Jak stres wpływa na układ odpornościowy?

Jak stres wpływa na układ odpornościowy?

stres, odporność, witamina C, witamina D, magnez, cynk,

Życie jest ciągłym ruchem. Przepływa i wciąż się zmienia, a zmiany to jedyna rzecz której możemy być pewni. Dla wielu osób nowe sytuacje są powodem lęku i obaw. Skutkują pojawieniem się stresu. Zwłaszcza w obecnym czasie pandemii, która wymusza na nas zaadaptowanie się do nowych warunków. Obecnie stres mogą powodować nadmierne ilości informacji pojawiające się w mediach, odizolowanie od najbliższych, czy przeciwnie – stałe przebywanie z tymi samymi osobami w zamknięciu. Jak te stresujące sytuacje wpływają na naszą odporność?

Otóż nasz układ odpornościowy ściśle współpracuje z układem nerwowym i hormonalnym. Nie powinno, więc dziwić, że jego funkcjonowanie zależy od tego co odczuwamy i jak silnie pobudzony jest nasz układ nerwowy. Niezależnie od przyczyny emocjonalnego stresu – fizjologiczny mechanizm reakcji naszych komórek pozostaje taki sam. Jedną z jego konsekwencji jest osłabienie naszej odporności. Jak to się dzieje? Przyjrzyjmy się bliżej temu procesowi oraz zastanówmy się jak możemy mu zapobiegać.

Stres emocjonalny czy fizyczny?

Pamiętajmy, że stres to reakcja organizmu na niekorzystną sytuację: zarówno emocjonalną jak i fizyczną. Zatem reakcję stresową w naszym organizmie mogą wywołać nie tylko problemy czy trudne sytuacje, ale także promieniowanie, szkodliwe substancje chemiczne, nadmierny wysiłek fizyczny, czy nieprawidłowa dieta…

Podczas reakcji stresowej w pierwszej kolejności aktywowany zostaje współczulny układ nerwowy, a następnie oś podwzgórze–przysadka–nadnercza. W wyniku ich aktywacji wydzielane są hormony stresu: kortyzol i adrenalina. Zwłaszcza długotrwały stres sprawia, że te hormony zaczynają oddziaływać na komórki układu odpornościowego w konsekwencji zmniejszając ich zdolności obronne.

Jak stres „dostaje się do organizmu” i moduluje odpowiedź immunologiczną?

Jak wspomnieliśmy, działa poprzez układ nerwowy, który odbiera informacje z zewnątrz za pomocą zmysłów: wzroku czy słuchu. Sygnały z zewnątrz wywołują pobudzenie układu nerwowego i przekazanie sygnału do mózgu w konsekwencji pojawiają się specyficzne reakcje, które odczuwamy jako emocje.

Naukowcy wykazali, że podczas stresu elementy układu odpornościowego – narządy limfatyczne odbierają impulsy z układu nerwowego1. Włókna nerwowe układu współczulnego przebiegają wzdłóż narządów limfatycznych: grasicy, śledziony i węzłów chłonnych i zbiegają się w mózgu. Podczas stresu włókna nerwowe uwalniają substancje tzw. neurotransmitery do których należą adrenalina i noradrenalina. Adrenalina łączy się z receptorami na białych krwinkach obecnych w narządach limfatycznych wywołując odpowiedź odpornościową komórek1. Jeżeli pobudzenie układu współczulnego stresem trwa długo zdolność komórek do odpowiedzi odpornościowej słabnie. Sytuację tę potwierdzają słowo doktora Bodo Kuklinskiego:

Przewlekła aktywacja układu współczulnego prowadzi nieustannie do strat ATP oraz magnezu. Deficyty te negatywnie wpływają na wszystkie układy narządów naszego organizmu, włącznie z układem odpornościowym.

Straty ATP z kolei wynikają z osłabienia mitochondriów – kolejnego ważnego elementu naszej odporności.

Stres odporność i rola mitochondriów

Nie ma wątpliwości, że stres i towarzyszące mu uczucia niepokoju i lęku znacząco obniżają zdolność naszego organizmu do obrony2. Reakcja stresowa pochłania bardzo duże ilości energii ATP, szkodzi wielu narządom i komórkom, a przede wszystkich mitochondriom. Dowodzoną temu badania, które oceniają wpływ reakcji stresowej na te istotne organelle.

