Witamina C – niezbędny element odporności

Witamina C – niezbędny element odporności

odpornośc, witamina C, wirusy, przeziębienie, witamina D, cynk, selen, kwasy omega 3, probiotyki

Witamina C to antyoksydant, po który sięgamy w pierwszej kolejności podczas infekcji oraz profilaktycznie w okresie wzmożonych przeziębień. I słusznie! Wiele badań potwierdza jej wpływ na odporność. To jednak nie wszystko, witamina C odgrywa ważną rolę w wielu różnych procesach w całym ciele – od pomocy w infekcjach po wsparcie nadnerczy w stresie.

Witamina C, inaczej kwas L-askorbinowy jest rozpuszczalna w wodzie, a zatem bezpieczna w stosowaniu, gdyż jej ewentualny nadmiar usuwany jest wraz z moczem. Wykazuje działanie przeciwzapalne, wpływa na zdrowie skóry i kości. Pomaga utrzymać dobry nastrój, uczestnicząc w wytwarzaniu hormonów i neuroprzekaźników. Jest pomocna przy całej gamie problemów zdrowotnych, takich jak wysokie ciśnienie krwi, stany zapalne, schorzenia wątroby, otyłość, a nawet udar i miażdżyca1,2.

Witamina C jest jednym z najskuteczniejszych przeciwutleniaczy we krwi, dzięki zdolności do wychwytywania szerokiego spektrum reaktywnych form tlenu1,2. Chroni komórki i mitochondria przed wolnymi rodnikami i stresem oksydacyjnym. Ponadto uczestniczy w szeregu mechanizmów odpornościowych.

Powody, dla których witamina C nazywana jest „witaminą odporności”.

Układ odpornościowy to sieć wielu powiązań i zależności. Tworzą ją wyspecjalizowane narządy, tkanki, komórki, białka
i związki chemiczne, które ewoluowały wraz z człowiekiem w celu ochrony przed szeregiem patogenów, takich jak bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty3.

Układ odpornościowy dzieli się na wrodzony – pierwsza linia obrony w postaci m.in.: skóry, błon śluzowych
i wytwarzanych przez nie substancji bakteriobójczych, oraz adaptacyjny – który rozpoznaje antygeny przez przeciwciała
i receptory komórek. Ponad pół wieku badań wykazano, że witamina C odgrywa kluczową rolę w różnych aspektach układu odpornościowego4,5. Mobilizuje go do walki z infekcjami, wspierając różne funkcje komórkowe6:

  • Witamina C pomaga stymulować produkcję białych krwinek (m.in limfocytów B i T), które pomagają chronić organizm przed infekcją7.
  • Witamina C gromadzi się w dużych ilościach w komórkach odpornościowych i pomaga im skuteczniej działać. Może nasilać chemotaksję – przyciąganie patogenów, aby następnie komórki mogły je pochłonąć i zwalczyć. 
  • Aktywuje komórki do wytwarzania reaktywnych form tlenu, które mogą niszczyć bakterie i wirusy.
  • Wspomaga proces apoptozy i usuwania martwych komórek, aby nie doszło do zakażenia i rozwoju stanów zapalnych.
  • Witamina C jest niezbędną częścią systemu obronnego skóry. Jest aktywnie transportowana do jej komórek, gdzie może działać jako przeciwutleniacz i pomaga wzmocnić barierę nabłonków również dróg oddechowych i jelit8.

Niedobór witaminy C i osłabienie odporności działają na zasadzie sprężenia. Braki witaminy C powodują upośledzenie odporność i większą podatność na infekcje. Z kolei infekcje znacząco obniżają poziom witaminy C z powodu nasilonego stanu zapalnego i większego zapotrzebowania metabolicznego9,10,11.

Niedobór witaminy C – kogo dotyczy?

Niedobór witaminy C osłabia funkcje odpornościowe i zwiększa ryzyko infekcji, dlatego jej uzupełnianie stanowi pierwszą pomoc w zapobieganiu przeziębieniom. Badania epidemiologiczne wykazały, że niedobór witaminy C, czyli poziom witaminy C w osoczu poniżej 11 μmol / litr, jest powszechny nawet w krajach rozwiniętych i stanowi czwarty wiodący niedobór składników odżywczych w Stanach Zjednoczonych12. Nasz organizm nie ma zdolności do wytwarzania ani magazynowania witaminy C. Z tego względu konieczne jest regularne jej przyjmowanie w celu zapobiegania niedoborom.

