Wpływ kwasów omega-3 na hamowanie stanów zapalnych

Dlaczego niedobór kwasów omega-3 może przyczyniać się do rozwoju chorób cywilizacyjnych? Kiedy warto je suplementować i jaki preparat jest bezpieczny?

Wpływ kwasów omega 3 na hamowanie stanów zapalnych

Obecnie coraz częściej diagnozowane są tzw. choroby cywilizacyjne, czyli schorzenia o przewlekłym charakterze. Wszystkie je łączy jeden wspólny mianownik – współczesny styl życia,  w tym źle zbilansowana dieta, z  niską zawartością  kwasów tłuszczowych  omega-3, antyutleniaczy,  czy błonnika, w połączeniu z siedzącym trybem życia, nadmiarem stresu oraz zanieczyszczeniami środowiska. Wszystkie wyżej wymienione czynniki prowadzą do nadprodukcji  wolnych rodników tlenowych, te z kolei mogą uszkadzać poszczególne struktury naszego organizmu, finalnie prowadząc do rozwoju wielu chorób.

Dlaczego niedobór kwasów omega – 3 jest tak istotnym czynnikiem rozwoju chorób cywilizacyjnych? Otóż kwasy te wchodzą w skład każdej błony komórkowej w naszym organizmie. Zatem braki tego składnika mogą przyczyniać się do rozwoju niemal każdej z chorób. Ponadto nieodpowiednia proporcja kwasów omega-3 do omega-6 powoduje obniżenie ochrony naszych komórek przed wolnymi rodnikami co zwiększa ryzyko stanów zapalnych. 

Jak rozpoznać niedobór?

Niestety, nie występują typowe objawy niedoboru kwasów omega-3. Ze względu na to, że są one niezbędne każdej komórce naszego ciała symptomy świadczące o ich braku mogą pochodzić z praktycznie każdego narządu. Zatem, wysuszanie skóry i błon śluzowych, zapalenia spojówek bądź zespół suchego oka, częste infekcja, a nawet poważne choroby kardiologiczne mogą wskazywać na niedobory kwasów omega-3.

Nadmiar węglowodanów przyczynia się do rozwoju cukrzycy

Dieta bogata w węglowodany (przede wszystkim białe produkty mączne) prowadzi do szybko rozwijających się schorzeń, głownie otyłości i cukrzycy  typu 2. Stąd, w dzisiejszych czasach nie powinniśmy opisywać cukrzycy jako choroby osób dorosłych. Właściwsze i niestety bardziej aktualne będą terminy takie jak: „cukrzyca cywilizacyjna” czy „cukrzyca żywieniowa”, ponieważ od dawna coraz więcej młodych osób cierpi na tę chorobę, w tym także coraz więcej dzieci. Przyczyna jest zawsze taka sama – zbyt duża ilość węglowodanów w organizmie podnosi poziom cukru we krwi. Kiedy poziom cukru we krwi jest stale podwyższony, nasz organizm przekształca nadmiar węglowodanów w tłuszcz, który lokalizuje się głównie na brzuchu i biodrach. Badanie przeprowadzone na 84 tyś. pielęgniarek dowiodło, że gdy tylko 5% spożywanych węglowodanów prostych zostało zastąpione przez jednonienasycone kwasy tłuszczowe, ryzyko cukrzycy zmniejszyło się aż o 56%1.

Indeks glikemiczny

Pamiętajmy, że aby prawidłowo sklasyfikować węglowodany, należy wziąć pod uwagę indeks glikemiczny. Ta wartość określa wpływ żywności zawierającej węglowodany na poziom cukru we krwi. Spożywanie węglowodanów prostych o wysokim indeksie glikemicznym powoduje szybki wzrost jego poziomu, wówczas organizm zamienia węglowodany złożone w cukry proste. Przez ten proces trzustka zmuszona jest do produkowania znacznie większej ilości insuliny, aby cukier mógł dotrzeć do komórek organizmu. Węglowodany o niskim indeksie glikemicznym powodują ten sam proces, ale przebiega on zdecydowanie wolniej. Wysokie wartości glikemiczne mają wszystkie rodzaje cukrów oraz wszelkie produkty z białej mąki, jak również banany i ziemniaki. Większość warzyw oraz mąka pełnoziarnista mają niższe wartości glikemiczne i właśnie z tego względu stanowią zdecydowanie lepszy wybór.

Szczególne właściwości kwasów tłuszczowych omega-3

Szczególnie skuteczną ochroną przed powstaniem cukrzycy zapewniają wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, głównie dlatego, że poprawiają one działanie insuliny na jej receptory. Do tego stopnia, że u osób spożywających je regularnie ryzyko zachorowania na cukrzycę zmniejszone zostaje aż o połowę. Dodatkowo zwiększona konsumpcja kwasów omega-3, a zwłaszcza DHA (kwas dokozaheksaenowy), zwiększa gęstość mineralną kości, co czyni je mocniejszymi. Kwasy omega-3 sprzyjają rozwojowi osteoblastów, czyli komórek odpowiedzialnych za tworzenie kości, dlatego też wpływają korzystnie na funkcjonowanie stawów. Dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym omega 3 wpływają na redukowanie  bólu stawów i tym samym ograniczeń  ruchowych. ,,Omegi” są również niezwykle ważne dla naszego mózgu. Mózg zawiera aż 60% tłuszczu, a około 40% tłuszczu mózgowego składa się z substancji DHA i EPA (kwas eikozapentaenowy).  Wielonasycone kwasy tłuszczowe pomagają  w utrzymaniu elastyczności osłonek neuronów (osłonka mielinowa  zawiera około 75% tłuszczu, a w tym przeważają kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6).