Hashimoto – zaburzenie na które choruje świat

Skąd się bierze rosnąca ilość zachorowań na Hashimoto? Poznaj istotny czynnik w tej chorobie.

Hashimoto – zaburzenie na które choruje świat

Hashimoto to najczęstsza z chorób autoimmunologicznych. Staje się niemalże jak epidemia, chorują na nią coraz młodsze osoby, a swoje historie z tą przypadłością opisują celebryci.  Szacuje się, że w Polsce około 700 tys. osób zmaga się z Hashimoto.

Hashimoto to choroba z autoagresją, co oznacza, że układ odpornościowy produkuje przeciwciała, które atakują własne komórki i tkanki, w tym przypadku tarczycę. Ponieważ komórki tarczycy wytwarzają ważne hormony (T3, T4 i kalcytoninę), które wpływają na funkcje wielu innych narządów i układów, zaburzenia jej pracy rzutują na zdrowie całego organizmu. Proces chorobowy i zmiany powstałe w wyniku Hashimoto są nieodwracalne i mogą prowadzić do uszkodzenia narządu, jeśli w porę nie zostanie wprowadzone prawidłowe postępowanie – usprawnienie układu immunologicznego i wsparcie pracy mitochondriów.

Objawy i diagnostyka Hashimoto

Chorobę tę trudno wykryć w początkowym stadium, ponieważ przez długi czas może przebiegać bezobjawowo. Zazwyczaj towarzyszą jej stany zapalne tarczycy, które nie zahamowane mogą prowadzić do uszkodzenia narządu i niedoczynności. Często choroba zostaje zdiagnozowana dopiero, kiedy przybiera postać niedoczynności lub nadczynności tarczycy. Z powodu szerokiego działania choroby na organizm, symptomy mogą być bardzo różnorodne. Niedoczynności tarczycy, która występuje częściej, mogą towarzyszyć:

  • zmęczenie
  • senność
  • przybieranie na wadze
  • obniżenie nastroju
  • spadek koncentracji
  • problemy trawienne (głównie zaparcia)
  • wypadanie włosów
  • sucha skóra
  • wrażliwość na zimno
  • obrzęki
  • depresja

Nawet jeśli występują powyższe objawy dopiero odpowiednio przeprowadzona diagnostyka laboratoryjna potwierdza lub wyklucza choroby tarczycy. Pod kątem Hashimoto najczęściej oznacza się:

  • przeciwciała przeciwtarczycowe - anty-TPO i anty-TG (ich obecność może wskazywać na chorobę)
  • hormonów TSH (badanie przesiewowe w kierunku zaburzeń pracy tarczycy)
  • FT3 i FT4 (wolne hormony tarczycy)
  • USG narządu (cechy chorobowe i stopień zaawansowania)

Wyniki zawsze należy skonsultować z lekarzem lub endokrynologiem w celu dalszej diagnozy i postępowania. Hashimoto zaburza metabolizm całego organizmu, co może dawać objawy skórne, wielonarządowe, a nawet oddziaływać na zdrowie psychiczne. Często towarzyszą jej inne choroby związane ze stanami zapalnymi, zaburzeniami pracy mitochondriów i autoagresją: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, czy bielactwo. Z tego powodu postępowanie w chorobie także powinno być kompleksowe. Przywrócenie prawidłowych procesów jest możliwe dzięki wsparciu układu immunologicznego i pracy mitochondriów, jednak wymaga wielu zmian, których należy stale przestrzegać.

Przyczyny zaburzeń pracy tarczycy

Ciężko stwierdzić jednoznaczną przyczynę Hashimoto. Wiemy, że role w tej chorobie odgrywają po części geny, które mogą zostać aktywowane przez czynniki środowiskowe takie jak: styl życia czy dieta. Te same czynniki mogą wywoływać stany zapalne i uszkodzenia mitochondriów. Zatem postępowanie służące naszym mitochondriom daje dobry rezultat również w przypadku zaburzeń pracy tarczycy. Dodatkowym potwierdzeniem silnego wpływu mitochondriów na naszą podatność na Hasimoto jest częstsze występowanie choroby u kobiet i dziedziczenie jej w linii żeńskiej – podobnie jak w przypadku dziedziczenia uszkodzeń mitochondrialnych. 

Jak sobie pomóc?

