Cynk to jeden z mikroelementów, który umożliwia organizmowi prawidłowe funkcjonowanie – pełni w nim wiele ważnych funkcji. Wynika to z faktu, że uczestniczy w działaniu około 300 różnych enzymów: SOD-1, która niweluje wolne rodniki, enzymów wtórnego odzyskiwania ubichinonu (koenzymu Q10), rozkładu homocysteiny (której nadmiar jest wyjątkowo niebezpieczny), syntezy hemu, syntezy insuliny, protein wiążących retinol, aromatazy, karboksylazy pirogronianowej, dehydrogenazy alkoholowej i innych.

Szeroka rola cynku powoduje, że niedobory tego pierwiastka mają ogromne znaczenie dla naszego metabolizmu,
w szczególności zaś dla układu odpornościowego oraz dostarczania energii.

Od dawna wiadomo, że zapewnienie odpowiedniej ilości cynku jest niezbędne dla każdego z nas. Wiedza o cynku ma bardzo długą historię. Cynk w postaci maści używany był ponad 5 tysięcy lat temu przez Egipcjan w celu przyspieszenia gojenie się ran. Powinniśmy pamiętać o cynku również dzisiaj, zwłaszcza w okresach spadku odporności. Kiedy temperatury wahają się między ok. 8˚C a -2˚C, ponieważ są to idealne warunki do namnażania się wirusów, a w walce z nimi cynk nie ma sobie równych!

Cynk wzmacnia układ odpornościowy

Cynk zauważalnie zwiększa odporność. Działa przeciwwirusowo poprzez aktywowanie komórek opornościowych do walki (limfocytów T i komórek NK), natomiast niedobór cynku sprzyja stanom zapalnym. Wykazano, że niedobór cynku rozregulowuje działanie cytokiny stanu zapalnego IL-6. W ten sposób niski poziom cynku może również pośrednio prowadzić do zwiększonego stanu zapalnego i łatwiejszego rozwoju infekcji. Badania potwierdziły, że osoby otrzymujący cynk przy pierwszych objawach przeziębienia dochodziły do zdrowia aż 3 krotnie szybciej niż osoby, które otrzymywały placebo2.

Jak działa cynk na układ odpornościowy?

Cynk ma rzadką zdolność do hamowania namnażania się wirusów, co tłumaczy dlaczego najskuteczniej przyjmować go już na początku pojawienia się objawów choroby (najlepiej w pierwszej dobie). Cynk nie dopuszcza do namnażania się oraz zasiedlania wirusów w śluzówce gardła i nosa które zazwyczaj jako pierwsze są atakowane podczas infekcji górnych dróg oddechowych. Inne mechanizmy działania cynku na układ odpornościowy i infekcje są nadal badane.

Cynk wspomaga budowanie mięśni i zdrowie skóry

Część enzymów zależnych od cynku bierze udział w podziale komórek i syntezie białek. Oznacza to, że bez cynku mięśnie nie mogą zostać poprawnie zbudowane, a rany nie goją się prawidłowo. Stąd pierwszym symptomem niedoboru cynku są białe plamki na paznokciach, problemy ze skórą i błonami śluzowymi. Dzieje się tak dlatego, że skóra, błony śluzowe i układ odpornościowy zbudowane są z komórek, które szybko i intensywnie dzielą się. Stąd przy niedoborze cynku, to właśnie ten szybki podział komórek nie może już zachodzić prawidłowo. Pojawiają się zaburzenia smaku (błona śluzowa jamy ustnej), biegunka (błona śluzowa jelit), zapalenie skóry i trądzik, opóźnione procesy gojenia się ran. (Więcej na temat roli cynku dla skóry, włosów i paznokci w artykule: Cynk- minerał piękna).

Cynk do walki z wolnymi rodnikami

Cynk jest uważany za istotny składnik systemu ochronnego organizmu, ponieważ jest ważnym koenzymem w procesach detoksykacji. Jako składnik dehydrogenazy alkoholowej, cynk pomaga w detoksykacji alkoholu, jako składnik metalotioneiny w detoksykacji metali ciężkich i jako składnik dysmutazy ponadtlenkowej (SOD-1) w walce z wolnymi rodnikami.

