Witamina B3 to rozpuszczalna w wodzie witamina z grupy B. Jej mniej aktywna biologicznie postać – niacyna ulega przetworzeniu do aktywniejszej formy – amid kwasu nikotynowego. Kluczowa rola witaminy B3 w organizmie człowieka została rozpoznana już w 1937 roku wraz z odkryciem jej zdolności do całkowitego wyleczenia choroby o nazwie pelagra. Współczesne badania nad amidem kwasu nikotynowego wskazują jednoznacznie na jej dobroczynny wpływ na stan naszej skóry. Czy witamina B3 to faktycznie Witamina Młodej i Promiennej Skóry? Przekonajcie się sami.

Witamina B3 a niacynamid

Kwas nikotynowy (znasz go pod nazwą niacyna) oraz amid kwasu nikotynowego (niacynamid) to dwie podobne postacie witaminy B3. Zdrowy organizm może konwertować swobodnie jedną formę tej witaminy w drugą, w zależności od zapotrzebowania. Amid kwasu nikotynowego to aktywna (i bardziej bezpieczna przy suplementacji) postać kwasu nikotynowego, czyli niacyny, która stanowi kluczowe ogniwo transportu jonów wodoru i uczestniczy w komórkowych procesach produkcji energii. Jeżeli nie obce są Ci pojęcia NAD oraz NADP, to wiedz, że ich niezbędny element stanowi właśnie amid kwasu nikotynowego¹.

Chociaż amid kwasu nikotynowego wykazuje tą samą aktywność co kwas nikotynowy (niacyna), w organizmie pełni on nieco inną funkcję i przynosi nieco inne efekty. W odróżnieniu od niacyny, amid kwasu nikotynowego nie obniża poziomu cholesterolu w organizmie i nie powoduje zaczerwienienia skóry (jako skutek uboczny suplementacji)². Niezależnie od formy, niedobory witaminy B3 prowadzą do wystąpienia pelagry, ciężkiej choroby, do której objawów systemowych należą chociażby zapalenie skóry, biegunka, demencja, a która nieleczona może prowadzić nawet do śmierci pacjenta. Zjawisko to sprawiło, iż początkowo witaminę B3 określono jako Czynnik Zapobiegający Pellagrze (Pellagra-Preventing-Faktor), w skrócie: witamina PP. Niedostateczne zaopatrzenie organizmu w witaminę B3 to także czynnik ryzyka demencji, problemów ze strony układu trawiennego, niewytłumaczalnego zmęczenia i braku sił, problemów ze snem, a potencjalnie także objawów przypominających schizofrenię³.

Niacynamid i jego właściwości – jak witamina B3 działa na skórę

Amid kwasu nikotynowego posiada też bezcenne, klinicznie przebadane dobroczynne właściwości dla naszej skóry. Siła działania witaminy B3 na skórę zależy od dawki oraz biodostępności substancji czynnej⁴. Zewnętrzna aplikacja serum lub kremu z amidem kwasu nikotynowego^1,5,6:

• wzmacnia barierowe funkcje naskórka,
• ogranicza utratę wody i nawilża skórę od wewnątrz,
• wspiera syntezę keratyny i ceramidów,
• przyspiesza dyferencjacje keratynocytów (komórek skóry),
• podnosi wewnątrzkomórkowy poziom NADP w komórkach skóry, przez co przyczynia się do poprawy zaopatrzenia tych komórek w energię,
• przeciwdziała efektom starzenia skóry, wygładzając zmarszczki oraz chroniąc komórki skóry przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych,
• łagodzi stany zapalne skóry, jakie towarzyszą trądzikowi, trądzikowi różowatemu (rosacea) oraz wszelkiego rodzaju podrażnienia skóry,
• działa kojąco przy atopowym zapaleniu skóry oraz łuszczycy,
• przeciwdziała związanemu z procesami starzenia żółknięciu skóry,
• zwęża pory, minimalizuje widoczność porów skóry,
• hamuje procesy pigmentacji skóry (zapobiegając na przykład plamom starczym oraz hiperpigmentacji),

Korzystny wpływ na naszą cerę przy jednoczesnym bezpieczeństwie stosowania doceniła również Amerykańska Agencja ds. Żywności, która uznała amid kwasu nikotynowego za bezpieczny dodatek do kosmetyków i żywności, klasyfikując ją jako GRAS (Generally Recognised as Safe). Dopuszczone do obrotu stężenie amidu kwasu nikotynowego sięga nawet 10%^7,8,9.