Postępowanie w przypadku chorób tarczycy i Hashimoto powinno być zawsze dobierane indywidualnie. Gospodarka hormonalna jest delikatnym układem zależności, w którym nawet niewielkie zmiany bardzo silnie oddziałują na samopoczucie. W tej chorobie nie ma miejsca na eksperymentowanie. Opierajmy się na sprawdzonych naukowo dowodach i fachowej wiedzy. Dlatego zawsze konsultujmy nasze wybory i wątpliwości z lekarzem. Często jednak czas oczekiwania na wizyty czy diagnostykę jest długi. Co zatem możemy zrobić już teraz? Można wdrożyć sprawdzone sposoby: zdrowe nawyki i styl życia, które dają bardzo dobre rezultaty i często stanowią uzupełnienie leczenia, a czasami mogą pomóc jako samodzielna terapia.

Postępowanie w Hashimoto i chorobach tarczycy

Warto postawić na zmianę stylu życia, która pozytywnie wpłynie na ogólny stan naszego zdrowia i samopoczucia oraz wzmocni układ odpornościowy i zahamuje stany zapalne. W tym celu należy zadbać o odpowiednią ilość snu, aby organizm miał czas na regenerację i przywracanie procesów na „właściwe tory” lub zahamowanie postępowania niekorzystnych zmian. Ponadto, warto zapewnić sobie odpowiednią dawkę ruchu na świeżym powietrzu – jako wsparcie dla odporności i metabolizmu. Podstawą zmian powinna być dieta. W bardzo dużym stopniu to co spożywamy wpływa na to, jakie reakcje będą zachodziły w naszych komórkach. W przypadku problemów z tarczycą i stanów zapalnych dobrze sprawdzają się pokarmy i substancje przeciwzapalne, a także te, które są zużywane w nadmiarze podczas reakcji zapalnych z udziałem wolnych rodników. Są to jednocześnie składniki, których bardzo często brakuje osobom z chorobami tarczycy.

  • Najczęściej podkreśla się rolę tłustych ryb morskich, a zwłaszcza zawartych w nich kwasów omega-3.
  • Również algi morskie i orzechy są wskazane z powodu zawartości selenu – pierwiastka, który pomaga przekształcać hormony tarczycy w ich aktywna formę.
  • Produkty kiszone i probiotyki – wspierają mikroflorę jelitową nasze centrum odporności.
  • Coraz częściej zaleca się również witaminę D3, która obecna jest niestety w małej ilości w produktach spożywczych (głównie rybach, jajkach i nabiale).
  • Dobrze jest przyjrzeć się ewentualnym nietolerancjom pokarmowym, które mogą osłabiać wchłanianie ważnych składników. Często osoby z Hashimoto odczuwają nadwrażliwość lub nietolerancje na laktozę i gluten. 
  • Warto zmniejszyć ilość węglowodanów prostych i cukru, które mają działanie prozapalne.

Witamina D3 w Hashimoto i chorobach tarczycy

Witamina D3 jest potrzebna do prawidłowego działania układu odpornościowego i hamowania stanów zapalnych. Jej największa produkcja odbywa się pod wpływem słońca, dlatego w przypadku niedostatecznej ekspozycji zalecana jest suplementacja.

Nikt na dobrą sprawę nie wie, czemu u niektórych osób rozwija się autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. Prawdopodobnie rolę gra tu wiele czynników, które zazębiają się ze sobą – geny, niedobory pokarmowe, zatrucia, może nawet wysoki poziom stresu. Jednym z podejrzanych jest niedobór witaminy D3. Osoby cierpiące na Hashimoto mają go znacznie częściej. Wykryto go u ponad 90% chorych1. Postuluje się suplementację tak w celu uniknięcia rozwinięcia się choroby u osób zdrowych, jak i u osób chorych w celu poprawienia ich stanu, a być może nawet całkowitego wyleczenia2,3.

Dr Richard Shames, autor książek o tematyce dotyczącej chorób tarczycy (niestety, nie ukazały się w języku polskim) uważa, że osoby z niedoczynnością tarczycy koniecznie powinny doprowadzić poziom D3 powyżej 50 ng/ml (czyli znacznie powyżej, niż w Polsce uważa się za normę), dopiero wtedy czują się naprawdę dobrze, a niejednokrotnie mogą w ogóle zrezygnować z syntetycznych hormonów.

Co więcej, twierdzi on, że przy niedoborze witaminy D3 terapia hormonalna mija się z celem – hormony nie są w stanie spełniać swojej funkcji, chociaż testy z krwi wykazują, że mamy dobry ich poziom. Witamina D jest niezbędna do ich aktywacji wewnątrz komórki, bez niej będziemy mieć objawy niedoczynności nawet wtedy, gdy wszystkie pozostałe badania lekarskie wychodzą w normie4. Dlatego warto zapytać lekarza o badanie poziomu witaminy D3 i suplementację w przypadku potwierdzonego niedoboru.

 

Badania:

1. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21751884 2. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24563883 3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23894780 4. http://thyroid.about.com/b/2010/09/30/vitamin-d-important-thyroid.htm