Witamina D – objawy i przyczyny niedoboru

Jak objawia się niedobór witaminy D? Czym może być spowodowany i jak mu zapobiegać?

Witamina D – objawy i przyczyny niedoboru

Witamina D jest rozpuszczalną w tłuszczach witaminą wytwarzaną w skórze pod wpływem światła słonecznego. Jej odpowiedni poziom jest niezbędny dla zdrowia kości, metabolizmu oraz odporności. Niedobór tej witaminy jest jednym z najpowszechniejszych. W Polsce dotyczy około 90% populacji. Jakie są objawy niedoboru witaminy D i czym mogą skutkować?

Niedobór witaminy D

Niedobór witaminy D jest najczęstszym niedoborem żywieniowym na świecie, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Oznacza to zbyt niski poziom tej witaminy w organizmie, co powoduje, że nie może ona pełnić swoich funkcji. Pogarsza się nasza odporność, pojawia się zmęczenie i spadek nastroju, a w dłuższej perspektywie mogą rozwijać się poważniejsze dolegliwości.

Niedobór witaminy D definiuje się jako poziom formy 25(OH)D poniżej 20 ng / ml 1,2,3.

Objawy niedoboru witaminy D

Niedobór witaminy D może objawiać się na wiele sposobów, co utrudnia dostrzeżenie zagrożenia. Ciągłe zmęczenie, czy niski poziom energii, mogą wskazywać na braki tego cennego składnika.

Pierwszymi symptomami mogą być:

  • zmęczenie,
  • bóle mięśni i kości,
  • pocenie się
  • osłabiona odporność,
  • wahania nastroju
  • bezsenność
  • problemy trawienne,
  • problemy z apetytem,
  • otyłość.

Objawy te są często błędnie diagnozowane jako fibromialgia, chroniczne zmęczenie, związane z wiekiem osłabienie, a nawet depresja4,5,6.

Badania donoszą, że długotrwale obniżony poziom witaminy D przyczynia się do krzywicy i osteoporozy7,8 oraz wiąże się z częstszym występowaniem cukrzycy i insulinooporności9, chorób autoimmunologicznych, problemów z tarczycą, jelitami, a nawet niektórymi typami nowotworów10,11. Na szczęście jej braki można łatwo uzupełnić, stosując odpowiednią dietę i suplementację.

Przyczyny niedoboru witaminy D

Wiele czynników może przyczyniać się do niedoboru witaminy D. Niektóre z nich obejmują nieodpowiednią ekspozycję na słońce, zaburzenia jelit, choroby wątroby, choroby nerek, dietę wegańską, otyłość i niektóre leki.

  1. Brak dostępu do promieni słonecznych

Na właściwy poziom „słonecznej witaminy” wpływa odpowiedni dostęp do promieni UV-B, pod których wpływem witamina ta jest produkowana. W naszej szerokości geograficznej to promieniowanie występuje między godziną 10 a 15. Ponadto ilość zachmurzenia również ma wpływ na to, czy produkcja witaminy D w skórze będzie zachodzić efektywnie12. Również noszenie odzieży ochronnej, czapek oraz stosowanie filtrów przeciwsłonecznych zmniejsza zdolność do produkowania witaminy D13, 14, 15.

  1. Niedoborowa dieta

Część zapotrzebowania na witaminę D uzupełniamy wraz z dietą. Znajduje się zwłaszcza w tłustych rybach morskich, jajkach i nabiale. Dlatego osoby na dietach wegańskich i wegetariańskich są szczególnie narażone na jej niedobór16, 17.

  1. Problemy ze wchłanianiem

Osoby, które mają problemy ze wchłanianiem, mogą nie absorbować wystarczającej ilości witaminy D z pożywienia. Należą do nich osoby z chorobami jelit, w tym chorobą Crohna, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, celiakią i mukowiscydozą18, 19, 20.

  1. Nieaktywna postać witaminy D

W przypadku problemów z wątrobą lub pracą nerek mogą wystąpić zanurzenia w przekształcaniu witaminy D w aktywną formę, czyli taką, która pełni swoje biologiczne funkcje. Dotyczy to chorób takich jak cholestaza (zastój żółci)21 i przewlekła choroba nerek, która powoduje zmniejszenie syntezy witaminy D i zwiększone jej wydalanie z moczem 22.

  1. Leki

Niektóre środki farmakologiczne mogą zakłócać zdolność organizmu do przekształcania lub wchłaniania witaminy D. Jeżeli przyjmujesz leki takie jak cholestyramina (lek cholesterolowy), leki przeciwdrgawkowe, glukokortykoidy, leki przeciwgrzybicze i leki na HIV / AIDS, powinieneś regularnie badać poziom witaminy D23.

Witamina D ma szeroki wpływ na organizm, którego nie da się przecenić. Jednak ciężko zapewnić jej odpowiednią podaż z naturalnych źródeł, zwłaszcza w okresach jesienno-zimowych.

Powszechny niedobór witaminy D skłania nas do poszukiwania jej odpowiednich suplementów gwarantujących najwyższe wchłanianie. Często mogą być potrzebne również inne składniki niezbędne do jej prawidłowego działania takie jak magnez czy witamina K2. Z artykułu: witamina D – naturalne źródła i suplementacja dowiedz się dlaczego.

Jeżeli zauważyłeś któryś z opisanych objawów, warto wykonać badania poziomu witaminy D. Natomiast szczególną uwagę na ten składnik powinny zwrócić kobiety w ciąży i posiadające potomstwo oraz weganie.

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3510313/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3690793/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16529140/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16529140/
  5. https://link.springer.com/article/10.1007/s12018-009-9026-x
  6. https://www.aafp.org/afp/2009/1015/p841.html#sec-2
  7. https://pediatrics.aappublications.org/content/122/5/1142.long
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK56061/#ch3.s5
  9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11705562/
  10. https://www.nature.com/articles/nrc1144
  11. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fendo.2012.00058/full
  12. press.endocrine.org/doi/10.1210/jcem-67-2-373?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori:rid:crossref.org&rfr_dat=cr_pub%3dpubmed
  13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK56061/#ch3.s2
  14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21357345/
  15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21357345/
  16. https://www.mayoclinicproceedings.org/article/S0025-6196(13)00404-7/fulltext#sec10
  17. https://academic.oup.com/ajcn/article-abstract/58/5/684/4732330?redirectedFrom=fulltext
  18. press.endocrine.org/doi/10.1210/jc.2004-1629?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori:rid:crossref.org&rfr_dat=cr_pub%3dpubmed
  19. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3805278/
  20. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11843057/
  21. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3805278/
  22. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19859070/
  23. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1959513/