Wątroba to niezwykle „zapracowany” narząd, który odpowiada za przebieg około 500 różnych funkcji m.in.: uczestniczy w trawieniu, produkuje żółć, magazynuje glukozę w postaci glikogenu, przechowuje witaminy, neutralizuje wolne rodniki. Przede wszystkim odgrywa główną rolę w oczyszczaniu organizmu z toksyn.

Co minutę filtruje ponad litr krwi usuwając z niej zbędne metabolity w tym nadmiar cholesterolu, hormony, czy leki. W obecnym świecie środowisko w jakim żyjemy nie ułatwia wątrobie tego zadania. Liczne zanieczyszczenia wody czy powietrza, wysoko przetworzona żywność, chemiczne dodatki utrudniają codzienny detoks. Sytuację dodatkowo pogarsza stres, nieodpowiedni sen oraz dieta. Nagromadzenie tych czynników nadmiernie obciążą wątrobę i może prowadzić do poważnych schorzeń.

Wątroba jest organem zawierającym szczególnie dużo mitochondriów. W skutek akumulacji dużej ilości toksyn może dochodzić do uszkodzeń mitochondriów co skutkuje spadkiem wytwarzania energii. Objawów może być wiele niekoniecznie powiązanych tylko z wątrobą np. możemy odczuwać obniżenie nastroju, czy bóle głowy, które w przypadku zaburzeń wątroby najczęściej lokalizują się w okolicy skroni. Ponadto wątroba odpowiada za wydalanie hormonów, więc jeżeli proces ich usuwania nie przebiega sprawnie może dodatkowo powodować zaburzenia równowagi hormonalnej. Czym jeszcze powinniśmy się zainteresować w trosce o wątrobę?

Przyczyny i skutki zaburzonej detoksykacji

Znaczący wpływ na zdolność wątroby do detoksu ma nieodpowiednia dieta, nadużywanie leków, kawy i alkoholu, palenie tytoniu. W wyniku dużej kumulacji toksyn wątroba nie jest w stanie sprawnie ich metabolizować. Wzrost konsumpcji węglowodanów szczególnie cukrów prostych prowadzi do zaburzenia metabolizmu węglowodanów, które nie mogą zostać zamienione na energię w mitochondrialnym cyklu Krebsa. Zostają odłożone w postaci tłuszczu zarówno w formie tkanki tłuszczowej, podwyższonego poziomu lipidów we krwi, czy stłuszczenia wątroby. Coraz częściej dochodzi rozwoju niealkoholowego stłuszczenie wątroby, który stał się bardzo poważnym problemem w krajach rozwiniętych. Mimo braku spożycia alkoholu komórki tłuszczowe zbierają się w wątrobie. Kiedy zawartość tłuszczu w tym narządzie przekracza 5,5% pojawiają się reakcje zapalne1. Wytwarzane są cytokiny prozapalne prowadzące do rozwoju stresu oksydacyjnego. Kiedy stan zapalny zacznie postępować i nie zostanie zahamowany może doprowadzić do zapalenia wątroby lub insulinooporności, a nawet nowotworów. Zaburzeniu ulega także oddychanie komórkowe2. Badania potwierdzają, że dysfunkcja mitochondriów oraz stres oksydacyjny odgrywają główna rolę podczas stłuszczenia3. Stłuszczenie wątroby nie daje oznak bólowych przez co długo bywa niewykryte. Dopiero, gdy pojawią się jego konsekwencje jak zapalenie, marskość wątroby, czy nowotwór zaczynamy reagować. Dlatego tak ważne jest dbanie o sprawne procesy oczyszczania w wątrobie.

Na co warto zwrócić uwagę?

Początkowo problemy z wątrobą nie mają charakterystycznych objawów związanych z narządem. Zaobserwowanie symptomów dodatkowo utrudniają liczne powiązania z innymi procesami.

Na zaburzenia pracy wątroby mogą wskazywać: problemy z cerą i wzrokiem, osłabienie więzadeł, gromadzenia tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha, nadwrażliwość na substancje chemiczne, ciągłe zmęczenie, problemy ze snem, nadciśnienie. Ponadto w wyniku schorzeń wątroby dochodzi do zaburzonego wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Składniki odżywcze nie są przekształcane do postaci dostępnej dla komórek. Mogą wystąpić nietolerancje pokarmowe, alergie, problemy trawienne i dysfunkcje pęcherzyka żółciowego.

Wątroba reguluje poziom glukozy i glikogenu. Dlatego w wyniku zaburzeń jej funkcjonowania może pojawić się insulinooporności. Powinna być dla nas sygnałem ostrzegawczym, że możemy mieć problem z wątrobą.
Najlepszym rozwiązaniem są badania laboratoryjne. Najbardziej wartościowym pomiarem jest wskaźnik γ-GT, którego podwyższony poziom oznacza zaburzony metabolizm glutationu i sygnalizuje istniejące zagrożenie.
Podejrzewając problemy z pracą wątroby warto wykonać pomiary cholesterolu i jego frakcji. Zaburzeniom pracy wątroby towarzyszy nieprawidłowy metabolizm tłuszczu co odzwierciedlają wyniki transaminaz wątrobowych i lipidów we krwi: wysoki LDL, a niski HDL.

 

Wsparcie wątroby

Często źle rozumiemy pojęcie detoksu. Jest to często długi proces, który wymaga wieloaspektowego wsparcia dla skutecznego przebiegu. Monodieta lub głodówka bez odpowiedniego przeprowadzenia, wsparcia wątroby i mitochondriów nie jest bezpiecznym rozwiązaniem. Istnieje kilka etapów wsparcia detoksu wątroby. Przede wszystkim jednak należy wyeliminować przetworzone produkty, oraz toksyny i substancje chemiczne z diety, unikać kofeiny, tytoniu, alkoholu. Zmniejszyć ilość toksyn przyjmowanych w postaci leków, kosmetyków. Konieczne jest także dostarczenie niezbędnych mikroskładników dla prawidłowej pracy mitochondriów i komórek.

Dieta