Istnieje wiele przyczyn takiego stanu i nie są one, jak dawniej, spowodowane brakiem dostępu do odpowiedniej żywności. Obecnie to raczej nasze niewłaściwe wybory żywieniowe winne są deficytom, ale także inne czyhające na nas utrudnienia wynikające z obecnego stylu życia. Przede wszystkim czynniki, które zwiększają zapotrzebowanie na mikroelementy np. stres, wysokoprzetworzona dieta, palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu, choroby, narażenie na zanieczyszczenia
i dym13,14. Również proces starzenia może być przyczyną niedoborów witaminy C i osłabionej odporności, dlatego osoby po 65 roku życia są bardziej narażone na ryzyko infekcji i zakażenia np. wirusem grypy15.

Witamina C moduluje odporność

Krwinki odpornościowe takie jak leukocyty (granulocyty obojętnochłonne i monocyty), limfocyty B i T oraz neutrofile, gromadzą duże ilości witaminy C, co wskazuje na jej ważną funkcję w tych komórkach16. Witamina C skraca czas trwania
i zmniejsza nasilenie przeziębienia i jego symptomów17,18,19. Podawanie witaminy C podczas przeziębienia zmniejszyło spadek jej poziomu leukocytach, co sugeruje, że jej stosowanie może być korzystne dla procesu powrotu do zdrowia20.

Jednym z objawów niedoboru witaminy C jest zwiększona podatność na infekcje, szczególnie dróg oddechowych21. W jednym z badań, podanie witaminy C pacjentom z ostrymi infekcjami układu oddechowego przywracało jej prawidłowy poziom w osoczu i zmniejszało nasilenie objawów ze strony układu oddechowego22.

Szeroka metaanaliza badań z udziałem ponad 11 000 uczestników wykazała, że ​​suplementacja witaminy C w dawkach 200 mg dziennie skutecznie zmniejsza nasilenie i czas trwania przeziębienia, a także częstość zachorowań. Suplementacja witaminą C wśród dorosłych skróciła czas trwania ich przeziębienia o 8%, a u dzieci o 14%, czyli około jednego dnia23. Działanie witaminy C było szczególnie widoczne u osób narażonych na stres i wysiłek fizyczny np. sportowców24. Nasilenie przeziębienia zostało zmniejszone o połowę dzięki regularnemu przyjmowaniu witaminy C24.

Witamina C, a infekcje wirusowe

Witamina C może zwiększać aktywność białych krwinek, a nawet hamować namnażanie wirusów25,26.

Widoczne jest to zwłaszcza u osób palących tytoń. Jak powszechnie wiadomo jest to czynnik osłabiający odporność
i zwiększający podatność na infekcje wirusowe25,26, a witamina C może odgrywać u tych osób ważną rolę ochronną. Dowiedziono, że witamina C zmniejsza ryzyko infekcji wirusowych u palaczy i osób narażonych na ekspozycję na dym. Nawet u biernych palaczy suplementacja witaminą C znacznie zmniejszyła poziom stresu oksydacyjnego27, co wiąże się z silniejszą barierą ochronną i mniejszym ryzykiem infekcji. Ponadto narażenie na choroby dróg oddechowych jest znacznie wyższe u osób z obniżonym stężeniem witaminy C w osoczu, ale ryzyko to maleje, kiedy uzupełnimy jej poziom28.

Suplementacja

W przypadku uzupełniania witaminy C, podejście jest nieco inne niż podczas stosowania pozostałych witamin, ponieważ
o jej skuteczności nie decyduje jak najwyższa dawka tylko jej stałe i długotrwałe uwalnianie. Zbyt wysoka porcja przyjęta jednorazowo nie może zostać w całości wchłonięta przez układ pokarmowy, dlatego znaczna jej część zostaje po prostu wydalona z moczem. Natomiast witamina C o stopniowym uwalnianiu daje długotrwałe korzyści i finalnie wyższą skuteczność.

Profilaktyka i budowanie odporności

Zdrowy styl życia i wzmacnianie odporności, może być najlepszym rozwiązaniem prewencyjnym przeciwko wirusom, zwłaszcza w okresach wzmożonych przeziębień. W tym celu stosuje się wiele sprawdzonych metod profilaktyki jak:

  • przestrzeganie higieny,
  • aktywność fizyczna,
  • odpowiedni wypoczynek i sen
  • oraz dieta dostarczająca ważnych mikro- i makroskładników czy związków roślinnych, które aktywują do działania nasze komórki odpornościowe.

