Witamina B12 – twój „must have” w cukrzycy

Dlaczego diabetycy powinni badać poziom witaminy B12? Jakie mogą być konsekwencje jej niedoboru dla kobiet w ciąży? Poznaj objawy i dowiedz się jak zbadać jej poziom.

Witamina B12 – twój „must have” w cukrzycy

Wśród informacji dotyczących zdrowia ostatnio gorącym tematem jest witamina B12. Dla niektórych znana już od dawna, dla innych to całkowicie nowe zagadnienie. Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że większość z nas powinna badać poziom tej witaminy. Szczególnie osoby chronicznie zmęczone, ze stwierdzoną anemią, czy chorobami układu krążenia, weganie i wegetarianie, ale także, a może przede wszystkim pacjenci chorzy na cukrzycę. 

Niedobory tej witaminy są niestety stosunkowo powszechne i to zarówno u osób starszych, jak i coraz młodszych. Szczególną uwagę powinny zwrócić na nią również osoby chorujące na cukrzycę. Jak się okazuje, w tym przypadku niedobór witaminy B12 może mieć poważne konsekwencje zdrowotne.

Witamina B12 a cukrzyca

Dlaczego akurat ta grupa pacjentów? Przede wszystkim dlatego, że cukrzyca jest chorobą, której główną przyczyną są zaburzone funkcje mitochondriów. Niestety w konwencjonalnym leczeniu nie zostaje to uwzględnione. Lekarze mówią o obciążeniach genetycznych, złej diecie, czy siedzącym trybie życia. Wszystkie te czynniki są oczywiście, jak najbardziej trafne, ale dużo istotniejsze są konsekwencje tych czynników – prowadzą one do blokowania funkcji mitochondriów, czego następstwem jest właśnie zaburzona gospodarka cukru we krwi. 

Dodatkowo w terapii cukrzycy stosowany jest lek, z substancją czynną metforminą, która w dłuższym okresie przyjmowania hamuje działanie kompleksu I łańcucha oddechowego w mitochondriach1.

Cukrzyca typu 2 to zjawisko opierające się na złym zaprogramowaniu mitochondriów, czemu towarzyszy insulinooporność. Choroba ta towarzyszy ludziom do końca życia, przy czym mamy tutaj do czynienia z zaburzeniami znajdujących się pod powierzchnią błony komórek mięśniowych mitochondriów.

Dr Bodo Kuklinski

Dr. Kaenat Mulla, wraz ze swoimi współpracownikami z Hucknall Road Medical Center w Nottingham, potwierdziła w swoich badaniach, że aż 64% wszystkich chorych cierpiących na cukrzycę typu 2 nigdy nie było badanych pod kątem ewentualnego niedoboru witaminy B12.

Dopiero badanie z 2013 roku wykazało, że aż 45% do 54% pacjentów chorych na cukrzycę typu 1 ma duże niedobory witaminy B12. Natomiast badanie z 2016 roku potwierdziło, że 30% osób z cukrzycą typu 2, przyjmujących metforminę ma znacznie obniżony poziom witaminy B12.

W  listopadzie 2018 roku, na konferencji Towarzystwa Endokrynologicznego w Glasgow, opublikowano wyniki badań, które pokazują, jak ważne jest regularne sprawdzanie poziomu witaminy B12 u osób chorujących na cukrzycę oraz przyjmujących regularnie metforminę. Okazuje się bowiem, że długotrwałe stosowanie obniżającej poziom B12 metforminy może przyspieszyć rozwój neuropatii cukrzycowej.

Niedobór witaminy B12 – kogo dotyczy?

W 2017 roku opublikowano badanie, w którym stwierdzono, że 27% osób w podeszłym wieku miało zbyt niski poziom witaminy B12. Z koleji dane z 2018 roku są jeszcze bardziej niepokojące. Wynika z nich, że co ósma osoba w wieku powyżej 50 lat cierpi na duże niedobory witaminy B12. Kolejne statystyki pokazują, że są to głównie osoby z problemami żołądkowo – jelitowymi oraz niedoczynnością tarczycy.

Takie dane wskazują, że nie tylko ,,metformina”, ale również stosowanie innego rodzaju leków może prowadzić do niedoboru tej cennej witaminy.

Witamina B12 – neurologiczne objawy niedoboru

W organizmie witamina B12 bierze udział w tworzeniu krwinek i nowych komórek oraz odpowiada za ochronę nerwów i mózgu. Długotrwałe konsekwencje niedoboru witaminy B12 mogą pozostawić nieodwracalne zmiany. Uszkodzenia nerwów objawiają się: mrowieniem oraz bólem rąk i nóg, uczuciem drętwienia, osłabieniem mięśni oraz zaburzeniami koordynacji ruchowej, zaburzeniami snu, nerwowością, chronicznym zmęczeniem.

Witamina B12 a układ krążenia

Ponieważ witamina B12, wraz z kwasem foliowym i witaminą B6, jest niezbędna do metabolizowania aminokwasu – homocysteiny, jej niedobór może przyczyniać się do występowania poważnych chorób sercowo-naczyniowych, w tym: miażdżycy, zawału, czy udaru.