Dostateczne zaopatrzenie organizmu w witaminę B3 – zarówno ze źródeł spożywczych, jak też poprzez ostrożną suplementację i ewentualnie kosmetyki, wspiera zarówno zdrowie całego ciała i jednocześnie piękno skóry¹⁰. W opinii uczonych, takie dobroczynne właściwości witaminy B3 wiążą się przede wszystkim z jej zdolnością wspierania mitochondrialnych procesów energetycznych (jako źródło NADP), właściwościami przeciwutleniającymi oraz hamowaniem odpowiedzi zapalnej. Dla maksymalizacji efektów działania witaminy B3, warto zadbać o wystarczające zaopatrzenie organizmu w ten mikroskładnik odżywczy zarówno od wewnątrz jak i na zewnątrz.

Kosmetyki z niacynamidem

W kosmetyce produkty z witaminą B3 chętnie stosuje się przy wyrobie produktów o działaniu anti- aging oraz rozjaśniających cerę¹¹. Witamina B3 zawdzięcza swoje antypigmentacyjne właściwości zatrzymywania transferu melaniny do keratynocytów (komórek skóry). Odmładzające działanie witaminy B3 synergicznie wzmacniają też peptydy oraz pełniące funkcję przeciwutleniacza estry retinylu/retinol (witamina A). Inne badanie sugeruje synergiczne efekty jednoczesnego stosowania amidu kwasu nikotynowego oraz cynku, w szczególności dzięki właściwościom antybakteryjnym oraz redukcji produkcji sebum¹².

RADA: Pierwsze efekty działania kremów z amidem kwasu nikotynowego dają się zauważyć dopiero po kilku tygodniach regularnego stosowania, dlatego stosując kosmetyki zawierające amid kwasu nikotynowego bądź cierpliwy i daj Naturze czas.

Komórki, w których nagromadziło się zbyt wiele cząsteczek wapnia Ca+, narażone są na uruchomienie naturalnych procesów apoptotycznych i przedwczesną śmierć komórkową. Zjawisko to dotyczy wszystkich komórek – w tym również keratynocytów. Dlatego uczeni przypuszczają, iż przeciwstarzeniowe właściwości witaminy B3 mogą wiązać się z jej zdolnością blokowania akumulacji jonów wapnia Ca+ na poziomie komórkowym, jak również ochrony komórek i ich mitochondriów przed niszczycielskim działaniem wolnych rodników tlenowych¹³.

Suplementacja niacyny

Jak już wspomnieliśmy, witamina B3 przyjmowana doustnie również wspiera piękno naszej skóry oraz zdrowie wszystkich komórek ogółem. Takie dobroczynne działanie amidu kwasu nikotynowego wiąże się między innymi z pozytywnym wpływem tego mikroskładnika odżywczego na nasze mitochondria. Autorzy pewnej publikacji z 2022 zaobserwowali, iż podczas suplementacji witaminą B3 mitochondria komórek były większe, ich grzebienie mitochondrialne – bardziej pofałdowane, a metabolizm mitochondrialny – wyraźnie wydajniejszy¹⁴. Równie pozytywny wpływ witaminy B3 zaobserwowano chociażby w przypadku komórek neuronów (zapobieganie apoptozie tych komórek, łagodzenie lokalnych stanów zapalnych w obrębie centralnego układu nerwowego, uruchamianie ochronnego i naprawczego szlaku metabolicznego NAD-SIRT3-SOD2), co czyni z tego mikroskładnika odżywczego cenną broń w walce z chorobami neurodegeneracyjnymi¹⁵.

Jednocześnie kilka studiów klinicznych zwraca uwagę na potencjalnie pozytywny wpływ suplementacji amidu kwasu nikotynowego w ramach adjuwantnej terapii nowotworów skóry.