Produktów, po które warto sięgać budując naturalną odporność, jest cała gama. Poza witaminą C do grupy istotnych witamin i minerałów należą:

Witamina D

Według wielu badań również witamina D skutecznie aktywuje komórki odpornościowe – limfocyty T, oraz zmniejsza ryzyko infekcji dróg oddechowych29. Naukowcy sugerują, że witamina D jest ważna dla funkcji monocytów30 – komórek, które mogą niszczyć chorobotwórcze mikroorganizmy, usuwać martwe komórki i zwiększać odpowiedź immunologiczną. Co więcej, receptory dla witaminy D obecne są w większości komórek układu odpornościowego, co sprawia, że witamina ta jest jedną z ważniejszych dla utrzymania prawidłowego funkcjonowania tego układu. Dlatego warto zadbać o jej codzienne źródła w postaci ekspozycji na słońce, diety czy suplementacji.

Cynk to niezbędny minerał, który aktywuje białe krwinki do wytwarzania cytokin - rodzaju białek, które pomagają powstrzymać rozwój wirusów. W badaniu z 2000 roku opublikowanym w American Journal of Clinical Nutrition stwierdzono, że niedobór cynku u zdrowych osób w podeszłym wieku był związany ze spadkiem funkcji układu odpornościowego31. Badanych jest wiele mechanizmów, dzięki którym cynk działa przeciwwirusowo, m.in. blokuje przyłączenie wirusów do komórek. Jego niedobór jest częsty, a w przypadku potwierdzonego niskiego poziomu zalecana jest suplementacja. 

Selen jest niezbędny do zachowania ochrony komórek przed działaniem wolnych rodników i toksycznych związków. W ten sposób również przyczynia się do wzmacniania odporności32. Wykazano, że suplementacja selenu reguluje odpowiedź zapalną u osób z zespołem zaburzeń oddechowych poprzez przywrócenie zdolności antyoksydacyjnej płuc
i znacząco poprawia mechanikę oddechową33.

Probiotyki, czyli kultury bakterii wywierające pozytywny wpływ na stan naszej mikroflory pomagają zachować jelita – nasze centrum odporności – w dobrym zdrowiu. Odpowiednie szczepy wzmacniają barierę jelitową oraz zapobiegają namnażaniu się niekorzystnych bakterii. W okresie wzmożonych zachorować warto uzupełnić naszą dietę o produkty kiszone i fermentowane lub wybrać wysokiej jakości preparat.

Kwasy omega-3 zwłaszcza kwas DHA obecny w oleju z ryb – zwiększa aktywność limfocytów B34, co może okazać się pomocne podczas wspierania osłabionego układu odpornościowego.

WAŻNE! Sprawny układ immunologiczny powinniśmy budować każdego dnia, dzięki właściwym wyborom żywieniowym, odpowiedniej ilości ruchu i unikaniu sytuacji stresowych. Przy odpowiednio wzmocnionym układzie odpornościowym nasz organizm będzie gotowy na okres wzmożonej aktywności patogenów.

 

Autor: Paulina Żurek

Zdrowie podczas antykoncepcji

Środki antykoncepcyjne powodują w organizmie niedobory wielu składników odżywczych, na przykład witaminy B2, B6, B12, witaminy C, kwasu foliowego, magnezu i cynku przy jednoczesnym wzroście poziomu białka C-reaktywnego (CRP), które stanowi marker stanów zapalnych. Dlatego, podczas przyjmowania antykoncepcji warto uzupełniać niedobory tych składników.