Cynk wpływa na dobry nastrój

Badania wykazały również, że niedobór cynku sprzyja depresji. Odpowiedzią na to zagadnienie jest rola cynku jako składnika ważnego enzymu (dekarboksylazy aromatycznych L-aminokwasów), która uczestniczy w syntezie serotoniny - neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za nasz nastrój i samopoczucie.

Cynk w cukrzycy

Cynk zmagazynowany jest m.in. w komórkach trzustki wydzielających insulinę i znajduje się tam nie przypadkiem. Jony cynku w połączeniu z insuliną tworzy kompleksy, które umożliwiają utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi. Niedobór cynku powoduje zmniejszone wydzielania i aktywność insuliny, a w konsekwencji – mniejszy wychwyt glukozy3.
Z tego powodu diabetycy szczególnie powinni sprawdzać poziom cynku w organizmie. Diabetycy z niskim poziomem cynku cierpią z powodu znacznie silniejszych skutków ubocznych cukrzycy, takich jak wysokie ciśnienie krwi, choroba wieńcowa i podwyższony poziom trójglicerydów.

Cynk szczególnie ważny dla seniorów

Z badań przeprowadzonych przez profesora Wonga i jego zespół wynika, że ​​niedobór cynku u osób po 65 roku życia może prowadzić do słabszej odpowiedzi immunologicznej, co oczywiście zwiększa ryzyko chorób przewlekłych4. Słabsza reakcja immunologiczna oznacza, że ​​bakterie, wirusy, toksyny, a nawet komórki nowotworowe nie mogą być skutecznie kontrolowane przez układ odpornościowy, a ryzyko zachorowania wzrasta. Seniorzy często potrzebują więcej cynku, ponieważ układ odpornościowy ulega osłabieniu wraz z wiekiem, a absorpcja pierwiastków staje się utrudniona, dodatkowo osłabiają ją przyjmowane leki oraz niewłaściwe nawyki żywieniowe.

Niedobór cynku u dzieci

Słaby apetyt, słaby wzrost, a do tego chęć zjadania lub lizania pewnych przedmiotów — mogą wskazywać na niedobory cynku u dzieci, także i tych, które są na pozór dobrze odżywiane i zupełnie zdrowe. Stwierdzono to po badaniach nad zawartością cynku we włosach niemowląt i małych dzieci. Dziewczynka, mająca zaledwie 18 miesięcy, zdradzała dziwne zainteresowanie metalowymi przedmiotami, np. obgryzała stalowy pasek, przytrzymujący róg dywanu, a także żuła swoje własne włosy. Mimo tzw. zdrowego odżywiania miała słaby apetyt i bardzo powoli rosła. Gdy zaczęto jej podawać cynk, wszystkie te ,,apetyty" i objawy niedorozwoju zaczęły znikać po 3 dniach. Badania zawartości cynku we włosach wykazywały bardzo niski jego poziom (mimo że cynku we włosach jest i tak zwykle więcej niż choćby we krwi czy nerkach). Cynk jest szczególnie ważny u chłopców w wieku dziecięcym, ponieważ  hamuje aktywność aromatazy – enzymu, który przekształca androgeny w estrogeny i uważa się ją za jeden z kancerogenów1. Dlatego prawidłowe zaopatrzenie organizmu w cynk sprzyja wykształceniu się cech męskich u chłopców.

Cynk zmniejsza ryzyko śmierci z powodu infekcji

Odpowiednia suplementacja tego minerału jest w stanie zmniejszyć liczbę przypadków śmiertelnych u dzieci w sytuacjach występowania biegunki oraz infekcji dolnych dróg oddechowych. Jednocześnie hamuje rozwój chorób biegunkowych. W rozwijających się krajach tropikalnych dodawanie cynku do żywności zmniejszyło nawet ryzyko śmierci z powodu malarii. Międzynarodowy zespół badawczy przeanalizował dane od ponad 200 000 dzieci w wieku od 6 miesięcy do 12 roku życia. Udowodniono, że cynk wzmacnia układ immunologiczny oraz chroni przed infekcjami a ponadto zapobiega zaburzeniom wzrostu5.

Jak są objawy niedoboru cynku?