Witamina B complex a cukrzyca

Do tej pory pomijano zupełnie badania, które opisywały występowanie niedoboru witaminy B1 u chorych na cukrzycę (obu typów). Przyczyną tego zjawiska w cukrzycy jest nasilone wydalanie tiaminy przez nerki1. Chorzy na cukrzycę typu 2 wykazywali 16-krotnie, a na cukrzycę typu 1 nawet 20-krotnie wyższe stężenie witaminy B1 w moczu w porównaniu do grupy kontrolnej. Jednocześnie stężenie witaminy B1 we krwi tych osób było nawet o 75% procent niższe od prawidłowej wartości. Należy dodać, że niedobór witaminy B1 to zjawisko typowe dla zaburzeń funkcjonowania mitochondriów. Jak pokazuje wieloletnia praktyka doktora Bodo Kuklinskiego u pacjentów z cukrzycą:

Wśród stu trzydziestu ośmiu przebadanych pacjentów, którym nie podawano uprzednio witaminy B1, stwierdziliśmy nasilenie syntezy NO oraz patologiczną wielkość współczynnika mleczan / pirogronian.

Są to charakterystyczne wskaźniki zaburzonej pracy mitochondriów.

Niedobór witaminy B12 u kobiet w ciąży zwiększa ryzyko zachorowania u dziecka

Deficyt witaminy B12 u kobiet podczas ciąży może prowadzić do zaburzeń metabolicznych u dziecka, a ponadto zwiększyć ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Tak wynika z badań przeprowadzonych przez uniwersytet w Warwick w listopadzie 2016 roku4. Biorąc pod uwagę rosnącą liczbę zachorowań na cukrzycę wśród dzieci, przyszłe mamy powinny zwracać szczególną uwagę na poziom witaminy B12 w organizmie i to niezależnie od tego, czy są wegetariankami, wegankami, czy jedzą mięso. Nawet kobiety spożywające mięso mogą cierpieć na niedobór witaminy B12!

Już wcześniejsze badania wykazały, że przyszłe mamy cierpiące na niedobór tej witaminy mają także wyższy wskaźnik BMI (zatem borykają się z nadwagą) oraz znacznie częściej rodzą dzieci o niskiej masie ciała, a jednocześnie z podwyższonym poziomem cholesterolu.

Dzieci te od pierwszych dni życia cierpią na insulinooporność, która przyczynia się do rozwoju cukrzycy typu 2. Dzieje się tak, dlatego że komórki w organizmach tych noworodków nie reagują właściwie na insulinę. We wspomnianym badaniu, naukowcy oszacowali, że zmiany metaboliczne u dzieci rozwijające się w wyniku niedoboru witaminy B12, mogą być wynikiem nieprawidłowego poziomu leptyny.

Leptyna jest hormonem sytości, który jest uwalniany przez komórki tłuszczowe i odpowiedzialny za wysyłanie do mózgu informacji, że ilość energii w organizmie jest wystarczająca. Dzięki diecie o optymalnej proporcji węglowodanów, białek i tłuszczy np. diecie Logi, poziom leptyny jest zbilansowany. W przypadku nadwagi poziom leptyny wzrasta i pozostaje stale podwyższony. Taka sytuacja prowadzi z kolei do oporności na leptynę, a wówczas pojawia się skłonność do przejadania się. Nadmierna ilość przyjmowanych kalorii i nadwaga prowadzą do zwiększonego ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2.

Niedobór witaminy B12 w ciąży może zmieniać geny u dziecka

Naukowcy odkryli, że dzieci urodzone przez matki z niedoborem witaminy B12 mają podwyższony poziom leptyny. Niedobór witaminy B12 u mamy może zatem ,,przeprogramować” leptynę, uwalniając zbyt dużo tego hormonu w momencie, gdy zarodek rośnie i rozwija się6.

Mierz poziom witaminy B12 raz w roku!

Osoby chorujące  na cukrzycę, przyjmujące leki z substancją czynną metforminą, kobiety w ciąży albo planujące zajście w ciążę powinny przynajmniej raz w roku badać poziom witaminy B12. Co ważne, w Polsce najczęściej bada się poziom witaminy B12 w surowicy. Niestety taki wynik nie pokazuje prawdziwej wartości aktywnej B12, a jedynie około 20% jej wartości. I w ten właśnie sposób powinien być interpretowany.

Badanie poziomu witaminy B12 w serum nie przynosi wiarygodnych wyników: witamina ta jest we krwi przyłączona do białek transportowych, w tym w około dwudziestu procentach do transkobalaminy (holotranskobalamina, czyli tzw. holoTC, biologicznie czynna forma witaminy B12) a w około osiemdziesięciu procentach do haptokoryny (co daje nieaktywną biologicznie postać witaminy B12). Tymczasem badania krwi uwzględniają oba wspomniane kompleksy witaminy B12, wskutek czego otrzymane wyniki ulegają zawyżeniu. Zaledwie w przybliżeniu jedna piąta (czyli dwadzieścia procent) obecnej w serum witaminy B12 jest aktywna biologicznie.

Dr Bodo Kuklinski

W przypadku stwierdzonych niedoborów witaminy B12 warto rozważyć suplementację. Wybierając odpowiedni preparat, należy zwrócić uwagę, czy posiada on aktywną formę – metylokobalaminę oraz odpowiednio wysoką dawkę. Methyl B12 – Intercel jest wysokiej jakości preparatem uzupełniającym dietę w aktywną biologicznie witaminę B12 w wysokiej porcji 500µg. Witamina została umieszczona w innowacyjnej kapsułce złożonej jedynie z roślinnej celulozy i wody oraz wyprodukowana zgodnie z zasadami GMP – gwarancją najwyższej czystości i jakości produktu.

Prezentacja

  1. Kuklinski. B.: Mitochondria. Diagnostyka uszkodzeń mitochondrialnych i skuteczne metody terapii. Mito-pharma, Gorzów Wielkopolski, 2017.
  2. https://www.sciencedaily.com/releases/2018/11/181120211642.htm
  3. https://www.sciencedaily.com/releases/2018/11/181120211642.htm
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23651730
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17676306
  6. https://www.sciencedaily.com/releases/2016/11/161107111017.htm