Na początku należy wspomnieć, dlaczego to prawidłowo działające mitochondria są tak istotne. Przede wszystkim od ich sprawnego działania zależy przeżycie komórek i produkcja energii. Co ważne, odkryto również, że mitochondria są elementami stymulującymi sygnalizację odpowiedzi odpornościowej, która jest w stanie nasilać stan zapalny. Mitochondria są głównym źródłem produkcji reaktywnych form tlenu (ROS), które regulują niektóre reakcje zaangażowane we wrodzoną odpowiedź immunologiczną i powstawanie stanów zapalnych3.

Jaki jest związek między mitochondriami, reakcjami odpornościowymi i stresem? Otóż stres jest jednym z czynników, który uszkadza mitochondria i wywołuje nadprodukcję reaktywnych form tlenu. Działa także w drugą stronę – jak podano w artykule opublikowanym we Frontiers i Physiology: dysfunkcja mitochondriów może wywoływać reakcję stresową3. Na przykład dysfunkcja w procesie fosforylacji oksydacyjnej w mitochondriach może spowodować zaburzone (nadmierne) wytwarzanie reaktywnych form tlenu (ROS), lub zmniejszyć wytwarzanie energii ATP.

Jak widzimy zarówno podczas stresu jaki i uszkodzeń mitochondriów, dochodzi do nadprodukcji reaktywnych form tlenu, które mogą skutkować powstaniem stresu oksydacyjnego i stresu nitrozacyjnego.

Ostatnie dowody podkreślają istotną rolę mitochondriów w aktywności komórek odpornościowych. Tylko sprawnie działające mitochondria mogą regulować los komórek odpornościowych podczas odpowiedzi immunologicznych. Przykładem jest rozwój i kształtowanie funkcji ważnych komórek odpornościowych - limfocytów T. Proces ten jest ściśle modulowany przez aktywność mitochondriów4. Uważa się nawet, że dysfunkcja mitochondriów w limfocytach T jest charakterystyczna dla chorób zakaźnych i niektórych chorób autoimmunologicznych3.

Natomiast podczas dysfunkcji mitochondriów i nadmiernego wytwarzania ROS (obserwowanym w różnych stanach chorobowych, w tym chorobach sercowo-naczyniowych, chorobach autoimmunologicznych) zidentyfikowano nieprawidłowe wrodzone odpowiedzi immunologiczne, które powodują patologiczne stany zapalne3.

Konsekwencje stanów zapalnych

Każdy stan zapalny w organizmie wywołuje nadprodukcję wolnych rodników. W ich wyniku dochodzi do wytwarzania cytokin prozapalnych, w tym interleukiny i czynnika TNF-α. Doktor Bodo Kuklinski często podkreśla, że stymulacja cytokin, które aktywują następnie makrofagi i komórki odpornościowe, wywołuje stres oksydacyjny oraz nitrozacyjny.

W warunkach przewlekłego stresu nasz metabolizm znajduje się w stanie pełnego napięcia, a nasze zapotrzebowanie na witaminę C, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, cynk, magnez oraz potas rośnie i nie może zostać zaspokojone przez normalną dietę. Jeżeli natomiast niedobory te nie zostaną zaspokojone, spirala wtórnych uszkodzeń zaczyna się nakręcać.

Braki energii ATP nasilają naszą wrażliwość na stres, silniej reagujemy na pojawiające się konflikty i trudne sytuacje. Długofalowe konsekwencje stresu możemy również zaobserwować w innych narządach ciała. Pojawiają się problemy z trawieniem, zmniejszeniu ulega produkcja soków trawiennych, pojawiają się dyspepsje, zespół jelita drażliwego, brak szczelności jelitowej, problemy ze snem i wiele innych. Są to pierwsze symptomy wtórnej mitochondriopatii.