  • osłabienie odporności,
  • zmęczenie oraz problemy z koncentracją
  • problemy z widzeniem o zmroku,
  • utrudnione gojenie się ran,
  • białe plamki na paznokciach,
  • wypadanie włosów,
  • afty,
  • uszkodzenia włókien nerwowych,
  • anemia,
  • wrażliwość błon śluzowych ( jamy ustnej, układu pokarmowego i moczowo – płciowego)
  • zaburzenia metabolizmu glukozy wskutek insulinooporności
  • problemy z zajściem w ciążę

W przypadku, gdy zaobserwujemy u siebie kilka z wymienionych wyżej objawów, a zwłaszcza, gdy wykonane badania laboratoryjne potwierdzą niedobór tego mikroelementu, należy zacząć suplementować cynk.

Przyczyny niedoboru cynku

Co sprawia, że mimo iż mamy szeroki dostęp do żywności, często nawet przejadamy się, a dalej brakuje nam cennych składników? Niewątpliwy wpływ ma to jaką żywność wybieramy, ponieważ niektóre z popularnych obecnie produktów po prostu hamują przyswajanie cynku w organizmie. Większość z nas ma go za mało, ponieważ jest on w produktach, które jemy rzadko i w małych ilościach. W dodatku jego wchłanianie bywa utrudnione. Największymi wrogami cynku są alkohol, cukier, nadmiar błonnika, produkty wzbogacone w miedź i żelazo. Do przyczyn niedoborów cynku należy przede wszystkim niewłaściwa dieta, problemy z wchłanianiem, choroby towarzyszące oraz stosowanie leków i używek.

Osoby które powinny szczególnie dbać o odpowiedni poziom cynku to:

  • osoby z niedoborami cynku,
  • dzieci,
  • seniorzy,
  • kobiety w ciąży,
  • sportowcy wyczynowi (ze względu na duże straty cynku z potem - 1 mg/litr potu)
  • osoby przewlekle chore na cukrzycę, ostre i przewlekłe infekcje, choroby zapalne jelit, nowotwory, anoreksję, choroby nerek

Leki obniżające poziom cynku

Wśród leków, które mogą obniżyć poziom cynku np. poprzez nadmierne wydzielanie cynku z moczem znajdują się:

  • antybiotyki (np. przeciwko infekcjom dróg oddechowych, jelit i układu moczowo-płciowego)
  • leki zobojętniające kwas żołądkowy
  • tabletki antykoncepcyjne
  • cyklosporyna A (w chorobie Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, ciężkim atopowym zapaleniu skóry i łuszczycy itp.)
  • kortyzon (w przewlekłym stanie zapalnym, chorobach skóry i chorobach autoimmunologicznych)
  • diuretyki (w przypadku retencji wody )
  • Inhibitory ACE (dla wysokiego ciśnienia krwi)
  • radioterapia i chemioterapia

Wiele z tych leków jest przyjmowanych przez długi czas co może prowadzić do przewlekłego i zauważalnego niedoboru cynku.

Zapotrzebowanie na cynk

Oficjalnie zalecana dzienna dawka cynku wynosi od 3-7 mg dla dzieci (w zależności od wieku), 7 mg dla kobiet, 9-10 mg dla mężczyzn, 11 mg dla kobiet w ciąży i karmiących. Jednak, aby uzupełnić niedobory wewnątrzkomórkowo, często potrzebujemy dawek rzędu 15-30 mg na dobę1. Niektórzy z nas powinni zwrócić szczególna uwagę na poziom cynku w organizmie i wykonywać jego badanie.

Poziom cynku najlepiej badać z krwi (krew z heparyną / EDTA) i określać stężenie wewnątrzkomórkowo, którego norma wynosi 9 -12 mg/l. Ponieważ serum krwi (popularne badanie) znajduje się tylko 1-2% całkowitej ilości cynku, obecnego w naszym organizmie, a 85% znajduje się w czerwonych krwinkach, dlatego jedyną rzetelną oceną ilości cynku w organizmie jest analiza wartości wewnątrzkomórkowych1.

Jak uzupełnić niedobór cynku?