Leksykon Zdrowia
4 4-HNE 4-HYDROKSYNONENAL 5 5-MTHF A ACESULFAM K ACETON ACETYLACJA ACETYLO-COA ADDISONA, ZESPÓŁ ADENINA ADENOZYNOTRÓJFOSFORAN ADINOPEKTYNA ADIPOCYTY ADMA AGE AKONITAZA AKROLEINA AKTYWNY OCTAN ALFA, FALE MÓZGOWE ALLOSTERYCZNY MODULATOR AMD AMID KWASU NIKOTYNOWEGO AMPK AMYLAZA ANGIOGENEZA ANGIOTENSYNA ANTYOKSYDANTY APOPTOZA ASPARTAM ATP AUTOFAGOCYTOZA ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY (AZS) ANTYGEN B BABKA JAJOWATA BETA - OKSYDACJA KWASÓW TŁUSZCZOWYCH BETA, FALE MÓZGOWE BETA-BLOKERY BIAŁA TKANKA TŁUSZCZOWA BIAŁKO C-REAKTYWNE BŁONNIK POKARMOWY BRĄZOWA TKANKA TŁUSZCZOWA BRCA1 C CFS CHELATACJA CHROMOGRANINA A CIAŁA KETONOWE CISPLATYNA CK COMT CORICH CYKL COX CRP CYJANOKOBALAMINA CYKL CYTRYNIANOWY CYKL KREBSA CYKL KWASU CYTRYNOWEGO CYKL MOCZNIKOWY CYKL ORNITYNOWY CYKLAMINIAN CYKLOOKSYGENAZA PROSTAGLANDYNOWA CYP2D6 CYSTATIONINA CYTOCHROM C CYTOKINY STANU ZAPALNEGO CYTOZYNA CYTRULINA CZYNNIK INDUKOWANY HIPOKSJĄ CZYNNIK TOLERANCJI GLUKOZY CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYNIOWEGO CHOLINA CYTOKINY CHEMOKINY CZYNNIK MARTWICY NOWOTWORÓW D DEHYDROGENAZA PIROGRONIANOWA DEHYDROGENAZY DEKSTRYNA DELTA, FALE MÓZGOWE DHA DIALDEHYD MALONOWY DINUKLEOTYD NIKOTYNOAMIDOADENINOWY DIOKSYGENAZA DIOKSYNY DOKSORUBICYNA DYSMUTAZA PONADTLENKOWA DYSTONIA DESATURACJA E EBV ECGF EEG ELEKTROENCEFALOGRAFIA ENDOTOKSYNA ENO ENTEROCYTY EPA EPIGENETYKA ERYTRYTOL F FAD FADH2 FENOLOWE KWASY FERMENTACJA MLECZANOWA FIBRATY FIBROMIALGIA FILOCHINON FITOSTERYNY FITOWY, KWAS FLAWONOIDY FLUPIRTYNA FMS FOSFATYDYLOSERYNA FOSFORAN-5-PIRYDOKSALU FOSFORYLACJA OKSYDACYJNA FRATAKSYNA FRUKTOZO-1,6-BIFOSFORAN FURANY FAGOCYTOZA G GABA GALAKTOZA GALENIKA GAMMA, FALE MÓZGOWE GASTRYNA GENISTEINA GLICEROLO-3-FOSFORAN GLIKOLIZA GLUKAGON GLUKOKORTYKOIDY GLUKONEOGENEZA GLUT GLUTAMINA GLUTAMINIAN GLUTATION GLUTATION ZREDUKOWANY GSH GSSG GTP GUANINA H HAPTOKORYNA HBA1C HDL HEMOGLOBINA HENLEGO, PĘTLA HIF1Α HIPOKSJA HISTONY HOLOTRANSKOBALAMINA HYDROPEROKSYLOWY, RODNIK HASHIMOTO I IGA IGE IGF-1 IGG IMMUNOGLOBULINA A IMMUNOGLOBULINA E IMMUNOGLOBULINA G INDEKS GLIKEMICZNY (IG) INDEKS INSULINOWY (FII) INHIBITORY ENZYMÓW INHIBITORY POMPY PROTONOWEJ INO INSULINA INSULINOOPORNOŚĆ INULINA INULINA K KALCYTRIOL KANCEROGEN KARBOKSYLAZA PIROGRONIANOWA KARDIOLIPINA KATECHOLO-O-METYLOTRANSFERAZA KERATYNA KETOGENEZA KINAZA KREATYNOWA KINAZA MTOR KOBALAMINA KOENZYM A KOENZYM Q10 KOFAKTOR KOMPLEKS DEHYDROGENAZY PIROGRONIANOWEJ KOZŁEK LEKARSKI KREATYNA KREATYNINA KSENOBIOTYKI KSYLITOL KUMARYNA KWAS ALFA - LINOLENOWY KWAS DOKOZAHEKSAENOWY KWAS EIKOZAPENTAENOWY KWAS GAMMA-AMINOMASŁOWY KWAS LINOLOWY KWAS LIPONOWY KWASICA KETONOWA KWASICA METABOLICZNA KWASICA MLECZANOWA KWASU MLEKOWEGO CYKL KWAS MLEKOWY