Potencjał mitochondriów ulega wyczerpaniu, organizm wciska hamulec bezpieczeństwa i nakłada blokadę na cykl cytrynianowy (cykl Krebsa). W tym samym momencie pojawia się u nas depresja, zespół wypalenia zawodowego, wyczerpanie czy zespół przewlekłego zmęczenia ze wszystkimi towarzyszącymi mu objawami. Dr Bodo Kuklinski

Mitochondrialne rozwiązania na odporność wg dr. Bodo Kuklinskiego:

Na poziomie fizycznym możemy zmniejszyć reakcje stresową poprzez przywrócenie prawidłowej pracy mitochondriów i wyeliminowanie stresu oksydacyjnego i nitrozacyjnego. W tym celu doskonale sprawdzają się:

Witamina D3

O jej wpływie na zdrowie obecnie wiadomo bardzo dużo, a jej rola dla odporności jest nie do przecenienia. Skutecznie działa w stanach nawracających infekcji, opryszczki, czy alergii, ponieważ pomaga regulować pracę układu odpornościowego. Uczestniczy w stymulowaniu komórek odpornościowych (różnicowaniu monocytów do makrofagów) oraz w wytwarzaniu białek antybakteryjnych: katelicydyny i beta – defensyny 2. Białka te niszczą błonę komórkową bakterii i uśmiercają chorobotwórcze mikroorganizmy. Witamina D3 posiada również zdolność do blokowania cytokin – jednych ze sprawców stanów zapalnych i stresu oksydacyjnego.

Witamina C

Silny przeciwutleniacz, który chroni komórki i mitochondria przed wolnymi rodnikami i stresem oksydacyjnym. Promuje wytwarzanie białych krwinek (m.in limfocytów B i T), które pomagają chronić organizm przed infekcją5. Więcej w artykule: Niezbędny element odporności.

Magnez

Prawdziwe relaksująca substancja dla naszego układu nerwowego. Pozwala złagodzić skutki stresu, zapewnia odpowiednią produkcją energii i pomaga zmniejszać uczucie zmęczenia. Z tego powodu znajduje się razem z potasem i witaminą C w kompozycji antystresowej – Mito-Stress Balance.

Cynk

Niezbędny do działania ponad 300 enzymów w tym wielu mitochondrialnych jak SOD-1, karboksylazy pirogronianowej, dehydrogenazy alkoholowej, enzymów wtórnego odzyskiwania ubichinonu, rozkładu homocysteiny i wielu innych. Jego odpowiedni poziom pozwala zachować prawidłowy metabolizm i działanie mitochondriów. Więcej o wpływie cynku na odporność w artykule: Cynk – na straży zdrowia i odporności.

Podsumowując:

Zdrowe mitochondria to siła układu odpornościowego. Aby zachować jego prawidłowe działanie zadbaj o 5 filarów zdrowia medycyny mitochondrialnej:

  • zredukuj stres
  • prowadź zdrową i zbilansowaną dietę
  • ćwicz
  • uzupełniaj mikroskładniki odżywcze
  • zapewnij sobie odpowiedni wypoczynek nocny

Autor: Paulina Żurek

Naturalnie na stres

Jeżeli Twoim głównym wrogiem jest stres, sięgnij po wyciąg z różeńca górskiego. Różeniec górski (Rhodiola rosea) to roślina lecznicza należąca do grupy tzw. adaptogenów, które między innymi wspierają organizm w prawidłowym reagowaniu na sytuacje stresowe oraz zwiększają odporność na działanie czynników stresowych zarówno fizjologicznych jak i psychicznych.