Osoby które często sięgają po chleb, bułki, ciasta i makarony z białej mąki i produktów mlecznych (które utrudniają wchłanianie cynku) są szczególnie narażone na niedobór cynku, ponieważ te produkty mają wyjątkowo niską zawartość tego pierwiastka. Przede wszystkim należy zacząć od wprowadzenia produktów bogatych w cynk: wątroba cielęca, pestki dyni czy kakao. W nieco mniejszej ilości cynk występuje w: wątrobie wieprzowej, serze ementaler, pieczeni wołowej, nasionach fasoli, kaszy gryczanej, migdałach, płatkach owsianych, chlebie żytnim razowym, gorzkiej czekoladzie, sardynkach i zielonym groszku.

W przypadku poważnych niedoborów, nietolerancji wielu pokarmów bogatych w cynk, warto zastosować jego suplementację. Bardzo dobrym wyborem są preparaty chelatowane w których cynk jest wysoce przyswajalny. Niezwykle istotna jest odpowiednio wysoka dawka – 15mg w tabletce, dzięki której cynk może osiągać optymalne stężenie wewnątrzkomórkowe i skutecznie działać jako kofaktor enzymów zapewniając prawidłowe wytwarzanie energii w mitochondriach. Taką formę cynku można znaleźć w preparacie Cynkomit MSE.

Uwaga na nadmiar cynku

Podczas suplementacji cynku należy zachować umiar i regularnie badać jego poziom, ponieważ w naszym organizmie nadmiar cynku może hamować oksydację cytrynianu, a w przypadku niewydolności nerek kumulować się w organizmie1. Nadmiar cynku może hamować działanie akonitazy, a tym samym przebieg całego cyklu cytrynianowego, przez co potencjał błony mitochondrialnej ulega depolaryzacji. W takich warunkach synteza wolnych rodników tlenowych rośnie6. Szczególnie osoby z zaburzeniami funkcjonowania mitochondriów, chorobami nerek lub nowotworami powinny rozpocząć suplementacje po konsultacji z lekarzem lub specjalistą.

Autor: Paulina Żurek

Bibliografia:

  1. Kuklinski. B.: Mitochondria. Diagnostyka uszkodzeń mitochondrialnych i skuteczne metody terapii. Mito-pharma, Gorzów Wielkopolski, 2017.
  2. https://academic.oup.com/ofid/article/4/2/ofx059/3098578
  3. B.Gapys, A.Raszeja-Specht, H.Bielarczyk.: Rola cynku w procesach fizjologicznych i patologicznych organizmu. Diagn Lab 2014; 50(1): 45-52
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25656040
  5. https://www.zentrum-der-gesundheit.de
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16060292

Artykuł sponsorowany

Na silny ból

Cierpisz z powodu uporczywego bólu? Sięgnij po kurkumę! Zawarty w kurkumie fitoskładnik odżywczy – kurkumina wykazuje naturalne działanie przeciwbólowe, antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe, antybakteryjne i przeciwzapalne. Wyciągi z kurkumy to skuteczna broń w walce z reumatoidalnym zapaleniem stawów, hipercholesterolemią, miażdżycą, stanami zapalnymi skóry (również do stosowania zewnętrznego) oraz niektórymi nowotworami, wspiera też funkcjonowanie wątroby oraz spalanie tłuszczu.