Zgodnie ze starszymi publikacjami amid kwasu nikotynowego może wspierać prewencję nawrotów nowotworu raka skóry oraz zapobiegać wystąpieniu raka kolczystokomórkowego skóry (SCC)¹⁶. Nowsza obszerna analiza przeglądowa z 2022 roku sugeruje jednak, iż amid kwasu nikotynowego może zapobiegać nie tylko wystąpieniu SCC, lecz również raka podstawnokomórkowego skóry (BCC)¹⁷.

Reklama

QuinoMit® Q10 Fluid – Ubichinol MSE Sprawdź

Kompendium Medycyny Mitochondrialnej Sprawdź

B-Kompleks Intercell® Sprawdź

Witamina B3 MSE Sprawdź

Spożywcze źródła witaminy B3, czyli jak odżywić skórę od wewnątrz

• pierś z kurczaka lub indyka- zdecydowanie najbogatsze źródło,
• ryby,
• orzechy ziemne,
• brązowy ryż,
• ziarno słonecznika,
• grzyby,
• brzoskwinie,
• soczewica,

Aminokwas tryptofan stanowi substrat do endogennej produkcji witaminy B3 w organizmie człowieka, kofaktorem tego procesu jest między innymi witamina B6. Dla lepszego zaopatrzenia organizmu w witaminę B3 możesz sięgnąć też po:

• płatki owsiane,
• banany,
• awokado,
• kakao i gorzką czekoladę,
• drób,
• tuńczyk,
• mleko i produkty mleczne.

Szacuje się, iż do wyprodukowania 1 mg niacyny nasz organizm potrzebuje około 60 mg tryptofanu¹⁸. Z kolei 60 mg tryptofanu dostarczy Ci 21g gorzkiego kakao, 18g sera żółtego lub 15g piersi z kurczaka19. Dobowe zapotrzebowanie zdrowych dorosłych osób na tę witaminę szacuje się na poziomie 12-16mg.

Niedobór witaminy B3

Wegetarianie, a szczególnie weganie są zagrożeni niedoborami witaminy B3. Kolejnym czynnikiem ryzyka jest tutaj dominacja diety przez wyroby na bazie kukurydzy (a częściowo też kaszy jaglanej), ponieważ zawarta w tych produktach witamina B3 jest niedostępna dla naszego organizmu. Również regularne spożywanie alkoholu sprawia, że nasz organizm może być zagrożony brakiem niacyny / niacynamidu. Choroba Crohna-Leśniowskiego, przewlekłe stany zapalne jelit i resekcja jelita grubego, to kolejne czynniki ryzyka niedoborów tego mikroskładnika odżywczego^3,20,21,22.

Skutki ubocznie przyjmowania niacynamidu

Przyjemne dodatkowe „skutki uboczne” stosowania doustnych preparatów z amidem kwasu nikotynowego to²³:

• poprawa pracy mięśni,
• możliwa poprawa funkcji pamięciowych mózgu,
• ochrona układu krążenia w przypadku problemów ze stłuszczeniem wątroby, niealkoholowym stłuszczeniowym zapaleniem wątroby bądź też marskością wątroby,
• usprawnienie pracy mitochondriów ogółem, a tym samym więcej energii do życia.

Kosmetyki z witaminą B3 nie są cudownym środkiem, który w magiczny sposób może odwrócić czas i odmłodzić naszą skórę. Jednocześnie amid kwasu nikotynowego, zarówno samodzielnie jak też synergicznie, w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, może wspierać naturalne piękno i młodość naszej skóry zarówno od wewnątrz, jak i od zewnątrz. Stosując wysokiej jakości produkty z witaminą B3 o dostatecznie dobrej biodostępności oraz w odpowiedniej dawce w bezpieczny sposób wspomagasz naturalne procesy odnowy komórek skóry i pozytywnie wpływasz na stan cery. Szkoda, że nie wiedziałam o tym kilka lat wcześniej. Jak dobrze, że mogę zacząć jeszcze skuteczniej dbać o moją skórę już dzisiaj!