D wymaga obecności magnezu

Pamiętajmy, że organizm jest całościowym złożonym systemem. Dla zdrowia należy zadbać o poziom i równowagę wszystkich substancji naturalnych. Zwiększenie jednej z nich może powodować w konsekwencji wzrost zapotrzebowania na synergistyczne substancje. W taki sposób działa magnez - niezbędny dla sprawnego wykorzystania witaminy D. Uwrażliwia on tkanki na witaminę, co zapewnia jej optymalne funkcjonowanie. Jest również konieczny w przemianach związanych z wapniem.

Prozdrowotna rola witaminy D

Witamina D (cholekalcyferol) zmniejszając stan zapalny działa ochronnie na komórki. Hamuje interleukinę 2 komórek Th-1, oraz prozapalne cytokiny makrofagów (TNFα, IL-1. IL-6, IL-12). Stymuluje różnicowanie monocytów do makrofagów, oraz pomaga wytworzyć peptydy o działaniu antybakteryjnym: katelicydynę i β-defensynę 2. Dzięki tym właściwościom przyjmowanie witaminy D jest wskazane w leczeniu stanów zapalnych oraz chorób autoimmunologicznych. Dlatego zalecana jest suplementacja w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów, choroby Leśniowskiego-Chrona, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, stwardnienia rozsianego, łuszczycy, atopowego zapalenia skóry, cukrzycy i innych. Najnowsze badania udowadniają, że odpowiedni poziom witaminy D zapobiega rozwojowi grypy. Istnieje korelacja pomiędzy zmniejszoną ilością witaminy D w czasie zimy wynikająca z mniejszej dostępności promieniowania słonecznego, a wirusem grypy. Zbyt mała ilość witaminy D zmniejsza naszą odporność. Sytuacja ta wynika z faktu, że receptory witaminy D znajdują się na wielu komórkach układu odpornościowego odpowiedzialnego za walkę z wirusami i bakteriami6. Niedobór witaminy D powoduje zbyt małą aktywację układu immunologicznego i większą podatność na choroby.

Witamina D a nowotwory

Regulacyjna funkcja witaminy D wynika z kontrolowania produkcji kluczowych białek, które służą do aktywacji lub dezaktywacji genów. W ten sposób przyczynia się do ustalenia dalszych losów komórek. Wzrost i romanżanie komórek jest kontrolowane m.in. przez witaminę D co jest niezwykle istotne w przypadku komórek nowotworowych2. Witamina D zapobiega niekontrolowanemu wzrostowi (proliferacji) tych komórek3. Natomiast zdrowym komórkom daje sygnały do dojrzewania i różnicowania pod kątem ich przyszłych funkcji np. pobudzania układu immunologicznego4,5. Może także zapobiegać nadmiernym reakcjom immunologicznym obecnym w chorobach autoimmunizacyjnych.

Dane z badań na temat chorób nowotworowych wykazały, że uzupełnienie witaminy D w organizmie zmniejsza ryzyko zachorowania na najczęstsze postacie raka nawet o 50%. Racjonalne i udokumentowane zastosowanie naturalnych substancji pomaga zachować zdrowie, a witamina D jest jednym z takich składników.  

Witamina D a nadwaga

Istnieją też inne obszary aktywności witaminy D. Badania dowodzą, że jej niedobór prowadzi do nadwagi u nastolatków oraz utrudnia późniejszą redukcję wagi8.

Co więcej przeprowadzono badania na grupie kobiet z nadwagą i otyłością w którym dowiedziono, że witamina D pomaga zredukować nadmierne kilogramy. Witamina D miedzy innymi poprzez obniżanie kortyzolu – hormonu stresu zapobiega odkładaniu się tkanki tłuszczowej.

Zapotrzebowanie

Cholesterol cieszy się często złą sławą. Niepotrzebnie! Pełni on wiele istotnych funkcji w organizmie o których możesz przeczytać w artykule: Nie taki cholesterol straszny, a przede wszystkim jest prekursorem witaminy D. W zwiazku z tym jeżeli nasz organizm cierpi na deficyty cholesterolu warto wzbogacić o niego dietę przed rozpoczęciem suplementacji. Nie bez po