Leksykon Zdrowia
4 4-HNE 4-HYDROKSYNONENAL 5 5-MTHF A ACESULFAM K ACETON ACETYLACJA ACETYLO-COA ADDISONA, ZESPÓŁ ADENINA ADENOZYNOTRÓJFOSFORAN ADINOPEKTYNA ADIPOCYTY ADMA AGE AKONITAZA AKROLEINA AKTYWNY OCTAN ALFA, FALE MÓZGOWE ALLOSTERYCZNY MODULATOR AMD AMID KWASU NIKOTYNOWEGO AMPK AMYLAZA ANGIOGENEZA ANGIOTENSYNA ANTYOKSYDANTY APOPTOZA ASPARTAM ATP AUTOFAGOCYTOZA ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY (AZS) B BABKA JAJOWATA BETA - OKSYDACJA KWASÓW TŁUSZCZOWYCH BETA, FALE MÓZGOWE BETA-BLOKERY BIAŁA TKANKA TŁUSZCZOWA BIAŁKO C-REAKTYWNE BŁONNIK POKARMOWY BRĄZOWA TKANKA TŁUSZCZOWA BRCA1 C CFS CHELATACJA CHROMOGRANINA A CIAŁA KETONOWE CISPLATYNA CK COMT CORICH CYKL COX CRP CYJANOKOBALAMINA CYKL CYTRYNIANOWY CYKL KREBSA CYKL KWASU CYTRYNOWEGO CYKL MOCZNIKOWY CYKL ORNITYNOWY CYKLAMINIAN CYKLOOKSYGENAZA PROSTAGLANDYNOWA CYP2D6 CYSTATIONINA CYTOCHROM C CYTOKINY STANU ZAPALNEGO CYTOZYNA CYTRULINA CZYNNIK INDUKOWANY HIPOKSJĄ CZYNNIK TOLERANCJI GLUKOZY CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYNIOWEGO CHOLINA D DEHYDROGENAZA PIROGRONIANOWA DEHYDROGENAZY DEKSTRYNA DELTA, FALE MÓZGOWE DHA DIALDEHYD MALONOWY DINUKLEOTYD NIKOTYNOAMIDOADENINOWY DIOKSYGENAZA DIOKSYNY DOKSORUBICYNA DYSMUTAZA PONADTLENKOWA DYSTONIA DESATURACJA E EBV ECGF EEG ELEKTROENCEFALOGRAFIA ENDOTOKSYNA ENO ENTEROCYTY EPA EPIGENETYKA ERYTRYTOL F FAD FADH2 FENOLOWE KWASY FERMENTACJA MLECZANOWA FIBRATY FIBROMIALGIA FILOCHINON FITOSTERYNY FITOWY, KWAS FLAWONOIDY FLUPIRTYNA FMS FOSFATYDYLOSERYNA FOSFORAN-5-PIRYDOKSALU FOSFORYLACJA OKSYDACYJNA FRATAKSYNA FRUKTOZO-1,6-BIFOSFORAN FURANY FAGOCYTOZA G GABA GALAKTOZA GALENIKA GAMMA, FALE MÓZGOWE GASTRYNA GENISTEINA GLICEROLO-3-FOSFORAN GLIKOLIZA GLUKAGON GLUKOKORTYKOIDY GLUKONEOGENEZA GLUT GLUTAMINA GLUTAMINIAN GLUTATION GLUTATION ZREDUKOWANY GSH GSSG GTP GUANINA H HAPTOKORYNA HBA1C HDL HEMOGLOBINA HENLEGO, PĘTLA HIF1Α HIPOKSJA HISTONY HOLOTRANSKOBALAMINA HYDROPEROKSYLOWY, RODNIK HASHIMOTO I IGA IGE IGF-1 IGG IMMUNOGLOBULINA A IMMUNOGLOBULINA E IMMUNOGLOBULINA G INDEKS GLIKEMICZNY (IG) INDEKS INSULINOWY (FII) INHIBITORY ENZYMÓW INHIBITORY POMPY PROTONOWEJ INO INSULINA INSULINOOPORNOŚĆ INULINA INULINA K KALCYTRIOL KANCEROGEN KARBOKSYLAZA PIROGRONIANOWA KARDIOLIPINA KATECHOLO-O-METYLOTRANSFERAZA KERATYNA KETOGENEZA KINAZA KREATYNOWA KINAZA MTOR KOBALAMINA KOENZYM A KOENZYM Q10 KOFAKTOR KOMPLEKS DEHYDROGENAZY PIROGRONIANOWEJ KOZŁEK LEKARSKI KREATYNA KREATYNINA KSENOBIOTYKI KSYLITOL KUMARYNA KWAS ALFA - LINOLENOWY KWAS DOKOZAHEKSAENOWY KWAS EIKOZAPENTAENOWY KWAS GAMMA-AMINOMASŁOWY KWAS LINOLOWY KWAS