KATALAZA KLASTER Ł ŁAŃCUCH ODDECHOWY L LDL LEKTYNY LEPTYNA LEPTYNOOPORNOŚĆ LIGAND LIGNANY LIKOPEN LIMONINA LINDAN LINDANY LIPAZA LIPOLIZA LIZOSOM LIMFOCYTY M MALONOWY, DIALDEHYD MALTODEKSTRYNA MAŚLAN MASŁOWY, KWAS MCS MDA MDR – P MEDYCYNA MITOCHONDRIALNA METYLACJA METYLOKOBALAMINA MITOCHONDRIUM MITOFAGIA MLECZAN MRNA MRNA MTDNA MTHFR MTNO MTRNA N NAD NAD+ NADH NADPH NADTLENEK WODORU NADTLENOAZOTYN NEFRONU, PĘTLA NFKB NIACYNA NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE NIEZBĘDNE NIENASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE NLPZ NMDA NNO O OKSYDAZA CYTOCHROMU C OKSYDOREDUKTAZY OKSYGENAZA HEMOWA 1 ORAC OROTOWY, KWAS OSTROPEST PLAMISTY OŚ HPA P PEKTYNY PEPSYNA PEPTYDY PEROKSYDAZY PET PIEPRZ METYSTYNOWY PIROFOSFORAN TIAMINY PIROGRONIAN PIRYDOKSYNA PIRYMIDYNY PLUSKWICA GRONIASTA POCHP PODSTAWNIK POJEMNOŚĆ ANTYOKSYDACYJNA ORGANIZMU POLIFENOLE POLISACHARYDY POSZARPANE CZERWONE WŁÓKNA PPI PRODUKT ZAAWANSOWANEJ GLIKACJI PROTEAZY PROTEOLIZA PRZECIWUTLENIACZE PURYNY PARESTEZJA PRZECIWCIAŁA Q QTC R REAKCJA ANAPLEROTYCZNA REPERFUZJA RESWERATROL RÓŻENIEC RYBOFLAWINA RYBOZA REAKCJA AUTOIMMUNOLOGICZNA RECEPTORY KOMÓRKOWE S S-100, BIAŁKA SAPONINY SIRT3 SIRTUINY SOD SOD-1 SOD-2 SOMATOLIBERTYNA SOMATOSTATYNA SSRI STATYNY STRES NITROZACYJNY STRES OKSYDACYJNY SUKRALOZA SYLIMARYNA SZCZAWIOOCTAN SIBO Ś ŚRÓDBŁONKOWY CZYNNIK WZROSTU T T3 T4 TEOBROMINA THETA, FALE MÓZGOWE TIAMINA TLENEK AZOTU (NO) TORSADE DE POINTES TRANSKOBALAMINA I TRANSKOBALAMINA II TRIJODOTYRONINA TRÓJGLICERYDY TRYPSYNA TYMINA TYROKSYNA TNF - ALFA U U, ZAŁAMEK URACYL UTLENIONE GSH V VEGF W WIELOKSZTAŁTNY CZĘSTOKURCZ KOMOROWY WOLNE RODNIKI Z ZESPÓŁ PRZEWLEKŁEGO ZMĘCZENIA ZESPÓŁ WRAŻLIWOŚCI NA WIELORAKIE SUBSTANCJE CHEMICZNE ZWYRODNIENIE PLAMKI ŻÓŁTEJ
Reklama
Cynkomit MSE
15 mg czystego cynku - skuteczna porcja
EnzOmega MSE
Naturalne, najwyższej czystości KWASY OMEGA 3. Wysoka porcja 750 mg
Selemit MSE
Monopreparat - wysoka porcja 200 μg (selenian sodu)
Reklama
Cynkomit MSE
15 mg czystego cynku - skuteczna porcja
EnzOmega MSE
Naturalne, najwyższej czystości KWASY OMEGA 3. Wysoka porcja 750 mg
Selemit MSE
Monopreparat - wysoka porcja 200 μg (selenian sodu)
Witamina C MSE matrix
Lewoskrętna witamina C o przedłużonym uwalnianiu - aż do 8 godz. 500 mg
Witamina D3 MSE
Wysoka porcja 2.000 IU - Monopreparat, mitoceutyk
D3-Intercell® 2000 I.E.
Witamina D 2000 I.U pozyskana z lanoliny, zamknięta w naturalnej kapsułce roślinnej.
C-Intercell®
Witamina C w dawce 650mg o przedłużonym uwalnianiu do 8 godzin, zamknięta w naturalnej kapsułce roślinnej.
Mikrobiom-Intercell®
Aż 33 aktywne kultury bakterii z 6 różnych gatunków w wysoko skoncentrowanej formie
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med