Leksykon Zdrowia
4 4-HNE 4-HYDROKSYNONENAL 5 5-MTHF A ACESULFAM K ACETON ACETYLACJA ACETYLO-COA ADDISONA, ZESPÓŁ ADENINA ADENOZYNOTRÓJFOSFORAN ADINOPEKTYNA ADIPOCYTY ADMA AGE AKONITAZA AKROLEINA AKTYWNY OCTAN ALFA, FALE MÓZGOWE ALLOSTERYCZNY MODULATOR AMD AMID KWASU NIKOTYNOWEGO AMPK AMYLAZA ANGIOGENEZA ANGIOTENSYNA ANTYOKSYDANTY APOPTOZA ASPARTAM ATP AUTOFAGOCYTOZA ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY (AZS) ANTYGEN B BABKA JAJOWATA BETA - OKSYDACJA KWASÓW TŁUSZCZOWYCH BETA, FALE MÓZGOWE BETA-BLOKERY BIAŁA TKANKA TŁUSZCZOWA BIAŁKO C-REAKTYWNE BŁONNIK POKARMOWY BRĄZOWA TKANKA TŁUSZCZOWA BRCA1 C CFS CHELATACJA CHROMOGRANINA A CIAŁA KETONOWE CISPLATYNA CK COMT CORICH CYKL COX CRP CYJANOKOBALAMINA CYKL CYTRYNIANOWY CYKL KREBSA CYKL KWASU CYTRYNOWEGO CYKL MOCZNIKOWY CYKL ORNITYNOWY CYKLAMINIAN CYKLOOKSYGENAZA PROSTAGLANDYNOWA CYP2D6 CYSTATIONINA CYTOCHROM C CYTOKINY STANU ZAPALNEGO CYTOZYNA CYTRULINA CZYNNIK INDUKOWANY HIPOKSJĄ CZYNNIK TOLERANCJI GLUKOZY CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU NASKÓRKA CZYNNIK WZROSTU ŚRÓDBŁONKA NACZYNIOWEGO CHOLINA CYTOKINY CHEMOKINY CZYNNIK MARTWICY NOWOTWORÓW D DEHYDROGENAZA PIROGRONIANOWA DEHYDROGENAZY DEKSTRYNA DELTA, FALE MÓZGOWE DHA DIALDEHYD MALONOWY DINUKLEOTYD NIKOTYNOAMIDOADENINOWY DIOKSYGENAZA DIOKSYNY DOKSORUBICYNA DYSMUTAZA PONADTLENKOWA DYSTONIA DESATURACJA E EBV ECGF EEG ELEKTROENCEFALOGRAFIA ENDOTOKSYNA ENO ENTEROCYTY EPA EPIGENETYKA ERYTRYTOL F FAD FADH2 FENOLOWE KWASY FERMENTACJA MLECZANOWA FIBRATY FIBROMIALGIA FILOCHINON FITOSTERYNY FITOWY, KWAS FLAWONOIDY FLUPIRTYNA FMS FOSFATYDYLOSERYNA FOSFORAN-5-PIRYDOKSALU FOSFORYLACJA OKSYDACYJNA FRATAKSYNA FRUKTOZO-1,6-BIFOSFORAN FURANY FAGOCYTOZA G GABA GALAKTOZA GALENIKA GAMMA, FALE MÓZGOWE GASTRYNA GENISTEINA GLICEROLO-3-FOSFORAN GLIKOLIZA GLUKAGON GLUKOKORTYKOIDY GLUKONEOGENEZA GLUT GLUTAMINA GLUTAMINIAN GLUTATION GLUTATION ZREDUKOWANY GSH GSSG GTP GUANINA H HAPTOKORYNA HBA1C HDL HEMOGLOBINA HENLEGO, PĘTLA HIF1Α HIPOKSJA HISTONY HOLOTRANSKOBALAMINA HYDROPEROKSYLOWY, RODNIK HASHIMOTO I IGA IGE IGF-1 IGG IMMUNOGLOBULINA A IMMUNOGLOBULINA E IMMUNOGLOBULINA G INDEKS GLIKEMICZNY (IG) INDEKS INSULINOWY (FII) INHIBITORY ENZYMÓW INHIBITORY POMPY PROTONOWEJ INO INSULINA INSULINOOPORNOŚĆ INULINA INULINA K KALCYTRIOL KANCEROGEN KARBOKSYLAZA PIROGRONIANOWA KARDIOLIPINA KATECHOLO-O-METYLOTRANSFERAZA KERATYNA KETOGENEZA KINAZA KREATYNOWA KINAZA MTOR KOBALAMINA KOENZYM A KOENZYM Q10 KOFAKTOR KOMPLEKS DEHYDROGENAZY PIROGRONIANOWEJ KOZŁEK LEKARSKI KREATYNA KREATYNINA KSENOBIOTYKI