LIPONOWY KWASICA KETONOWA KWASICA METABOLICZNA KWASICA MLECZANOWA KWASU MLEKOWEGO CYKL KWAS MLEKOWY KATALAZA KLASTER Ł ŁAŃCUCH ODDECHOWY L LDL LEKTYNY LEPTYNA LEPTYNOOPORNOŚĆ LIGAND LIGNANY LIKOPEN LIMONINA LINDAN LINDANY LIPAZA LIPOLIZA LIZOSOM M MALONOWY, DIALDEHYD MALTODEKSTRYNA MAŚLAN MASŁOWY, KWAS MCS MDA MDR – P MEDYCYNA MITOCHONDRIALNA METYLACJA METYLOKOBALAMINA MITOCHONDRIUM MITOFAGIA MLECZAN MRNA MRNA MTDNA MTHFR MTNO MTRNA N NAD NAD+ NADH NADPH NADTLENEK WODORU NADTLENOAZOTYN NEFRONU, PĘTLA NFKB NIACYNA NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE NIEZBĘDNE NIENASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE NLPZ NMDA NNO O OKSYDAZA CYTOCHROMU C OKSYDOREDUKTAZY OKSYGENAZA HEMOWA 1 ORAC OROTOWY, KWAS OSTROPEST PLAMISTY OŚ HPA P PEKTYNY PEPSYNA PEPTYDY PEROKSYDAZY PET PIEPRZ METYSTYNOWY PIROFOSFORAN TIAMINY PIROGRONIAN PIRYDOKSYNA PIRYMIDYNY PLUSKWICA GRONIASTA POCHP PODSTAWNIK POJEMNOŚĆ ANTYOKSYDACYJNA ORGANIZMU POLIFENOLE POLISACHARYDY POSZARPANE CZERWONE WŁÓKNA PPI PRODUKT ZAAWANSOWANEJ GLIKACJI PROTEAZY PROTEOLIZA PRZECIWUTLENIACZE PURYNY PARESTEZJA Q QTC R REAKCJA ANAPLEROTYCZNA REPERFUZJA RESWERATROL RÓŻENIEC RYBOFLAWINA RYBOZA REAKCJA AUTOIMMUNOLOGICZNA S S-100, BIAŁKA SAPONINY SIRT3 SIRTUINY SOD SOD-1 SOD-2 SOMATOLIBERTYNA SOMATOSTATYNA SSRI STATYNY STRES NITROZACYJNY STRES OKSYDACYJNY SUKRALOZA SYLIMARYNA SZCZAWIOOCTAN SIBO Ś ŚRÓDBŁONKOWY CZYNNIK WZROSTU T T3 T4 TEOBROMINA THETA, FALE MÓZGOWE TIAMINA TLENEK AZOTU (NO) TORSADE DE POINTES TRANSKOBALAMINA I TRANSKOBALAMINA II TRIJODOTYRONINA TRÓJGLICERYDY TRYPSYNA TYMINA TYROKSYNA U U, ZAŁAMEK URACYL UTLENIONE GSH V VEGF W WIELOKSZTAŁTNY CZĘSTOKURCZ KOMOROWY WOLNE RODNIKI Z ZESPÓŁ PRZEWLEKŁEGO ZMĘCZENIA ZESPÓŁ WRAŻLIWOŚCI NA WIELORAKIE SUBSTANCJE CHEMICZNE ZWYRODNIENIE PLAMKI ŻÓŁTEJ
Reklama
Cynkomit MSE
15 mg czystego cynku - skuteczna porcja
Cynk dwuwartościowy MSE
Pomaga zachować zdrowe włosy, paznokcie i skórę
Selemit MSE
Monopreparat - wysoka porcja 200 μg (selenian sodu)
Reklama
Cynkomit MSE
15 mg czystego cynku - skuteczna porcja
Cynk dwuwartościowy MSE
Pomaga zachować zdrowe włosy, paznokcie i skórę
Selemit MSE
Monopreparat - wysoka porcja 200 μg (selenian sodu)
Selen MSE
Naturalny preparat w postaci L- Selenometioniny pozyskany z mikroalgi spiruliny platensis
Witamina C MSE matrix
Lewoskrętna witamina C o przedłużonym uwalnianiu - aż do 8 godz. 500 mg
C-Intercell®
Witamina C w dawce 650mg o przedłużonym uwalnianiu do 8 godzin, zamknięta w naturalnej kapsułce roślinnej.
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med