KSYLITOL KUMARYNA KWAS ALFA - LINOLENOWY KWAS DOKOZAHEKSAENOWY KWAS EIKOZAPENTAENOWY KWAS GAMMA-AMINOMASŁOWY KWAS LINOLOWY KWAS LIPONOWY KWASICA KETONOWA KWASICA METABOLICZNA KWASICA MLECZANOWA KWASU MLEKOWEGO CYKL KWAS MLEKOWY KATALAZA KLASTER Ł ŁAŃCUCH ODDECHOWY L LDL LEKTYNY LEPTYNA LEPTYNOOPORNOŚĆ LIGAND LIGNANY LIKOPEN LIMONINA LINDAN LINDANY LIPAZA LIPOLIZA LIZOSOM LIMFOCYTY M MALONOWY, DIALDEHYD MALTODEKSTRYNA MAŚLAN MASŁOWY, KWAS MCS MDA MDR – P MEDYCYNA MITOCHONDRIALNA METYLACJA METYLOKOBALAMINA MITOCHONDRIUM MITOFAGIA MLECZAN MRNA MRNA MTDNA MTHFR MTNO MTRNA N NAD NAD+ NADH NADPH NADTLENEK WODORU NADTLENOAZOTYN NEFRONU, PĘTLA NFKB NIACYNA NIESTEROIDOWE LEKI PRZECIWZAPALNE NIEZBĘDNE NIENASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE NLPZ NMDA NNO O OKSYDAZA CYTOCHROMU C OKSYDOREDUKTAZY OKSYGENAZA HEMOWA 1 ORAC OROTOWY, KWAS OSTROPEST PLAMISTY OŚ HPA P PEKTYNY PEPSYNA PEPTYDY PEROKSYDAZY PET PIEPRZ METYSTYNOWY PIROFOSFORAN TIAMINY PIROGRONIAN PIRYDOKSYNA PIRYMIDYNY PLUSKWICA GRONIASTA POCHP PODSTAWNIK POJEMNOŚĆ ANTYOKSYDACYJNA ORGANIZMU POLIFENOLE POLISACHARYDY POSZARPANE CZERWONE WŁÓKNA PPI PRODUKT ZAAWANSOWANEJ GLIKACJI PROTEAZY PROTEOLIZA PRZECIWUTLENIACZE PURYNY PARESTEZJA PRZECIWCIAŁA Q QTC R REAKCJA ANAPLEROTYCZNA REPERFUZJA RESWERATROL RÓŻENIEC RYBOFLAWINA RYBOZA REAKCJA AUTOIMMUNOLOGICZNA RECEPTORY KOMÓRKOWE S S-100, BIAŁKA SAPONINY SIRT3 SIRTUINY SOD SOD-1 SOD-2 SOMATOLIBERTYNA SOMATOSTATYNA SSRI STATYNY STRES NITROZACYJNY STRES OKSYDACYJNY SUKRALOZA SYLIMARYNA SZCZAWIOOCTAN SIBO Ś ŚRÓDBŁONKOWY CZYNNIK WZROSTU T T3 T4 TEOBROMINA THETA, FALE MÓZGOWE TIAMINA TLENEK AZOTU (NO) TORSADE DE POINTES TRANSKOBALAMINA I TRANSKOBALAMINA II TRIJODOTYRONINA TRÓJGLICERYDY TRYPSYNA TYMINA TYROKSYNA TNF - ALFA U U, ZAŁAMEK URACYL UTLENIONE GSH V VEGF W WIELOKSZTAŁTNY CZĘSTOKURCZ KOMOROWY WOLNE RODNIKI Z ZESPÓŁ PRZEWLEKŁEGO ZMĘCZENIA ZESPÓŁ WRAŻLIWOŚCI NA WIELORAKIE SUBSTANCJE CHEMICZNE ZWYRODNIENIE PLAMKI ŻÓŁTEJ
Reklama
Witamina C MSE matrix
Lewoskrętna witamina C o przedłużonym uwalnianiu - aż do 8 godz. 500 mg
Witamina D3 MSE
Wysoka porcja 2.000 IU - Monopreparat, mitoceutyk
Mito Stress Balance
Kompleks substancji odżywczych wspierających układ nerwowy
Reklama
Witamina C MSE matrix
Lewoskrętna witamina C o przedłużonym uwalnianiu - aż do 8 godz. 500 mg
Witamina D3 MSE
Wysoka porcja 2.000 IU - Monopreparat, mitoceutyk
Mito Stress Balance
Kompleks substancji odżywczych wspierających układ nerwowy
Redakcja:
mail: redakcja@mito-med.pl
Reklama:
mail: reklama@mito-med.pl
2017 © Mito Med